{"id":10049,"date":"2023-01-11T15:36:52","date_gmt":"2023-01-11T13:36:52","guid":{"rendered":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/?p=10049"},"modified":"2024-02-27T13:09:07","modified_gmt":"2024-02-27T11:09:07","slug":"hoofdstuk-8","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-8\/","title":{"rendered":"Hoofdstuk 8. Van buiten naar binnen"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\">\u2014<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Als je echt denkt dat het milieu minder belangrijk is dan de economie, probeer dan eens je adem in te houden terwijl je je geld telt.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014 Guy McPherson<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\">\u2014<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Als wij een wereld van schaarste willen transformeren naar een wereld van overvloed, welke spelregels kunnen we dan veranderen, zodat de spelregels zo\u2019n wereld uitnodigen in plaats van ontmoedigen?<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">In dit hoofdstuk komen vijf idee\u00ebn aan bod die stuk voor stuk afwijken van wat nu nog gangbaar is, maar die zo gek niet zijn:<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:30px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.01-5-symbooltjes-als-bullet-points-1.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10056 lazyload\" width=\"31\" height=\"31\"><noscript><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.01-5-symbooltjes-als-bullet-points-1.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10056\" width=\"31\" height=\"31\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.01-5-symbooltjes-als-bullet-points-1.png 125w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.01-5-symbooltjes-als-bullet-points-1-12x12.png 12w\" sizes=\"(max-width: 31px) 100vw, 31px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/lees-online\/hoofdstuk-8\/2\">Groen goud, blauw goud<\/a><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.01-5-symbooltjes-als-bullet-points-2.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10057 lazyload\" width=\"31\" height=\"31\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.01-5-symbooltjes-als-bullet-points-2.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10057\" width=\"31\" height=\"31\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.01-5-symbooltjes-als-bullet-points-2.png 125w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.01-5-symbooltjes-als-bullet-points-2-12x12.png 12w\" sizes=\"(max-width: 31px) 100vw, 31px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/lees-online\/hoofdstuk-8\/3\">Negatieve rente en alternatieve munten<\/a><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.01-5-symbooltjes-als-bullet-points-3.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10058 lazyload\" width=\"32\" height=\"32\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.01-5-symbooltjes-als-bullet-points-3.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10058\" width=\"32\" height=\"32\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.01-5-symbooltjes-als-bullet-points-3.png 126w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.01-5-symbooltjes-als-bullet-points-3-12x12.png 12w\" sizes=\"(max-width: 32px) 100vw, 32px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/lees-online\/hoofdstuk-8\/4\">Een onvoorwaardelijk basisinkomen<\/a><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.01-5-symbooltjes-als-bullet-points-4.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10059 lazyload\" width=\"32\" height=\"32\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.01-5-symbooltjes-als-bullet-points-4.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10059\" width=\"32\" height=\"32\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.01-5-symbooltjes-als-bullet-points-4.png 126w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.01-5-symbooltjes-als-bullet-points-4-12x12.png 12w\" sizes=\"(max-width: 32px) 100vw, 32px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/lees-online\/hoofdstuk-8\/5\">Grondrecht<\/a><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.01-5-symbooltjes-als-bullet-points-5.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10060 lazyload\" width=\"31\" height=\"31\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.01-5-symbooltjes-als-bullet-points-5.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10060\" width=\"31\" height=\"31\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.01-5-symbooltjes-als-bullet-points-5.png 125w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.01-5-symbooltjes-als-bullet-points-5-12x12.png 12w\" sizes=\"(max-width: 31px) 100vw, 31px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/lees-online\/hoofdstuk-8\/6\">Anderwijs<\/a><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Naast uitleg, zal ik elk idee voorzien van levende voorbeelden.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity is-style-dots\"\/>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<h3 class=\"has-text-align-center wp-block-heading\"><strong>Groen goud, blauw goud<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.01-6-symbool-voor-\u2018groen-goud-blauw-goud-300x161.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10066 lazyload\" width=\"150\" height=\"81\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.01-6-symbool-voor-\u2018groen-goud-blauw-goud-300x161.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10066\" width=\"150\" height=\"81\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.01-6-symbool-voor-\u2018groen-goud-blauw-goud-300x161.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.01-6-symbool-voor-\u2018groen-goud-blauw-goud-768x413.png 768w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.01-6-symbool-voor-\u2018groen-goud-blauw-goud-18x10.png 18w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.01-6-symbool-voor-\u2018groen-goud-blauw-goud.png 893w\" sizes=\"(max-width: 150px) 100vw, 150px\" \/><\/noscript><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">In <a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/lees-online\/hoofdstuk-2\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">hoofdstuk 2<\/a> schreef ik over de gouden standaard, \u00e9\u00e9n van de vele afspraken die we rondom geld hebben gebouwd.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Deze afspraak leunt op een metaal dat vrijwel geen praktische waarde heeft. Denk jij je financi\u00eble kapitaal veilig te stellen door het om te wisselen voor goud, ben je appels aan het ruilen voor appels. Goud is goud waard, alleen en voor zolang de afspraak dat goud goud waard is, in ere blijft.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nu is er met afspraken op zich niets mis, schreef ik ook: \u2018Ik vind afspraken zelfs superhandig. Mits ze iets betekenen en ons echt helpen. Het probleem van veel gangbare afspraken rondom werk, leven, opvoeding, onderwijs, geld en goud, is dat ze dat niet doen. Ze zetten ons vast.\u2019<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wat als we gaan voor een afspraak, in dit geval een standaard, die ons helpt om helende keuzes te maken, in plaats van verziekende?<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zo\u2019n standaard zou als volgt kunnen werken: elke euro, dollar, yen, pond et cetera die in omloop is, staat gelijk aan een stuk gezonde natuur, in plaats van een stuk goud (of beter gezegd, omdat de gouden standaard allang is losgelaten: in plaats van gebakken lucht.)<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Om deze werking te verduidelijken:<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:30px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.02-zinsdelen-met-daaronder-de-corresponderende-symbolen-1-e1658903098103-1024x271.png\" alt=\"Tekening van groene-standaard-euro&#039;s met tekst: &#039;Elke hoeveelheid geld representeert&#039;\" class=\"wp-image-10067 lazyload\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"271\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.02-zinsdelen-met-daaronder-de-corresponderende-symbolen-1-e1658903098103-1024x271.png\" alt=\"Tekening van groene-standaard-euro&#039;s met tekst: &#039;Elke hoeveelheid geld representeert&#039;\" class=\"wp-image-10067\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.02-zinsdelen-met-daaronder-de-corresponderende-symbolen-1-e1658903098103-1024x271.png 1024w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.02-zinsdelen-met-daaronder-de-corresponderende-symbolen-1-e1658903098103-300x79.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.02-zinsdelen-met-daaronder-de-corresponderende-symbolen-1-e1658903098103-768x203.png 768w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.02-zinsdelen-met-daaronder-de-corresponderende-symbolen-1-e1658903098103-18x5.png 18w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.02-zinsdelen-met-daaronder-de-corresponderende-symbolen-1-e1658903098103-600x159.png 600w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.02-zinsdelen-met-daaronder-de-corresponderende-symbolen-1-e1658903098103.png 1269w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.02-zinsdelen-met-daaronder-de-corresponderende-symbolen-2-1024x727.png\" alt=\"&#039;zoveel kubieke meter schone lucht&#039; (tekening van longen), &#039;zoveel vierkante meter groene levendigheid&#039; (tekening van bomen) &#039;en zoveel liter zingende rivieren&#039; (tekening van vissen die uit het water springen).\" class=\"wp-image-10068 lazyload\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"727\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.02-zinsdelen-met-daaronder-de-corresponderende-symbolen-2-1024x727.png\" alt=\"&#039;zoveel kubieke meter schone lucht&#039; (tekening van longen), &#039;zoveel vierkante meter groene levendigheid&#039; (tekening van bomen) &#039;en zoveel liter zingende rivieren&#039; (tekening van vissen die uit het water springen).\" class=\"wp-image-10068\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.02-zinsdelen-met-daaronder-de-corresponderende-symbolen-2-1024x727.png 1024w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.02-zinsdelen-met-daaronder-de-corresponderende-symbolen-2-300x213.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.02-zinsdelen-met-daaronder-de-corresponderende-symbolen-2-768x545.png 768w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.02-zinsdelen-met-daaronder-de-corresponderende-symbolen-2-1536x1091.png 1536w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.02-zinsdelen-met-daaronder-de-corresponderende-symbolen-2-18x12.png 18w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.02-zinsdelen-met-daaronder-de-corresponderende-symbolen-2.png 1549w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.02-zinsdelen-met-daaronder-de-corresponderende-symbolen-3-1024x374.png\" alt=\"Tekening van natuurvernietiging. Tekst: &#039; \u25e6 Elke keer dat je een stuk natuurlijk kapitaal vernietigt,&#039;\" class=\"wp-image-10069 lazyload\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"374\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.02-zinsdelen-met-daaronder-de-corresponderende-symbolen-3-1024x374.png\" alt=\"Tekening van natuurvernietiging. Tekst: &#039; \u25e6 Elke keer dat je een stuk natuurlijk kapitaal vernietigt,&#039;\" class=\"wp-image-10069\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.02-zinsdelen-met-daaronder-de-corresponderende-symbolen-3-1024x374.png 1024w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.02-zinsdelen-met-daaronder-de-corresponderende-symbolen-3-300x110.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.02-zinsdelen-met-daaronder-de-corresponderende-symbolen-3-768x281.png 768w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.02-zinsdelen-met-daaronder-de-corresponderende-symbolen-3-18x7.png 18w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.02-zinsdelen-met-daaronder-de-corresponderende-symbolen-3.png 1270w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.02-zinsdelen-met-daaronder-de-corresponderende-symbolen-4-1024x290.png\" alt=\"Tekening van euro-vernietiging: &#039;vernietig je zoveel euro&#039;.\" class=\"wp-image-10070 lazyload\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"290\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.02-zinsdelen-met-daaronder-de-corresponderende-symbolen-4-1024x290.png\" alt=\"Tekening van euro-vernietiging: &#039;vernietig je zoveel euro&#039;.\" class=\"wp-image-10070\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.02-zinsdelen-met-daaronder-de-corresponderende-symbolen-4-1024x290.png 1024w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.02-zinsdelen-met-daaronder-de-corresponderende-symbolen-4-300x85.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.02-zinsdelen-met-daaronder-de-corresponderende-symbolen-4-768x217.png 768w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.02-zinsdelen-met-daaronder-de-corresponderende-symbolen-4-1536x435.png 1536w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.02-zinsdelen-met-daaronder-de-corresponderende-symbolen-4-18x5.png 18w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.02-zinsdelen-met-daaronder-de-corresponderende-symbolen-4.png 1554w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.02-zinsdelen-met-daaronder-de-corresponderende-symbolen-5-1024x583.png\" alt=\"Tekening van een tot leven komende aarde. Tekst: &#039;Elke keer dat je een stuk van de aarde herstelt en tot bloei laat komen,&#039;\" class=\"wp-image-10071 lazyload\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"583\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.02-zinsdelen-met-daaronder-de-corresponderende-symbolen-5-1024x583.png\" alt=\"Tekening van een tot leven komende aarde. Tekst: &#039;Elke keer dat je een stuk van de aarde herstelt en tot bloei laat komen,&#039;\" class=\"wp-image-10071\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.02-zinsdelen-met-daaronder-de-corresponderende-symbolen-5-1024x583.png 1024w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.02-zinsdelen-met-daaronder-de-corresponderende-symbolen-5-300x171.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.02-zinsdelen-met-daaronder-de-corresponderende-symbolen-5-768x437.png 768w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.02-zinsdelen-met-daaronder-de-corresponderende-symbolen-5-18x10.png 18w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.02-zinsdelen-met-daaronder-de-corresponderende-symbolen-5.png 1270w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.02-zinsdelen-met-daaronder-de-corresponderende-symbolen-6-1024x470.png\" alt=\"Tekening van groeiende euro&#039;s. Tekst: &#039;schep je zoveel euro.&#039;\" class=\"wp-image-10073 lazyload\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"470\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.02-zinsdelen-met-daaronder-de-corresponderende-symbolen-6-1024x470.png\" alt=\"Tekening van groeiende euro&#039;s. Tekst: &#039;schep je zoveel euro.&#039;\" class=\"wp-image-10073\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.02-zinsdelen-met-daaronder-de-corresponderende-symbolen-6-1024x470.png 1024w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.02-zinsdelen-met-daaronder-de-corresponderende-symbolen-6-300x138.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.02-zinsdelen-met-daaronder-de-corresponderende-symbolen-6-768x353.png 768w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.02-zinsdelen-met-daaronder-de-corresponderende-symbolen-6-1536x705.png 1536w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.02-zinsdelen-met-daaronder-de-corresponderende-symbolen-6-18x8.png 18w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.02-zinsdelen-met-daaronder-de-corresponderende-symbolen-6.png 1551w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:50px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Men zegt dat geld niet aan bomen groeit, maar vanaf het moment dat we van groen ons nieuwe goud maken, doet het dat wel. En dan zijn praktijken zoals deze<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:30px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.03-Kippen-in-een-megastal-1024x333.png\" alt=\"Duizenden kippen in een megastal\" class=\"wp-image-10080 lazyload\" width=\"768\" height=\"250\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.03-Kippen-in-een-megastal-1024x333.png\" alt=\"Duizenden kippen in een megastal\" class=\"wp-image-10080\" width=\"768\" height=\"250\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.03-Kippen-in-een-megastal-1024x333.png 1024w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.03-Kippen-in-een-megastal-300x98.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.03-Kippen-in-een-megastal-768x250.png 768w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.03-Kippen-in-een-megastal-1536x499.png 1536w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.03-Kippen-in-een-megastal-2048x666.png 2048w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.03-Kippen-in-een-megastal-18x6.png 18w\" sizes=\"(max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><\/noscript><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:30px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\">en deze<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:30px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.04-Werknemers-met-steriele-pakken-en-gezichtsmaskers-in-een-megakipfiletfabriek-1024x326.png\" alt=\"Honderden werknemers met steriele pakken en gezichtsmaskers in een megakipfiletfabriek\" class=\"wp-image-10081 lazyload\" width=\"768\" height=\"245\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.04-Werknemers-met-steriele-pakken-en-gezichtsmaskers-in-een-megakipfiletfabriek-1024x326.png\" alt=\"Honderden werknemers met steriele pakken en gezichtsmaskers in een megakipfiletfabriek\" class=\"wp-image-10081\" width=\"768\" height=\"245\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.04-Werknemers-met-steriele-pakken-en-gezichtsmaskers-in-een-megakipfiletfabriek-1024x326.png 1024w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.04-Werknemers-met-steriele-pakken-en-gezichtsmaskers-in-een-megakipfiletfabriek-300x96.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.04-Werknemers-met-steriele-pakken-en-gezichtsmaskers-in-een-megakipfiletfabriek-768x245.png 768w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.04-Werknemers-met-steriele-pakken-en-gezichtsmaskers-in-een-megakipfiletfabriek-1536x489.png 1536w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.04-Werknemers-met-steriele-pakken-en-gezichtsmaskers-in-een-megakipfiletfabriek-2048x653.png 2048w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.04-Werknemers-met-steriele-pakken-en-gezichtsmaskers-in-een-megakipfiletfabriek-18x6.png 18w\" sizes=\"(max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><\/noscript><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:30px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\">en deze<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:10px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:30px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium\"><img decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.05-Vleesreclame.-Tekst-staat-al-in-tekening-KILOKNALLER.-Kippenbouten-1kg-300x256.png\" alt=\"Vleesreclame. Afbeelding van een bak met kippenbouten. Tekst: &#039;KILOKNALLER. Kippenbouten, 1kg, van \u20ac4,99 voor \u20ac3,99&#039;\" class=\"wp-image-10082 lazyload\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"256\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.05-Vleesreclame.-Tekst-staat-al-in-tekening-KILOKNALLER.-Kippenbouten-1kg-300x256.png\" alt=\"Vleesreclame. Afbeelding van een bak met kippenbouten. Tekst: &#039;KILOKNALLER. Kippenbouten, 1kg, van \u20ac4,99 voor \u20ac3,99&#039;\" class=\"wp-image-10082\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.05-Vleesreclame.-Tekst-staat-al-in-tekening-KILOKNALLER.-Kippenbouten-1kg-300x256.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.05-Vleesreclame.-Tekst-staat-al-in-tekening-KILOKNALLER.-Kippenbouten-1kg-1024x874.png 1024w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.05-Vleesreclame.-Tekst-staat-al-in-tekening-KILOKNALLER.-Kippenbouten-1kg-768x655.png 768w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.05-Vleesreclame.-Tekst-staat-al-in-tekening-KILOKNALLER.-Kippenbouten-1kg-1536x1311.png 1536w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.05-Vleesreclame.-Tekst-staat-al-in-tekening-KILOKNALLER.-Kippenbouten-1kg-14x12.png 14w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.05-Vleesreclame.-Tekst-staat-al-in-tekening-KILOKNALLER.-Kippenbouten-1kg.png 1616w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/noscript><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:30px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\">in \u00e9\u00e9n klap voorbij.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:60px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\">Waarom?<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Omdat je als producent of dienstverlener direct de rekening betaalt voor elk stuk natuur dat je kapotmaakt. Wil je nog steeds aan natuurvernietiging doen \u00e9n geld verdienen, dan m\u00f3et je de kosten van die vernietiging doorberekenen aan je klanten. Je kunt die kosten niet langer afschuiven op dieren in megastallen, op werknemers in megafabrieken en op stukken natuur aan de andere kant van de planeet. Jij en de mensen die jouw producten kopen, betalen de volledige prijs voor de destructieve keuzes die je maakt.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Anders gezegd: zodra we geldschepping en -vernietiging reguleren vanuit een groene standaard, worden alle dingen die we nu nog voor absurd weinig kunnen verhandelen, in \u00e9\u00e9n keer extreem duur.Alleen door met zorg voor de aarde en alles wat er op leeft te produceren, kunnen we producten voor een lage prijs aanbieden \u00e9n winst maken.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">En met een lage prijs bedoel ik <em>relatief<\/em> laag, want zodra groen ons nieuwe goud is, kunnen we euro-shoppen vergeten. Dingen die met liefde voor de aarde zijn gemaakt, krijgen een eerlijke prijs; rommel die de aarde afbreekt, kost een vermogen.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vergelijk dit met het huidige economische klimaat, waarin we onszelf en elkaar vertellen dat we van natuur moeten gaan houden, terwijl het financieel aantrekkelijk blijft om natuur af te breken. Groen goud draait deze aantrekkelijkheid om, door van financi\u00eble winst in \u00e9\u00e9n klap een vriend van de aarde te maken, in plaats van een vijand.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">En daar houdt het niet op. Een groene standaard geeft ons namelijk ook de mogelijkheid om geld te verdienen, puur en alleen door natuur te herstellen<em>.<\/em><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Laat ik Rohan en Clara, het Nederlandse stel dat ik tijdens mijn reis zonder geld in Portugal ontmoette (zie <em><a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/lees-online\/hoofdstuk-5\/24\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">17 juli 2016<\/a><\/em> in deel I), als voorbeeld nemen. Zodra we van groen ons goud maken, hoeven zij hun Portugese stukje land niet langer te verlaten om geld te verdienen. Zelfs de vruchten van hun arbeid op het land hoeven ze niet te verkopen om er munt uit te slaan. Elke vierkante meter bodem die dankzij hun inzet tot leven komt, diverser wordt en beter kan bijdragen aan een gezondere biosfeer, schept zoveel euro.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bekeken vanuit de reguliere gouden-standaard-bril, is het alsof Rohans en Clara\u2019s werk ertoe leidt dat er goudstaven in de grond groeien. Graven ze die goudstaven op, dan kost ze dat een lieve duit; laten ze de goudstaven zitten, dan krijgen ze een lieve duit.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Misschien verdienen Rohan en Clara met natuurherstel alleen genoeg om te kopen wat ze zelf niet kunnen verbouwen of maken, maar wel nodig hebben om hun land verder tot leven te brengen. Waarmee ze opnieuw geld scheppen, waarmee ze extra kunnen investeren in de gezondheid van hun land, waarmee ze opnieuw geld scheppen, enzovoorts.<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-1\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"1\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-1\">1<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"1\">Leuk om te vermelden: toen ik Rohan en Clara in 2016 ontmoette, bewoonden en bewerkten ze nog een stuk land van twee hectare. Anno 2021 wonen ze op een ander, vlakbij gelegen stuk land van vijf hectare. Er zijn kippen, een trekker en een kudde geiten. Ze verkopen groentepakketten aan de lokale gemeenschap, produceren natuurlijke cosmetica, brouwen hun eigen bier en maken geitenkaas. Ze werken veel met vrijwilligers en zijn doorgegaan met het organiseren van meeleefweken. Zie <a href=\"https:\/\/maeterra-offgrid.com\/\">Maeterra-offgrid.com<\/a>.<\/span><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">In deze omdraaiing zijn niet alleen bankiers, maar alle mensen geldscheppers. En in plaats van een zelfversterkende, afbrekende spiraal, ontstaat er een zelfversterkende en in potentie oneindige opbouwende spiraal, waarin we ongebreideld geld kunnen scheppen <mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#0a905f\" class=\"has-inline-color\">terwijl<\/mark> we de planeet helen.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left wp-block-paragraph\">Meer voor ons is meer voor alles.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.06-Steeds-groter-wordende-spiraal-van-verschillende-soort-leven-met-daaraan-parallel-een-steeds-groter-wordende-spiraal-met-euros-1024x816.png\" alt=\"Steeds groter wordende spiraal van verschillende soort leven, met daaraan parallel een steeds groter wordende spiraal met groene-standaard-euro\u2019s, yens, ponden en dollars\" class=\"wp-image-10092 lazyload\" width=\"768\" height=\"612\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.06-Steeds-groter-wordende-spiraal-van-verschillende-soort-leven-met-daaraan-parallel-een-steeds-groter-wordende-spiraal-met-euros-1024x816.png\" alt=\"Steeds groter wordende spiraal van verschillende soort leven, met daaraan parallel een steeds groter wordende spiraal met groene-standaard-euro\u2019s, yens, ponden en dollars\" class=\"wp-image-10092\" width=\"768\" height=\"612\"><\/noscript><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:60px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik vind groen goud een hartstikke leuke idee.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Maar is het haalbaar?<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kunnen we al dat groene goud bijvoorbeeld wel controleren en bijhouden?<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Volgens mij kunnen we dat, meer dan. Tientallen miljoenen mensen hebben momenteel een voltijdbaan aan controleren en bijhouden. Wij mensen controleren ons een ongeluk. Ons een geluk controleren, gaat ons eerder lichter vallen dan zwaarder. Bankiers die nu bijvoorbeeld nog een dagtaak hebben aan het doorspitten van bankafschriften en loonstroken, allemaal om te controleren of potenti\u00eble klanten wel kredietwaardig zijn, mogen in de nieuwe situatie op bezoek gaan bij mensen als Rohan en Clara, om kredietwaardigheid in levenden lijve te ervaren in plaats van alleen op papier.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Knappe bankier die dan nog ongevoelig blijft voor het prachtige idee dat bankieren in essentie is: mensen met talent en passie helpen om hun dromen tot leven te brengen, in samenwerking met de natuur, ten gunste van het geheel.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik noem deze nieuwe standaard groen, maar er zijn meer kleuren. Hechte gemeenschappen, betekenisvol werk, gepassioneerde ambacht, vreugdevolle arbeidsomstandigheden, inspirerende kunst, een vervullend leven leiden: ook dat zijn helende vormen van kapitaal. Waar het om gaat, is dat we opnieuw kijken naar wat we waardevol vinden, zodat we een standaard kunnen kiezen die winst haar ware betekenis geeft: het cre\u00ebren van werkelijke waarde, voor alles en iedereen, op de korte en de lange termijn.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Op papier verandert er weinig, wanneer we van groen, gemeenschap, cultuur en welzijn ons goud maken. We hangen waarde immers alleen op aan een andere maatstaf. De psychologische en praktische gevolgen daarentegen, zijn enorm.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:30px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.06-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-gevolgen-van-groen-goud-1-300x126.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10097 lazyload\" width=\"75\" height=\"32\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.06-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-gevolgen-van-groen-goud-1-300x126.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10097\" width=\"75\" height=\"32\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.06-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-gevolgen-van-groen-goud-1-300x126.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.06-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-gevolgen-van-groen-goud-1-768x321.png 768w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.06-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-gevolgen-van-groen-goud-1-18x8.png 18w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.06-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-gevolgen-van-groen-goud-1.png 999w\" sizes=\"(max-width: 75px) 100vw, 75px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">In plaats van \u2018ja er is geen budget, want het is voor een goed doel\u2019, wordt het normaal om te zeggen: \u2018Ja er is budget, want het is voor een goed doel\u2019.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.06-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-gevolgen-van-groen-goud-2-300x137.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10098 lazyload\" width=\"75\" height=\"34\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.06-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-gevolgen-van-groen-goud-2-300x137.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10098\" width=\"75\" height=\"34\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.06-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-gevolgen-van-groen-goud-2-300x137.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.06-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-gevolgen-van-groen-goud-2-768x351.png 768w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.06-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-gevolgen-van-groen-goud-2-18x8.png 18w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.06-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-gevolgen-van-groen-goud-2.png 1003w\" sizes=\"(max-width: 75px) 100vw, 75px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">In plaats van geld verdienen aan de kundigheid waarmee we de aarde en onszelf stukmaken, verdienen we geld aan de intelligentie waarmee we de aarde en onszelf helen.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.06-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-gevolgen-van-groen-goud-3-300x198.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10099 lazyload\" width=\"75\" height=\"50\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.06-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-gevolgen-van-groen-goud-3-300x198.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10099\" width=\"75\" height=\"50\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.06-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-gevolgen-van-groen-goud-3-300x198.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.06-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-gevolgen-van-groen-goud-3-768x507.png 768w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.06-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-gevolgen-van-groen-goud-3-18x12.png 18w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.06-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-gevolgen-van-groen-goud-3.png 999w\" sizes=\"(max-width: 75px) 100vw, 75px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">In plaats van rentenieren met financieel kapitaal, rentenieren we met natuurlijk, sociaal en cultureel kapitaal.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:30px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dit zijn er drie. Hoeveel gevolgen we werkelijk gaan meemaken (en hoe ver en diep ze zullen reiken), kan ik nauwelijks bevatten.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">We hoeven echter niet te wachten tot anderen het financi\u00eble systeem op een nieuwe standaard enten. Het gebeurt al.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:30px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-thumbnail is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.06-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-mensen-die-al-een-afwijkende-standaard-hanteren--150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10103 lazyload\" width=\"38\" height=\"38\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.06-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-mensen-die-al-een-afwijkende-standaard-hanteren--150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10103\" width=\"38\" height=\"38\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.06-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-mensen-die-al-een-afwijkende-standaard-hanteren--150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.06-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-mensen-die-al-een-afwijkende-standaard-hanteren--300x300.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.06-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-mensen-die-al-een-afwijkende-standaard-hanteren--12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.06-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-mensen-die-al-een-afwijkende-standaard-hanteren-.png 365w\" sizes=\"(max-width: 38px) 100vw, 38px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kunst en sociaal ondernemerschap worden al eeuwen gesubsidieerd door overheden en mensen met vermogen.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-thumbnail is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.06-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-mensen-die-al-een-afwijkende-standaard-hanteren--150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10103 lazyload\" width=\"38\" height=\"38\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.06-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-mensen-die-al-een-afwijkende-standaard-hanteren--150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10103\" width=\"38\" height=\"38\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.06-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-mensen-die-al-een-afwijkende-standaard-hanteren--150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.06-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-mensen-die-al-een-afwijkende-standaard-hanteren--300x300.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.06-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-mensen-die-al-een-afwijkende-standaard-hanteren--12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.06-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-mensen-die-al-een-afwijkende-standaard-hanteren-.png 365w\" sizes=\"(max-width: 38px) 100vw, 38px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Steeds meer ongezonde industrie\u00ebn worden belast met de kosten van hun natuurvernietiging, die ze vervolgens moeten doorberekenen aan hun klanten.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-thumbnail is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.06-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-mensen-die-al-een-afwijkende-standaard-hanteren--150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10103 lazyload\" width=\"38\" height=\"38\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.06-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-mensen-die-al-een-afwijkende-standaard-hanteren--150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10103\" width=\"38\" height=\"38\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.06-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-mensen-die-al-een-afwijkende-standaard-hanteren--150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.06-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-mensen-die-al-een-afwijkende-standaard-hanteren--300x300.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.06-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-mensen-die-al-een-afwijkende-standaard-hanteren--12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.06-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-mensen-die-al-een-afwijkende-standaard-hanteren-.png 365w\" sizes=\"(max-width: 38px) 100vw, 38px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Steeds meer bedrijven kiezen uit zichzelf voor gezonde productielijnen, ook al kunnen ze daarmee niet concurreren op prijs. En ze boeken succes, mede doordat een groeiende groep mensen bereid is om voor echte waarde een echte prijs te betalen.<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-2\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"2\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-2\">2<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"2\">Meer hierover vind je bijvoorbeeld op <a href=\"http:\/\/TruePrice.org\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">TruePrice.org<\/a>.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:30px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">En dan nu de leukste paradox: bedrijven die uit zichzelf kiezen voor een gezonde standaard, boeken in veel gevallen meer winst dan bedrijven die zweren bij de nu nog gangbare praktijken.<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-3\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"3\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-3\">3<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"3\">Over deze paradox schrijft Frederic Laloux uitvoerig in zijn boek <em>Reinventing Organizations<\/em>, waarover later in dit hoofdstuk meer.<\/span> In de leukste rekensom (zie <a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/lees-online\/deel-II\/13\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">hier<\/a> in deel II) kwamen hier al voorbeelden van langs, vooral van kleinere spelers. Hier volgen zes grotere voorbeelden.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:50px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>China<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<div style=\"height:10px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Het L\u00f6ssplateau is een stuk aarde ter grootte van Frankrijk. In 1995 was het nagenoeg woestijn geworden. Duizenden jaren aan intensieve landbouw en overbegrazing hadden de grond uitgeput en ge\u00ebrodeerd. Boeren was er vrijwel onmogelijk geworden.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Niks meer aan te doen\u2019, zouden de meesten zeggen.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tien jaar later was een \u2018klein\u2019 deel van het plateau (een gebied bijna zo groot als Nederland) omgetoverd tot een groene oase. Van deze oase plukte de lokale bevolking meer vruchten dan ooit \u2014 en verdiende ze gemiddeld drie keer meer geld dan voorheen.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Waarom?<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Omdat een aantal mensen had ingezien wat de in deel II genoemde Jos Willemsen (zie <a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/lees-online\/deel-II\/13\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">De leukste rekensom<\/a> in deel II) ook inzag: als menselijk handelen grote gebieden kan verwoesten, kan menselijk handelen grote gebieden ook herstellen. Maar wat zelfs ervaringsdeskundigen zoals Jos blijft verbluffen, is het tempo waarin natuurlijke, zelfversterkende en overvloed-cre\u00ebrende creatiepatronen weer op gang kunnen komen.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:60px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.07-voor-en-na-beelden-van-e\u0301e\u0301n-perspectief-1-1024x569.png\" alt=\"Beeld van het L\u00f6ssplateau, toen het nog een kaalgevreten en ge\u00ebrodeerde bedoeling was.\" class=\"wp-image-10100 lazyload\" width=\"768\" height=\"427\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.07-voor-en-na-beelden-van-e\u0301e\u0301n-perspectief-1-1024x569.png\" alt=\"Beeld van het L\u00f6ssplateau, toen het nog een kaalgevreten en ge\u00ebrodeerde bedoeling was.\" class=\"wp-image-10100\" width=\"768\" height=\"427\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.07-voor-en-na-beelden-van-e\u0301e\u0301n-perspectief-1-1024x569.png 1024w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.07-voor-en-na-beelden-van-e\u0301e\u0301n-perspectief-1-300x167.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.07-voor-en-na-beelden-van-e\u0301e\u0301n-perspectief-1-768x427.png 768w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.07-voor-en-na-beelden-van-e\u0301e\u0301n-perspectief-1-1536x853.png 1536w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.07-voor-en-na-beelden-van-e\u0301e\u0301n-perspectief-1-18x10.png 18w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.07-voor-en-na-beelden-van-e\u0301e\u0301n-perspectief-1.png 1800w\" sizes=\"(max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><\/noscript><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:45px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\"><em>L\u00f6ssplateau, september 1995<\/em><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:60px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.07-voor-en-na-beelden-van-e\u0301e\u0301n-perspectief-2-1024x571.png\" alt=\"Beeld van het L\u00f6ssplateau, zelfde standpunt. Deze keer zie je een weelderige, groene oase.\" class=\"wp-image-10101 lazyload\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"571\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.07-voor-en-na-beelden-van-e\u0301e\u0301n-perspectief-2-1024x571.png\" alt=\"Beeld van het L\u00f6ssplateau, zelfde standpunt. Deze keer zie je een weelderige, groene oase.\" class=\"wp-image-10101\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.07-voor-en-na-beelden-van-e\u0301e\u0301n-perspectief-2-1024x571.png 1024w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.07-voor-en-na-beelden-van-e\u0301e\u0301n-perspectief-2-300x167.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.07-voor-en-na-beelden-van-e\u0301e\u0301n-perspectief-2-768x429.png 768w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.07-voor-en-na-beelden-van-e\u0301e\u0301n-perspectief-2-1536x857.png 1536w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.07-voor-en-na-beelden-van-e\u0301e\u0301n-perspectief-2-18x10.png 18w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.07-voor-en-na-beelden-van-e\u0301e\u0301n-perspectief-2.png 1799w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/noscript><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\"><em>L\u00f6ssplateau, september 2009<\/em><sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-4\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"4\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-4\">4<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"4\">Andere voor- en nabeelden, zowel van het L\u00f6ssplateau als van kleinere projecten, vind je via <a href=\"\/nl\/voor-en-na\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">GeldGaatNooitOverGeld.org\/voor-en-na<\/a>.<\/span><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:60px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">In 1995 werd cameraman John Liu gevraagd om het werk aan het L\u00f6ssplateau op film te zetten. Hij raakte zo ge\u00efnspireerd door wat hij zag gebeuren, dat hij er zijn missie van maakte om het \u2018wonder\u2019 te promoten. Vele jaren en begeleidingsprojecten later, heeft hij eigenlijk maar \u00e9\u00e9n boodschap: \u2018Als we begrijpen hoe natuurlijke, evolutionaire processen werken, als we die processen gaan nabootsen en als we ze niet verstoren met ons gedrag, dan kunnen we leven in de tuin van Eden.\u2019<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-5\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"5\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-5\">5<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"5\">Uit <em>Groen Goud<\/em>, een Tegenlicht-documentaire over het herstel van zogenaamd onherstelbare ecosystemen. Te bekijken op <a href=\"\/nl\/tegenlicht-groen-goud\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">GeldGaatNooitOverGeld.org\/tegenlicht-groen-goud<\/a>.<\/span><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:50px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Jordani\u00eb, Ethiopi\u00eb, Rwanda<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<div style=\"height:10px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Plantsoorten waarvan men dacht dat ze uitgestorven waren, kwamen in Jordani\u00eb vanzelf terug nadat grote lappen grond simpelweg een paar jaar met rust waren gelaten.<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-6\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"6\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-6\">6<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"6\">Eveneens uit de documentaire <em>Groen Goud<\/em>.<\/span><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">In Ethiopi\u00eb, wereldwijd vooral beroemd vanwege aanhoudende droogte en hongersnood, werd een verwoestijnd gebied in zes jaar tijd getransformeerd tot een levendig, biodivers ecosysteem. De aanpak was simpel geweest: inheemse planten en bomen aanplanten en verder met rust laten.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">In een gebied waar water voorheen slechts na een hevige bui kortstondig over de grond raasde (terwijl het de grond meesleurde), was er na zes jaar een rivier waar het hele jaar helder water doorheen stroomde. De grond was weer vruchtbaar, inwoners van het gebied ervoeren voor het eerst in decennia voedselveiligheid en wilde dieren die het gebied waren ontvlucht, hadden hun rentree gemaakt.<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-7\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"7\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-7\">7<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"7\">Eveneens uit de documentaire <em>Groen Goud<\/em>.<\/span><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Net als in Ethiopi\u00eb, Jordani\u00eb, China en zoveel plekken op de wereld, kende Rwanda enorme gebieden die door decennialange intensieve landbouw en veeteelt kaalgevreten en ge\u00ebrodeerd waren. Omdat de groeiende bevolking steeds minder plek vond voor hun bestaan, trokken steeds meer mensen naar beschermde moerasgebieden. De drooglegging en aantasting die ze daar aanrichtten, leidde ertoe dat de lagergelegen waterkrachtcentrales alsmaar minder toevoer kregen, waardoor de drie uur verderop gelegen hoofdstad Kigali met een elektriciteitstekort kwam te zitten en in een economische malaise terechtkwam.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Toen de oorzaak in kaart was gebracht, kwam er in de beschermde gebieden een verbod op akkerbouw en veeteelt en werd er een hersteltraject gestart. Maar het belangrijkste was dat de overheid besloot om mensen in omringende gebieden te helpen hun land op te lappen, via regeneratieve landbouwmethodes en activiteiten zoals het houden van bijen, waarmee ze naast biodiversiteit ook een inkomen konden genereren.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Akkergrond kwam weer tot leven, bomen en struiken groeiden terug en al gauw werd regen door de bodem opgenomen in plaats van dat het wegspoelde. Het opgenomen regenwater vond z\u2019n weg weer naar de beschermde gebieden, waardoor rivieren weer begonnen te stromen, waardoor waterkrachtcentrales weer de toevoer kregen die nodig waren om Kigali van voldoende stroom te voorzien.<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-8\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"8\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-8\">8<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"8\">Eveneens uit de documentaire <em>Groen Goud<\/em>, plus uit \u2018Rwanda: Ecosystem Restoration and Sustainable Hydropower Production\u2019, uitgegeven door het <em>World Resources Institute<\/em>, te vinden via <a href=\"http:\/\/Wri.org\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Wri.org<\/a>.<\/span><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:50px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Costa Rica<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<div style=\"height:10px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sinds de jaren tachtig van de twintigste eeuw krijgen mensen in Costa Rica die een stuk grond beheren, een betaling \u2018voor ecosysteem diensten\u2019 wanneer ze de opneembaarheid van koolstof, de opneembaarheid van water, natuurlijke schoonheid en\/of biodiversiteit op hun perceel bevorderen. De prikkel kwam vanuit het kersverse Ministerie van Energie en Milieu, dat tegelijkertijd met deze stimulans de belasting op het gebruik van fossiele brandstoffen verhoogde.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">In \u00e9\u00e9n klap werd het financieel onaantrekkelijker om gangbare landbouwpraktijken te bedrijven, en financieel aantrekkelijker om van een stuk landbouwgrond een stuk biodivers bos te maken. De zet was een radicale omdraaiing van een gedachtegang die wereldwijd nog steeds de toon bepaalt, namelijk dat akkergrond (economisch) waardevoller is dan bosgrond.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De omdraaiing zou ervoor zorgen dat Costa Rica van 27% biodivers land in de jaren tachtig, naar 55% biodivers land vandaag de dag zou gaan. Een verdubbeling in slechts vijfendertig jaar tijd. Ondertussen is Costa Rica wereldwijd \u00e9\u00e9n van de grootste producenten van tropische vruchten geworden, terwijl de oppervlakte waarop die vruchten worden geproduceerd, alleen maar is afgenomen.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hoe dit kan?<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Doordat ze in Costa Rica, net als op het L\u00f6ssplateau in China, groen de status van goud gaven \u2014 en daarmee financi\u00eble winst tot een vriend van de aarde maakten in plaats van een vijand. Op een schaal die vooralsnog nergens in de wereld is ge\u00ebvenaard.<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-9\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"9\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-9\">9<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"9\">Met dank, allereerst, aan mijn goede vriend en co-redacteur Roy van Kessel, die me op het wonder van Costa Rica wees en me voorzag van waardevolle, inspirerende informatie naar aanleiding van een (tijdens het schrijven van deze woorden nog niet uitgekomen) documentaire waaraan hij meewerkte. Meer informatie over de omdraaiing die in Costa Rica werd en wordt bewerkstelligd, vind je in: The World Bank, \u2018Costa Rica; Forest Strategy and the Evolution of Land Use\u2019, 2000, <a href=\"http:\/\/Documents.worldbank.org\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Documents.worldbank.org<\/a>; Nell Lewis, \u2018This country regrew its lost forest. Can the world learn from it?\u2019 CNN, 27 juli 2020, <a href=\"http:\/\/Cnn.com\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Cnn.com<\/a>; Sebasti\u00e1n Rodr\u00edguez, \u2018How Costa Rica reversed deforestation and raised millions for conservation\u2019. Di\u00e1logo Chino, 7 januari 2020, <a href=\"http:\/\/Dialogochino.net\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Dialogochino.net<\/a>.<\/span><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:50px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Palau<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<div style=\"height:10px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Toen de vispopulatie rondom Palau (een eilandengroep in de buurt van Indonesi\u00eb) in elkaar begon te storten, besloot de overheid de visserij aan banden te leggen. Op sommige wateren mocht zelfs helemaal niet meer gevist worden. In de verboden gebieden herstelde de vispopulatie zich zo snel, dat een overvloed aan vissen al gauw overzwom naar gebieden waar nog wel gevist mocht worden. De visserij leefde op, de vispopulatie bleef doorgroeien en de visserij leefde verder op.<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-10\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"10\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-10\">10<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"10\">Uit <em>A Life on our Planet<\/em>, een documentaire met David Attenborough uit 2020.<\/span><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Laat ik dit vergelijken met conclusies uit onderzoeken naar de wereldwijde vispopulaties:<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:30px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-thumbnail is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.08-bullets-in-de-vorm-van-vissen-die-steeds-verder-aftakelen-1-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10112 lazyload\" width=\"38\" height=\"38\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.08-bullets-in-de-vorm-van-vissen-die-steeds-verder-aftakelen-1-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10112\" width=\"38\" height=\"38\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.08-bullets-in-de-vorm-van-vissen-die-steeds-verder-aftakelen-1-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.08-bullets-in-de-vorm-van-vissen-die-steeds-verder-aftakelen-1-12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.08-bullets-in-de-vorm-van-vissen-die-steeds-verder-aftakelen-1.png 173w\" sizes=\"(max-width: 38px) 100vw, 38px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wij trekken jaarlijks ruim negentig miljard ton vis uit de zee.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-thumbnail is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.08-bullets-in-de-vorm-van-vissen-die-steeds-verder-aftakelen-2-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10113 lazyload\" width=\"38\" height=\"38\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.08-bullets-in-de-vorm-van-vissen-die-steeds-verder-aftakelen-2-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10113\" width=\"38\" height=\"38\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.08-bullets-in-de-vorm-van-vissen-die-steeds-verder-aftakelen-2-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.08-bullets-in-de-vorm-van-vissen-die-steeds-verder-aftakelen-2-12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.08-bullets-in-de-vorm-van-vissen-die-steeds-verder-aftakelen-2.png 175w\" sizes=\"(max-width: 38px) 100vw, 38px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Elke kilo doelbewust gevangen vis staat gelijk aan vijf kilo onbedoelde en gedode bijvangst.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-thumbnail is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.08-bullets-in-de-vorm-van-vissen-die-steeds-verder-aftakelen-3-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10114 lazyload\" width=\"38\" height=\"38\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.08-bullets-in-de-vorm-van-vissen-die-steeds-verder-aftakelen-3-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10114\" width=\"38\" height=\"38\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.08-bullets-in-de-vorm-van-vissen-die-steeds-verder-aftakelen-3-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.08-bullets-in-de-vorm-van-vissen-die-steeds-verder-aftakelen-3-12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.08-bullets-in-de-vorm-van-vissen-die-steeds-verder-aftakelen-3.png 176w\" sizes=\"(max-width: 38px) 100vw, 38px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Veertig procent van de wereldwijde visvangst wordt voor \u00e9\u00e9n ding gebruikt: weggooien.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-thumbnail is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.08-bullets-in-de-vorm-van-vissen-die-steeds-verder-aftakelen-4-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10115 lazyload\" width=\"38\" height=\"38\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.08-bullets-in-de-vorm-van-vissen-die-steeds-verder-aftakelen-4-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10115\" width=\"38\" height=\"38\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.08-bullets-in-de-vorm-van-vissen-die-steeds-verder-aftakelen-4-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.08-bullets-in-de-vorm-van-vissen-die-steeds-verder-aftakelen-4-12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.08-bullets-in-de-vorm-van-vissen-die-steeds-verder-aftakelen-4.png 176w\" sizes=\"(max-width: 38px) 100vw, 38px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Driekwart van de wereldwijde vispopulaties staat op instorten.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-thumbnail is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.08-bullets-in-de-vorm-van-vissen-die-steeds-verder-aftakelen-5-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10116 lazyload\" width=\"38\" height=\"38\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.08-bullets-in-de-vorm-van-vissen-die-steeds-verder-aftakelen-5-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10116\" width=\"38\" height=\"38\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.08-bullets-in-de-vorm-van-vissen-die-steeds-verder-aftakelen-5-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.08-bullets-in-de-vorm-van-vissen-die-steeds-verder-aftakelen-5-12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.08-bullets-in-de-vorm-van-vissen-die-steeds-verder-aftakelen-5.png 175w\" sizes=\"(max-width: 38px) 100vw, 38px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gaan we op deze voet verder, dan hebben we tegen het jaar 2050 alle zee\u00ebn vrijwel leeggevist en 90% van \u2019s werelds koraalriffen vernietigd.<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-11\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"11\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-11\">11<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"11\">Deze (volgens sommigen conservatieve) cijfers haalde ik voornamelijk uit <a href=\"http:\/\/Cowspiracy.com\/facts\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Cowspiracy.com\/facts<\/a> en <a href=\"http:\/\/Seaspiracy.org\/facts\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Seaspiracy.org\/facts<\/a>.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:30px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Het is een bleek vooruitzicht, maar wat het <em>Fish Banks<\/em> spel simuleert (zie <a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/lees-online\/deel-II\/14\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">deze pagina<\/a> in deel II), hebben ze in Palau waargemaakt. Wij kunnen makkelijk het tij keren, zelfs wanneer alle hoop verloren lijkt, wanneer we bereid zijn onze perceptie te keren. Zo is berekend dat als wij een derde van onze wereldwijde wateren tot verboden gebied voor vissers verklaren, er overal genoeg vis zal zijn, niet alleen om de wereldbevolking te voeden, maar ook om het volledige aardse onderwater-ecosysteem te laten floreren.<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-12\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"12\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-12\">12<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"12\">Uit de eerder genoemde documentaire <em>A Life on our Planet<\/em>.<\/span><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Over dit soort transformaties zegt Geoff Lawton, \u00e9\u00e9n van de bekendere figuren in de regeneratieve landbouwwereld: \u2018Het is werkelijk zo simpel. De wereld wordt alsmaar complexer, maar het oplossen van de grote problemen in onze ecosystemen blijft redelijk simpel.\u2019<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-13\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"13\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-13\">13<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"13\">Uit de eerder genoemde documentaire <em>Groen Goud<\/em>. Zie <a href=\"\/nl\/tegenlicht-groen-goud\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">GeldGaatNooitOverGeld.org\/tegenlicht-groen-goud<\/a>.<\/span><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity is-style-dots\"\/>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<h3 class=\"has-text-align-center wp-block-heading\"><strong>Negatieve rente en alternatieve munten<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.09-symbool-voor-\u2018Negatieve-rente-en-alternatieve-munten-300x253.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10123 lazyload\" width=\"75\" height=\"63\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.09-symbool-voor-\u2018Negatieve-rente-en-alternatieve-munten-300x253.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10123\" width=\"75\" height=\"63\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.09-symbool-voor-\u2018Negatieve-rente-en-alternatieve-munten-300x253.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.09-symbool-voor-\u2018Negatieve-rente-en-alternatieve-munten-14x12.png 14w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.09-symbool-voor-\u2018Negatieve-rente-en-alternatieve-munten.png 537w\" sizes=\"(max-width: 75px) 100vw, 75px\" \/><\/noscript><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">In de <a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/lees-online\/hoofdstuk-2\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">geen-economieles<\/a> introduceerde ik Emile. Emiles vader had geld van de bank geleend zodat Emile zijn opleiding tot piloot kon betalen. Toen Emile na die opleiding geen werk als piloot kon vinden, begon de lening op een boete te lijken, \u00e9\u00e9n die Emile steeds verder boven het hoofd steeg.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hoe barmhartig een bankier ook moge zijn, in het huidige geldklimaat zijn er weinig bankiers die in zo\u2019n situatie zeggen: \u2018Weet je, Emile, we zien dat deze afspraak je niet meer helpt. Laten we de afspraak schrappen.\u2019 Terwijl het feitelijk gezien best logisch zou zijn om zoiets te zeggen, want wat is er aan de hand? Geld dat door de bank uit het niets werd geschapen, komt niet terug. Er verdwijnt geen re\u00eble waarde. Niemand lijdt een werkelijk verlies.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wat schuldenaar \u00e9n schuldeiser arm maakt, is gehoorzamen aan spelregels die ons arm maken. E\u00e9n zo\u2019n spelregel is de onbeperkte houdbaarheid van geld. Geld rot niet weg en vermindert ook niet in bruikbaarheid wanneer je er niets mee doet. Voor mensen die een som geld met bijbehorende renteplicht lenen, kan deze onbeperkte houdbaarheid zomaar een strop worden.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wat als we deze spelregel zouden omdraaien? Wat als we geld een volstrekt natuurlijke eigenschap zouden geven, namelijk bederf?<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:80px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Houdbaar tot het einde van de maand<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<div style=\"height:10px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nadat de Oostenrijkse gemeente W\u00f6rgl een eigen munt in het leven had geroepen, werden inwoners opgedragen hun Schillings (de toen geldende nationale munt) om te wisselen voor W\u00f6rgls. Vanaf dat moment dienden inwoners zich elke laatste dag van de maand bij het gemeentehuis te melden om de W\u00f6rgl-geldbrieven die ze op dat moment bezaten, te laten stempelen. Kosten: \u00e9\u00e9n procent van de waarde van de geldbrieven.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Brieven die niet tijdig een stempel kregen, verloren hun geldigheid. Hoe meer W\u00f6rgls je vasthield, hoe meer je dus moest betalen om ze vast te blijven houden. En verscheen je niet voor het eind van de maand bij het gemeentehuis, dan waren je briefjes de volgende dag rijp voor de prullenbak.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:50px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.10-Afbeelding-van-een-Wo\u0308rgl-geldbrief-met-daarop-een-reeks-stempels-1024x547.png\" alt=\"Een Wo\u0308rgl-geldbrief van 1 schilling\" class=\"wp-image-10124 lazyload\" width=\"512\" height=\"274\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.10-Afbeelding-van-een-Wo\u0308rgl-geldbrief-met-daarop-een-reeks-stempels-1024x547.png\" alt=\"Een Wo\u0308rgl-geldbrief van 1 schilling\" class=\"wp-image-10124\" width=\"512\" height=\"274\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.10-Afbeelding-van-een-Wo\u0308rgl-geldbrief-met-daarop-een-reeks-stempels-1024x547.png 1024w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.10-Afbeelding-van-een-Wo\u0308rgl-geldbrief-met-daarop-een-reeks-stempels-300x160.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.10-Afbeelding-van-een-Wo\u0308rgl-geldbrief-met-daarop-een-reeks-stempels-768x410.png 768w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.10-Afbeelding-van-een-Wo\u0308rgl-geldbrief-met-daarop-een-reeks-stempels-1536x820.png 1536w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.10-Afbeelding-van-een-Wo\u0308rgl-geldbrief-met-daarop-een-reeks-stempels-2048x1093.png 2048w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.10-Afbeelding-van-een-Wo\u0308rgl-geldbrief-met-daarop-een-reeks-stempels-18x10.png 18w\" sizes=\"(max-width: 512px) 100vw, 512px\" \/><\/noscript><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\"><em>Een W\u00f6rgl-bankbiljet, met aan de rechterkant de maandelijkse stempels<\/em><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:50px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Het gemeentebestuur van W\u00f6rgl had dit niet zelf verzonnen; het idee was ingegeven door Silvio Gesell, een Argentijnse zakenman die een boek had geschreven: <em>De Natuurlijke Economische Orde.<\/em> Silvio spreekt daarin over negatieve rente, oftewel een manier om geld beperkt houdbaar te maken, oftewel: \u2018Laten we geld rollen leuker maken dan geld oppotten.\u2019<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-14\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"14\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-14\">14<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"14\">Dit zijn niet Silvio\u2019s woorden. Het zijn mijn woorden. Ter info en ter voorkoming van verwarring \u263a\ufe0e.<\/span><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Net als de latere econoom Thomas Piketty (zie Gr<a href=\"http:\/\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-2\/11\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">oei<\/a> in deel I, hoofdstuk 2), werd Silvio gedreven door een diep gevoel van onrecht. Om Piketty\u2019s woorden nogmaals te gebruiken: wij mensen vinden het meestal prima dat de \u00e9\u00e9n meer verdient dan de ander, tenzij de \u00e9\u00e9n verdient door kapitaal op te stapelen, terwijl de ander zich in het snot werkt om te overleven. Dat botst met een diep verlangen naar rechtvaardigheid.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ook Piketty is met een voorstel gekomen: verhoog de belasting over vermogen.<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-15\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"15\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-15\">15<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"15\">Peter Giesen, \u2018Slapend rijker\u2019. <em>De Volkskrant<\/em>, 19 april 2014.<\/span> Ik vind dat een problematische voorstel, want extra belasting heffen, all\u00e9\u00e9n bij mensen met vermogen? Dat is ongelijkheid bestrijden met ongelijkheid \u2014 <em>meer voor jou is minder voor jou<\/em> \u2014&nbsp; en dat zie ik alleen maar tot meer polarisatie leiden, niet tot meer gelijkwaardigheid.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Terug naar Silvio\u2019s negatieve rente. Die geldt voor iedereen, rijk of arm. Wie geld wil opstapelen, betaalt om te stapelen. Niemand kan geld nog vermeerderen door erop te blijven zitten en iedereen staat voor de vraag: \u2018Wat kan ik doen met het geld dat ik heb? Hoe ga ik het laten rollen?\u2019<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Het onderliggende idee is dat natuurlijke spelregels natuurlijk gedrag stimuleren. Als ik teveel kaas heb bijvoorbeeld, dan geef ik mijn teveel liever aan jou dan dat ik het laat rotten. Ik kan altijd weer bij jou aankloppen wanneer ik kaas nodig heb. Als jij op dat moment geen kaas kunt geven, zijn er vast anderen die dat wel kunnen. Logisch. Negatieve rente doet niets anders dan deze logica op geld toepassen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Het tweede onderliggende idee is dat negatieve rente een zelfversterkende beweging aanzwengelt, maar dan een kant op die we niet <mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-cyan-bluish-gray-color\">meer<\/mark> zo gewend zijn.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:50px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.11-cirkel-met-de-volgende-tekst-en-pijlen-1024x618.png\" alt=\"Cirkel met de volgende tekst en pijlen: hoe makkelijker we geven -&gt; hoe meer we geven -&gt; hoe meer anderen ontvangen -&gt; hoe meer ze geven -&gt; hoe meer we ontvangen -&gt; hoe makkelijker we geven.\" class=\"wp-image-10125 lazyload\" width=\"399\" height=\"241\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.11-cirkel-met-de-volgende-tekst-en-pijlen-1024x618.png\" alt=\"Cirkel met de volgende tekst en pijlen: hoe makkelijker we geven -&gt; hoe meer we geven -&gt; hoe meer anderen ontvangen -&gt; hoe meer ze geven -&gt; hoe meer we ontvangen -&gt; hoe makkelijker we geven.\" class=\"wp-image-10125\" width=\"399\" height=\"241\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.11-cirkel-met-de-volgende-tekst-en-pijlen-1024x618.png 1024w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.11-cirkel-met-de-volgende-tekst-en-pijlen-300x181.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.11-cirkel-met-de-volgende-tekst-en-pijlen-768x464.png 768w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.11-cirkel-met-de-volgende-tekst-en-pijlen-1536x927.png 1536w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.11-cirkel-met-de-volgende-tekst-en-pijlen-2048x1237.png 2048w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.11-cirkel-met-de-volgende-tekst-en-pijlen-18x12.png 18w\" sizes=\"(max-width: 399px) 100vw, 399px\" \/><\/noscript><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:50px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bovenstaande doet me denken aan de Groenlandse stamoudste Angaangaq (zie Gr<a href=\"http:\/\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-2\/11\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">oei<\/a> in hoofdstuk 2). In zijn stam is geven en delen normaal, want alleen daardoor ontstaat er een cirkel, \u2018zonder begin en zonder eind, waarin we allemaal thuishoren\u2019<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-16\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"16\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-16\">16<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"16\">Voor de video waarin Angaangaq hierover vertelt, zie <a href=\"\/nl\/schathemeltjerijk\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">GeldGaatNooitOverGeld.org\/schathemeltjerijk<\/a>.<\/span>.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">In Angaangaqs en Silvio\u2019s cirkels levert het niemand iets op om een ander in de tang te houden. Laat ik dit concreet maken door Silvio\u2019s idee los te laten op Emile en zijn vader. Als de bankier die het geld aan Emiles vader leende, blijft vragen om terugbetaling \u2014 of gaat dreigen met inbeslagneming van diens huis, dan lenen Emile en zijn vader het bedrag gewoon van iemand die het nu niet nodig heeft. Die zal alleen maar blij zijn het te kunnen uitlenen; geld vasthouden kost immers geld.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Maar (om advocaat van de duivel te spelen), wat als ik besluit om jou niet terug te betalen wat ik van je geleend heb? Met andere woorden, wat als ik de nieuwe spelregels gebruik om een spel te spelen van <em>meer voor mij is minder voor jou<\/em>?<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bij mij roept deze vraag direct een paar wedervragen op: wie wordt hier rijk van? Ik, doordat ik van je neem, je vervolgens de rug toekeer en mezelf uit de gratie van onze cirkel werk? Of jij, die me in vertrouwen leent en daarmee getuigt van barmhartigheid?<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Het zijn strategische vragen, want ze gaan over reputatieschade en reputatiegroei. Ik zie een authentiekere motivatie, \u00e9\u00e9n waar ik in dit boek al meerdere keren iets over gezegd heb:<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:50px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\">Wij willen elkaar helemaal niet in de tang houden.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:50px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Onder de maatschappelijk ruis waar we ons zo makkelijk in verliezen, zijn we wezens die contact willen maken. Broeders en zusters die het beste met elkaar voorhebben. Als schuldvereffening een brug te ver blijkt, dan is vergeving het meest logische antwoord. Door te ontschulden, bevrijden we namelijk niet alleen een ander, maar ook onszelf. Net als dat een meester die zijn slaaf bevrijdt, ook zichzelf bevrijdt.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Aan de lenende kant gaat hetzelfde op: eerlijke, rechtvaardige afspraken willen we het liefst nakomen. Als nakoming niet tijdig gaat lukken, willen we dat het liefst eerlijk zeggen en met een nieuw voorstel komen. Als nakoming ook daarna niet lukt, of helemaal niet meer gaat lukken, willen we dat het liefst tijdig aankaarten, zodat we proactief kunnen meewerken aan een oplossing die beide partijen dient in plaats van kleineert.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kort gezegd: negatieve rente herinnert ons vooral aan wat we in ons hart allemaal willen, maar wat in de nu nog gangbare economie niet \u2018handig\u2019 is.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Daarom noemt Silvio zijn idee \u2018vrij geld\u2019.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Om samen te vatten:<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:30px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.12-bulletpoints-in-de-vorm-van-geldbriefjes-met-harten-erin-1-300x187.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10126 lazyload\" width=\"75\" height=\"47\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.12-bulletpoints-in-de-vorm-van-geldbriefjes-met-harten-erin-1-300x187.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10126\" width=\"75\" height=\"47\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.12-bulletpoints-in-de-vorm-van-geldbriefjes-met-harten-erin-1-300x187.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.12-bulletpoints-in-de-vorm-van-geldbriefjes-met-harten-erin-1-18x12.png 18w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.12-bulletpoints-in-de-vorm-van-geldbriefjes-met-harten-erin-1.png 388w\" sizes=\"(max-width: 75px) 100vw, 75px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Niemand betaalt om geld te gebruiken; iedereen betaalt om het vast te houden.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.12-bulletpoints-in-de-vorm-van-geldbriefjes-met-harten-erin-2-300x185.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10127 lazyload\" width=\"75\" height=\"46\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.12-bulletpoints-in-de-vorm-van-geldbriefjes-met-harten-erin-2-300x185.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10127\" width=\"75\" height=\"46\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.12-bulletpoints-in-de-vorm-van-geldbriefjes-met-harten-erin-2-300x185.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.12-bulletpoints-in-de-vorm-van-geldbriefjes-met-harten-erin-2-18x12.png 18w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.12-bulletpoints-in-de-vorm-van-geldbriefjes-met-harten-erin-2.png 390w\" sizes=\"(max-width: 75px) 100vw, 75px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Geld is alleen nog interessant als middel, niet als doel.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.12-bulletpoints-in-de-vorm-van-geldbriefjes-met-harten-erin-1-300x187.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10126 lazyload\" width=\"75\" height=\"47\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.12-bulletpoints-in-de-vorm-van-geldbriefjes-met-harten-erin-1-300x187.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10126\" width=\"75\" height=\"47\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.12-bulletpoints-in-de-vorm-van-geldbriefjes-met-harten-erin-1-300x187.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.12-bulletpoints-in-de-vorm-van-geldbriefjes-met-harten-erin-1-18x12.png 18w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.12-bulletpoints-in-de-vorm-van-geldbriefjes-met-harten-erin-1.png 388w\" sizes=\"(max-width: 75px) 100vw, 75px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wie rente wil heffen over een teveel aan geld dat hij of zij kan uitlenen, gaat geen klanten vinden.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.12-bulletpoints-in-de-vorm-van-geldbriefjes-met-harten-erin-2-300x185.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10127 lazyload\" width=\"75\" height=\"46\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.12-bulletpoints-in-de-vorm-van-geldbriefjes-met-harten-erin-2-300x185.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10127\" width=\"75\" height=\"46\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.12-bulletpoints-in-de-vorm-van-geldbriefjes-met-harten-erin-2-300x185.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.12-bulletpoints-in-de-vorm-van-geldbriefjes-met-harten-erin-2-18x12.png 18w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.12-bulletpoints-in-de-vorm-van-geldbriefjes-met-harten-erin-2.png 390w\" sizes=\"(max-width: 75px) 100vw, 75px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wie geld leent, betaalt nooit een hoger bedrag terug dan hij of zij geleend heeft.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:30px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wat ik extra krachtig vind, is dat negatieve rente onze ondernemerslust niet de nek omdraait, maar juist stimuleert. Het enige dat we verliezen, is de mogelijkheid om met geld te speculeren. Geld kan namelijk nooit waardevoller worden dan de spullen, diensten en arbeid die we met geld kunnen kopen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kortom: negatieve rente vraagt van ons allemaal \u2014 rijk en arm \u2014 dat we met geld iets creatievers gaan doen dan er een doel van maken.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:80px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Tot zover theorie, hoe zit het met de praktijk?<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<div style=\"height:10px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W\u00f6rgl introduceerde haar eigen munt in het jaar 1932, in de hoop zichzelf ermee uit de toenmalige crisis te helpen. Het geschiedde. Achterstallige betalingen werden voldaan, achterstallige leningen werden afgelost, bruggen werden gerepareerd, nieuwe wegen werden aangelegd en het kortgeleden nog werkloze stadje leefde op als nooit tevoren.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W\u00f6rgl begon aandacht te trekken van burgemeesters en politici, die zelfs vanuit het buitenland kwamen om te kijken en te leren. De nationale overheid werd vooral nerveus van W\u00f6rgl, want in plaats van opleving, zag ze vooral verlies van controle. Dus besloot ze de W\u00f6rgl-munt te verbieden. Een jaar later zat W\u00f6rgl terug in de put van de crisis, samen met een werkloosheidsgehalte van dertig procent.<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-17\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"17\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-17\">17<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"17\">Informatie over de W\u00f6rgl en Silvio Gesells negatieve rente haalde ik onder andere uit: Charles Eisensteins <em>Sacred Economics<\/em> (zie <a href=\"http:\/\/Sacred-Economics.com\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Sacred-Economics.com<\/a>), <a href=\"http:\/\/Mindcontagion.org\/money\/hm1930.html\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Mindcontagion.org\/money\/hm1930.html<\/a>, <a href=\"http:\/\/Panacea-bocaf.org\/theworglschillings.htm\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Panacea-bocaf.org\/theworglschillings.htm<\/a> &amp; <a href=\"http:\/\/En.wikipedia.org\/wiki\/W\u00f6rgl\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">En.wikipedia.org\/wiki\/W\u00f6rgl<\/a>.<\/span><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Menig alternatieve munt is eenzelfde lot toegevallen.<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-18\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"18\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-18\">18<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"18\">In <em>Sacred Economics<\/em> beschreef Charles Eisenstein bijvoorbeeld ook het relaas van de Duitse Wara, een munt die net als de W\u00f6rgl was bedoeld als lokaal ruilmiddel, maar die zo goed werkte, dat ze binnen een jaar door ruim duizend winkels in Duitsland werd geaccepteerd. Ook hier kreeg de regering het benauwd en ook hier probeerde de regering de munt illegaal te verklaren. Toen de rechtbank daar een stokje voor stak, verbood ze de munt alsnog, via een zogenaamde noodverordening. Zie <a href=\"http:\/\/Sacred-Economics.com\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Sacred-Economics.com<\/a>.<\/span> De reden hiervoor droeg ik al in deel II aan (zie \u2018De leukste rekensom\u2019): mensen die volgens eigen structuren en spelregels leven, laten zich moeilijker onder de duim houden. En voor systemen die hun bestaansrecht aan controle en afhankelijkheid ophangen, zijn autonome mensen doodeng.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dat was het slechte nieuws; nu het goede nieuws: eigenwijs geld heeft zich niet van tafel laten vegen.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:80px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.13-Een-man-met-een-vrolijk-gezicht-1024x389.png\" alt=\"Een man met een vrolijk gezicht, die een briefje in zijn handen houdt. Hij zegt: \u2018Wij hebben een briefje van 21 pond.\u2019 Iemand vraagt: \u2018Waarom?\u2019 Hij antwoordt: \u2018Omdat het kan.\u2019\" class=\"wp-image-10141 lazyload\" width=\"512\" height=\"195\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.13-Een-man-met-een-vrolijk-gezicht-1024x389.png\" alt=\"Een man met een vrolijk gezicht, die een briefje in zijn handen houdt. Hij zegt: \u2018Wij hebben een briefje van 21 pond.\u2019 Iemand vraagt: \u2018Waarom?\u2019 Hij antwoordt: \u2018Omdat het kan.\u2019\" class=\"wp-image-10141\" width=\"512\" height=\"195\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.13-Een-man-met-een-vrolijk-gezicht-1024x389.png 1024w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.13-Een-man-met-een-vrolijk-gezicht-300x114.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.13-Een-man-met-een-vrolijk-gezicht-768x292.png 768w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.13-Een-man-met-een-vrolijk-gezicht-1536x584.png 1536w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.13-Een-man-met-een-vrolijk-gezicht-2048x779.png 2048w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.13-Een-man-met-een-vrolijk-gezicht-18x7.png 18w\" sizes=\"(max-width: 512px) 100vw, 512px\" \/><\/noscript><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:30px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dit is Rob Hopkins, \u00e9\u00e9n van de initiatiefnemers van de <em>Totnes Pound<\/em>, een lokale munt vernoemd naar het Engelse stadje Totnes.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Toen we ermee begonnen,\u2019 vertelt hij in de documentaire <em>Tomorrow<\/em>, \u2018riepen we eerst een commissie in het leven, met daarin een stel eminente alternatieve economen. We vroegen hen: \u201cMogen we dit doen? Mogen we gewoon geld drukken en doen alsof het geld waard is?\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De economen zeiden: \u201cGeen idee. Doe het en kijk wat er gebeurt.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dus zijn we het gewoon gaan doen.\u2019<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-19\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"19\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-19\">19<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"19\"><em>Tomorrow<\/em> gebruikt leuke, levendige en confronterende voorbeelden om een wereld te laten zien die w\u00e9l kan. Aan bod komen mensen die voedsel verbouwen volgens permacultuur-principes, energieverbruik op grote schaal verminderen en verschonen, lokale en creatieve munteenheden in het leven roepen, opkomen voor hun universele rechten en kinderen zien als medemensen in plaats van toekomstige productiemiddelen. Een inspirerende, hoopgevende en zingevende film, waarover meer op <a href=\"\/nl\/tomorrow\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">GeldGaatNooitOverGeld.org\/tomorrow<\/a>.<\/span><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De gemeenschap van Totnes had eenzelfde motivatie als het bestuur van W\u00f6rgl. De wildgroei van grote supermarkten, winkelketens en internationale bedrijven, bracht lokale bedrijvigheid steeds verder in het gedrang. Steeds meer van het geld dat mensen in Totnes uitgaven, werd gebruikt om rente op leningen te betalen, dividend uit te keren aan aandeelhouders en huur over te maken naar grootgrondbezitters.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hoe kan een lokale munt zoiets omdraaien? Rob maakt een prachtige analogie: \u2018Toen ik achttien was, klaar met school, ging ik mijn rapport halen. Ik had het niet zo goed gedaan. Terwijl ik in de zon zat en naar mijn schoolvrienden keek, dacht ik: \u201cWij zijn zo hopeloos, zo nutteloos, wij allemaal. Als we zouden aanspoelen op een verlaten eiland zouden we niet eens weten hoe we elkaar moesten opeten.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018We hadden geen vaardigheden. En wanneer mensen zonder vaardigheden elkaar ontmoeten, ontstaat er een hele andere relatie dan wanneer mensen elkaar ontmoeten en voelen dat ze alles kunnen. Dus wanneer twee gemeenschappen of twee economie\u00ebn met elkaar uitwisselen, terwijl ze allebei volledig afhankelijk zijn van importproducten en zelf niets meer maken, dan is de kwaliteit van hun relatie heel anders dan op plekken waar mensen weerbaarheid hebben gecre\u00eberd, waar ze een sterke lokale voedselcultuur hebben, waar ze zelf energie opwekken en zelf hun watervoorziening beheren.\u2019<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-20\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"20\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-20\">20<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"20\">Eveneens uit de documentaire <em>Tomorrow<\/em>. Zie <a href=\"\/nl\/tomorrow\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">GeldGaatNooitOverGeld.org\/tomorrow<\/a>.<\/span><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Anders gezegd:<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.13-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-redenen-om-een-lokale-munt-te-willen-1-300x145.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10143 lazyload\" width=\"75\" height=\"36\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.13-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-redenen-om-een-lokale-munt-te-willen-1-300x145.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10143\" width=\"75\" height=\"36\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.13-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-redenen-om-een-lokale-munt-te-willen-1-300x145.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.13-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-redenen-om-een-lokale-munt-te-willen-1-768x370.png 768w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.13-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-redenen-om-een-lokale-munt-te-willen-1-18x9.png 18w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.13-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-redenen-om-een-lokale-munt-te-willen-1.png 807w\" sizes=\"(max-width: 75px) 100vw, 75px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Een weerbare economie wordt gebouwd door mensen die veel van hun zaken lokaal doen, maken en uitwisselen.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.13-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-redenen-om-een-lokale-munt-te-willen-2-300x159.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10144 lazyload\" width=\"75\" height=\"40\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.13-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-redenen-om-een-lokale-munt-te-willen-2-300x159.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10144\" width=\"75\" height=\"40\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.13-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-redenen-om-een-lokale-munt-te-willen-2-300x159.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.13-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-redenen-om-een-lokale-munt-te-willen-2-768x406.png 768w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.13-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-redenen-om-een-lokale-munt-te-willen-2-18x10.png 18w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.13-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-redenen-om-een-lokale-munt-te-willen-2.png 804w\" sizes=\"(max-width: 75px) 100vw, 75px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hoe meer je als gemeenschap via lokale wegen in je behoeftes kunt voorzien, hoe minder vatbaar je bent voor de spelregels (plus problemen) die nationale munten en grote bedrijven met zich mee brengen.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.13-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-redenen-om-een-lokale-munt-te-willen-3-300x263.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10148 lazyload\" width=\"150\" height=\"132\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.13-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-redenen-om-een-lokale-munt-te-willen-3-300x263.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10148\" width=\"150\" height=\"132\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.13-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-redenen-om-een-lokale-munt-te-willen-3-300x263.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.13-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-redenen-om-een-lokale-munt-te-willen-3-768x673.png 768w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.13-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-redenen-om-een-lokale-munt-te-willen-3-14x12.png 14w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.13-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-redenen-om-een-lokale-munt-te-willen-3.png 799w\" sizes=\"(max-width: 150px) 100vw, 150px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Om dit soort weerbaarheid te cre\u00ebren, zegt Rob, dient geld te circuleren in plaats van te vertrekken: \u2018In Totnes is dit biljet 21 pond waard, in het stadje hiernaast is het waardeloos.\u2019<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:30px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De <em>Totnes Pound<\/em> deed twaalf jaar dienst, totdat ze in 2019 uit de roulatie werd gehaald. Teveel mensen waren digitaal gaan betalen en de <em>Totnes Pound<\/em> bestond alleen op papier en in muntvorm. Anders dan in W\u00f6rgl, betekende dit echter niet het einde van Totnes\u2019 lokale economie. In <em>Totnes <\/em>hadden ze namelijk al kaas gegeten van gemeenschapsvorming. Om een aantal voorbeelden te noemen:<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:30px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.13-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-initiatieven-in-Totnes-1-300x205.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10150 lazyload\" width=\"75\" height=\"51\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.13-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-initiatieven-in-Totnes-1-300x205.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10150\" width=\"75\" height=\"51\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.13-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-initiatieven-in-Totnes-1-300x205.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.13-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-initiatieven-in-Totnes-1-18x12.png 18w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.13-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-initiatieven-in-Totnes-1.png 380w\" sizes=\"(max-width: 75px) 100vw, 75px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Caring Town Totnes<\/em> is een lokaal netwerk van meer dan tachtig organisaties, die hun krachten bundelen om de lokale sociale en gezondheidszorg naar een hoger plan te brengen.<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-21\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"21\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-21\">21<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"21\">Zie <a href=\"http:\/\/Caringtown.org.uk\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Caringtown.org.uk<\/a>.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.13-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-initiatieven-in-Totnes-2-300x167.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10151 lazyload\" width=\"75\" height=\"42\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.13-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-initiatieven-in-Totnes-2-300x167.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10151\" width=\"75\" height=\"42\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.13-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-initiatieven-in-Totnes-2-300x167.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.13-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-initiatieven-in-Totnes-2-18x10.png 18w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.13-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-initiatieven-in-Totnes-2.png 380w\" sizes=\"(max-width: 75px) 100vw, 75px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Het <em>REconomy Centre<\/em> is een co-werkplek, vraagbaak en steunpunt voor nieuwe, duurzame ondernemingen en lokale investeerders. Het centrum organiseert jaarlijks een \u2018Local Entrepreneur Forum\u2019 om ethische en duurzame bedrijfsplannen te crowdfunden.<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-22\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"22\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-22\">22<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"22\">Zie <a href=\"http:\/\/Reconomycentre.org\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Reconomycentre.org<\/a>.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.13-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-initiatieven-in-Totnes-3-300x268.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10152 lazyload\" width=\"75\" height=\"67\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.13-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-initiatieven-in-Totnes-3-300x268.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10152\" width=\"75\" height=\"67\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.13-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-initiatieven-in-Totnes-3-300x268.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.13-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-initiatieven-in-Totnes-3-13x12.png 13w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.13-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-initiatieven-in-Totnes-3.png 381w\" sizes=\"(max-width: 75px) 100vw, 75px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De <em>Totnes Community Development Society<\/em> zamelt geld in om lokale projecten tot leven te brengen. E\u00e9n zo\u2019n project vindt plaats op het terrein waar een grote zuivelfabriek ooit honderden inwoners in dienst had. Samen met inwoners wordt het terrein herontworpen tot een buurt met betaalbare huisvesting en plek voor lokale, duurzame ondernemers.<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-23\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"23\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-23\">23<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"23\">Zie <a href=\"http:\/\/Totnescommunity.org.uk\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Totnescommunity.org.uk<\/a>.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:10px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">En zo zou ik nog even kunnen doorgaan.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Totnes mag een klein stadje heten, maar dat is niet af te lezen aan de legio initiatieven die er zijn opgestart.<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-24\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"24\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-24\">24<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"24\">Brendan Barrett, \u2018Demise of Totnes pound won\u2019t stop this English town pushing back against austerity.\u2019 <em>The Conversation<\/em>, 14 juni 2019, <a href=\"http:\/\/Theconversation.com\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Theconversation.com<\/a>.<\/span> Daar komt bij dat het Totnes nog steeds lukt om winkelketens en fastfoodrestaurants te laten schitteren door afwezigheid. Wie door het stadje loopt, vindt&nbsp; geen eenheidsworst, maar een diverse mix van onafhankelijke caf\u00e9s, restaurants, liefdadigheidsinitiatieven en winkels die biologisch voedsel, kleding, kunst, antiek en meubels verkopen.<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-25\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"25\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-25\">25<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"25\">Idem.<\/span><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:120px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.12-bulletpoints-in-de-vorm-van-geldbriefjes-met-harten-erin-1-300x187.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10126 lazyload\" width=\"75\" height=\"47\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.12-bulletpoints-in-de-vorm-van-geldbriefjes-met-harten-erin-1-300x187.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10126\" width=\"75\" height=\"47\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.12-bulletpoints-in-de-vorm-van-geldbriefjes-met-harten-erin-1-300x187.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.12-bulletpoints-in-de-vorm-van-geldbriefjes-met-harten-erin-1-18x12.png 18w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.12-bulletpoints-in-de-vorm-van-geldbriefjes-met-harten-erin-1.png 388w\" sizes=\"(max-width: 75px) 100vw, 75px\" \/><\/noscript><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:120px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Alternatieve munten zijn geen alles-reddend medicijn, maar omdat vrijwel iedereen in westerse maatschappijen dagelijks met geld omgaat, kan lokaal geld een enorm krachtige, symbolische bron van inspiratie zijn. Zo deed het voorbeeld van Totnes tientallen Engelse gemeentes volgen, waaronder Bristol, een stad met vierhonderdduizend inwoners. Daar kunnen inwoners sinds 2012 gebruik maken van de <em>Bristol Pound<\/em>. Honderden winkeliers doen mee en sommigen geven korting aan mensen die met de lokale munt betalen.<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-26\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"26\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-26\">26<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"26\">Zie bijvoorbeeld <a href=\"http:\/\/En.wikipedia.org\/wiki\/Bristol_Pound\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">En.wikipedia.org\/wiki\/Bristol_Pound<\/a>.<\/span><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:50px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.15-Een-Bristol-Pound-bankbiljet-1024x536.png\" alt=\"Een Bristol Pound bankbiljet van 20 Bristol Pond, met daarop afgebeeld een schilderij, gemaakt door een kind uit Bristol.\" class=\"wp-image-10153 lazyload\" width=\"512\" height=\"268\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.15-Een-Bristol-Pound-bankbiljet-1024x536.png\" alt=\"Een Bristol Pound bankbiljet van 20 Bristol Pond, met daarop afgebeeld een schilderij, gemaakt door een kind uit Bristol.\" class=\"wp-image-10153\" width=\"512\" height=\"268\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.15-Een-Bristol-Pound-bankbiljet-1024x536.png 1024w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.15-Een-Bristol-Pound-bankbiljet-300x157.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.15-Een-Bristol-Pound-bankbiljet-768x402.png 768w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.15-Een-Bristol-Pound-bankbiljet-1536x804.png 1536w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.15-Een-Bristol-Pound-bankbiljet-2048x1072.png 2048w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.15-Een-Bristol-Pound-bankbiljet-18x9.png 18w\" sizes=\"(max-width: 512px) 100vw, 512px\" \/><\/noscript><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:45px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Als je weet wat voor impact het geld gaat hebben dat je uitgeeft,\u2019 vertelt \u00e9\u00e9n van de initiatiefnemers, \u2018omdat je de mensen kent aan wie je het uitgeeft en je ook de mensen kent aan wie zij het uitgeven, dan wordt je je bewust van hoe de economie om je heen in elkaar zit, en dan wordt die economie transparanter.\u2019<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-27\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"27\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-27\">27<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"27\">Uit de eerder genoemde documentaire <em>Tomorrow<\/em> en uit Shane Hickey, \u2018The innovators: the Bristol pound is giving sterling a run for its money\u2019. <em>The Guardian<\/em>, 7 juni 2015, <a href=\"http:\/\/theguardian.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Theguardian.com<\/a>.<\/span><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Waarom zouden we een transparante economie willen? Omdat duistere zaken in een transparante economie moeilijker stand houden. Hoe meer we zien wat er met ons geld gebeurt, hoe meer we gestimuleerd worden om te zien dat we een keuze hebben, hoe groter de kans dat we die keuze op een positieve manier benutten.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De <em>Bristol Pound<\/em> zou uitgroeien tot de grootste alternatieve munt van de Britse eilanden. In de hoogtijdagen deden 650 bedrijven mee en ging er jaarlijks meer dan een miljard Bristol pond van hand tot hand. Verreweg de meeste transacties gaan inmiddels via een digitaal betaalsysteem en terwijl ik deze woorden schrijf, zijn de initiatiefnemers bezig met een nieuw platform genaamd <em>Bristol Pay<\/em>. Dit platform gaat ervoor zorgen dat ook de transactiekosten van het huidige digitale betaalsysteem (op dit moment goed voor zo\u2019n zestig miljoen pond per jaar) in de stad blijven circuleren in plaats van naar grote, internationale betaalbedrijven verdwijnen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dit is echter niet de enige reden. Net als in Totnes, realiseerden ze zich in Bristol dat een lokale, duurzame, liefdevolle economie op veel meer draait dan een lokale munt. <em>Bristol Pay<\/em> wordt daarom een platform waarop gemeenschapsprojecten tot leven kunnen komen, waarop bewoners en bedrijven worden betrokken bij ecologische en sociale uitdagingen, en waarop mensen kunnen borgen dat het stadsbestuur een gezonde koers blijft varen.<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-28\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"28\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-28\">28<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"28\">Zie <a href=\"http:\/\/Bristolpound.org\/where-we-are-going\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Bristolpound.org\/where-we-are-going<\/a> (laatst bekeken op 1 december 2021), \u2018Marking the End of the Bristol Pound, and the Start of Something New\u2019 (<a href=\"http:\/\/Bristolpound.org\/6705-2\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Bristolpound.org\/6705-2<\/a>) &amp; \u2018Looking to the Future\u2019 (<a href=\"http:\/\/Bristolpound.org\/future-vision\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Bristolpound.org\/future-vision<\/a>).<\/span><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:80px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Ook in Nederland<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<div style=\"height:10px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">In 2014 verscheen in Rotterdam de eerste Dam. De munt was bedoeld als stimulans voor lokale ondernemers om diensten met elkaar uit te wisselen, maar inmiddels is er een volwaardig digitaal platform en kunnen ook particulieren \u2018Dammen\u2019.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De stichting waarin de Dam is ondergebracht, zet in op een eerlijk, duurzaam en lokaal geldsysteem waarin mensen elkaar steunen in plaats van beconcurreren. Dit zijn de spelregels:<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-thumbnail is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.16-bullet-points-in-de-vorm-van-het-Dam-teken-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10159 lazyload\" width=\"20\" height=\"20\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.16-bullet-points-in-de-vorm-van-het-Dam-teken-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10159\" width=\"20\" height=\"20\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.16-bullet-points-in-de-vorm-van-het-Dam-teken-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.16-bullet-points-in-de-vorm-van-het-Dam-teken-12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.16-bullet-points-in-de-vorm-van-het-Dam-teken.png 250w\" sizes=\"(max-width: 20px) 100vw, 20px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De saldi van alle Dam-rekeningen (inclusief die van de stichting) zijn bij elkaar opgeteld altijd nul Dam.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-thumbnail is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.16-bullet-points-in-de-vorm-van-het-Dam-teken-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10159 lazyload\" width=\"20\" height=\"20\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.16-bullet-points-in-de-vorm-van-het-Dam-teken-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10159\" width=\"20\" height=\"20\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.16-bullet-points-in-de-vorm-van-het-Dam-teken-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.16-bullet-points-in-de-vorm-van-het-Dam-teken-12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.16-bullet-points-in-de-vorm-van-het-Dam-teken.png 250w\" sizes=\"(max-width: 20px) 100vw, 20px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Elke Dam die je uitgeeft, gaat voor honderd procent naar een mede-Dammer.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-thumbnail is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.16-bullet-points-in-de-vorm-van-het-Dam-teken-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10159 lazyload\" width=\"20\" height=\"20\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.16-bullet-points-in-de-vorm-van-het-Dam-teken-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10159\" width=\"20\" height=\"20\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.16-bullet-points-in-de-vorm-van-het-Dam-teken-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.16-bullet-points-in-de-vorm-van-het-Dam-teken-12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.16-bullet-points-in-de-vorm-van-het-Dam-teken.png 250w\" sizes=\"(max-width: 20px) 100vw, 20px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Over een positief saldo betaal je maandelijks 1 procent als contributie aan de organisatie (feitelijk is dit een negatieve rente, oftewel een stimulans om je Dammen te laten rollen in plaats van vast te houden).<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-thumbnail is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.16-bullet-points-in-de-vorm-van-het-Dam-teken-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10159 lazyload\" width=\"20\" height=\"20\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.16-bullet-points-in-de-vorm-van-het-Dam-teken-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10159\" width=\"20\" height=\"20\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.16-bullet-points-in-de-vorm-van-het-Dam-teken-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.16-bullet-points-in-de-vorm-van-het-Dam-teken-12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.16-bullet-points-in-de-vorm-van-het-Dam-teken.png 250w\" sizes=\"(max-width: 20px) 100vw, 20px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">In de min staan, kost niets.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-thumbnail is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.16-bullet-points-in-de-vorm-van-het-Dam-teken-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10159 lazyload\" width=\"20\" height=\"20\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.16-bullet-points-in-de-vorm-van-het-Dam-teken-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10159\" width=\"20\" height=\"20\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.16-bullet-points-in-de-vorm-van-het-Dam-teken-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.16-bullet-points-in-de-vorm-van-het-Dam-teken-12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.16-bullet-points-in-de-vorm-van-het-Dam-teken.png 250w\" sizes=\"(max-width: 20px) 100vw, 20px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je kunt rentevrij krediet krijgen, zonder moeilijke vragen en zonder bewijs van kredietwaardigheid.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-thumbnail is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.16-bullet-points-in-de-vorm-van-het-Dam-teken-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10159 lazyload\" width=\"20\" height=\"20\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.16-bullet-points-in-de-vorm-van-het-Dam-teken-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10159\" width=\"20\" height=\"20\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.16-bullet-points-in-de-vorm-van-het-Dam-teken-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.16-bullet-points-in-de-vorm-van-het-Dam-teken-12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.16-bullet-points-in-de-vorm-van-het-Dam-teken.png 250w\" sizes=\"(max-width: 20px) 100vw, 20px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Maar\u2026 Als je vooral neemt en louter in de min blijft staan, zet je jezelf buitenspel.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Op dit moment beslist de stichting nog over de gevolgen van je Damgedrag, maar ze lijkt te koersen op een zelfcorrigerend mechanisme. \u2018Dam probeert als nieuw ruilmiddel zo transparant mogelijk te zijn\u2019, staat er op de website. \u2018Dat kan dus betekenen dat de Stichting in de toekomst je saldo of transactievolume voor andere rekeninghouders inzichtelijk maakt.\u2019<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-29\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"29\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-29\">29<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"29\">Zie <a href=\"http:\/\/Rotter-dam.nl\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Rotter-dam.nl<\/a>.<\/span><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nu kun je dat laatste een inbreuk op privacy noemen, maar ik zie dat anders. In Angaangaqs cirkel is transparantie een logisch en gewenst principe. In Totnes en Bristol stimuleert een lokale munt bewuster koopgedrag, onder andere door mensen meer inzicht te geven in wat hun geld doet. Als ik dan kijk naar de Dam, zie ik een groep mensen die spullen, diensten en wellicht zelfs hun leven met elkaar delen, om zichzelf \u00e9n een groter geheel te helpen. Daar volledige transparantie in cre\u00ebren, vind ik geen inbreuk op privacy, maar een goed idee.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:120px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.12-bulletpoints-in-de-vorm-van-geldbriefjes-met-harten-erin-2-300x185.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10127 lazyload\" width=\"75\" height=\"46\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.12-bulletpoints-in-de-vorm-van-geldbriefjes-met-harten-erin-2-300x185.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10127\" width=\"75\" height=\"46\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.12-bulletpoints-in-de-vorm-van-geldbriefjes-met-harten-erin-2-300x185.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.12-bulletpoints-in-de-vorm-van-geldbriefjes-met-harten-erin-2-18x12.png 18w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.12-bulletpoints-in-de-vorm-van-geldbriefjes-met-harten-erin-2.png 390w\" sizes=\"(max-width: 75px) 100vw, 75px\" \/><\/noscript><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:115px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wat ik het leukste vind aan alternatieve munten, is dat ze allemaal op hun eigen manier uiting geven aan hetzelfde verlangen: een gelijkwaardige, creatieve en krachtige samenleving.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:34px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.16-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-andere-Nederlandse-alternatieve-munten-1.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10175 lazyload\" width=\"65\" height=\"46\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.16-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-andere-Nederlandse-alternatieve-munten-1.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10175\" width=\"65\" height=\"46\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.16-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-andere-Nederlandse-alternatieve-munten-1.png 261w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.16-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-andere-Nederlandse-alternatieve-munten-1-18x12.png 18w\" sizes=\"(max-width: 65px) 100vw, 65px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">In Amsterdam-Oost kun je diensten uitwisselen via een tijdbank. Elk uur dat je iets voor iemand doet, staat gelijk aan \u00e9\u00e9n Makkie. Of je nu arts of vuilnisman bent, iemands badkamer verft of een coachingsessie geeft: een uur is een uur en een uur is \u00e9\u00e9n Makkie. En natuurlijk! Waarom zou mijn tijd waardevoller zijn dan die van jou?<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-30\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"30\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-30\">30<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"30\">Zie <a href=\"http:\/\/Makkie.cc\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Makkie.cc<\/a>.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.16-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-andere-Nederlandse-alternatieve-munten-2.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10176 lazyload\" width=\"65\" height=\"36\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.16-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-andere-Nederlandse-alternatieve-munten-2.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10176\" width=\"65\" height=\"36\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.16-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-andere-Nederlandse-alternatieve-munten-2.png 261w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.16-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-andere-Nederlandse-alternatieve-munten-2-18x10.png 18w\" sizes=\"(max-width: 65px) 100vw, 65px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">En waarom je munt beperken tot een stad of buurt? Waarom niet, zoals <em>United Economy <\/em>heeft gedaan, een handelsnetwerk opzetten voor duurzame en sociale ondernemingen in heel Nederland, zodat ze via \u2018een zuiver ruilmiddel, zonder rente en speculatie\u2019, ook voorbij dorps- en stadsgrenzen diensten met elkaar kunnen uitwisselen?<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-31\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"31\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-31\">31<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"31\">Zie <a href=\"http:\/\/Unitedeconomy.nl\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Unitedeconomy.nl<\/a>.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.16-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-andere-Nederlandse-alternatieve-munten-3.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10177 lazyload\" width=\"65\" height=\"65\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.16-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-andere-Nederlandse-alternatieve-munten-3.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10177\" width=\"65\" height=\"65\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.16-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-andere-Nederlandse-alternatieve-munten-3.png 260w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.16-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-andere-Nederlandse-alternatieve-munten-3-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.16-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-andere-Nederlandse-alternatieve-munten-3-12x12.png 12w\" sizes=\"(max-width: 65px) 100vw, 65px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">In 2020 zijn twee stichtingen, <em>STRO<\/em> en <em>Ons Geld<\/em>, een samenwerking aangegaan om in Nederland een co\u00f6peratieve kredietinstelling op te zetten. Het idee is dat deze co\u00f6peratie geld op een transparante en verantwoorde wijze door Nederland laat circuleren, waarbij zowel de lusten als de risico\u2019s gezamenlijk door alle aangesloten leden worden gedragen.<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-32\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"32\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-32\">32<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"32\">Zie <a href=\"http:\/\/Socialtrade.nl\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Socialtrade.nl<\/a> &amp; <a href=\"http:\/\/Onsgeld.eu\/algemeen\/samenwerking-met-stro\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Onsgeld.eu\/algemeen\/samenwerking-met-stro<\/a>.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">En zo zou ik nog even kunnen doorgaan.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:50px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Decentraal georganiseerde alternatieven voor nationale geldsystemen worden net als groen goud al eeuwen in het leven geroepen.In die zin heeft internet ons niets nieuws gebracht, behalve ruimere mogelijkheden.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Om op die mogelijkheden in te gaan, wil ik nog \u00e9\u00e9n munt benoemen, \u00e9\u00e9n die deze mogelijkheden volop benut \u00e9n heel ver gaat in het herschrijven van de nu nog gangbare spelregels.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:80px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Seeds<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<div style=\"height:10px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Seeds<\/em> werd in 2019 gelanceerd als \u2018een betaalplatform en financieel ecosysteem om de mensheid te bekrachtigen en onze planeet te genezen\u2019.<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-33\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"33\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-33\">33<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"33\">Zie Joinseeds.earth.<\/span> Het basisidee is simpel: mensen en organisaties helpen, belonen en financieren omdat ze zich inzetten voor een gezondere, rechtvaardigere planeet.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Of je nu als individu of als organisatie lid wordt van <em>Seeds<\/em>, je betaalt geen rente of transactiekosten om het digitale platform en betaalmiddel te gebruiken. Wil je iets starten dat bijdraagt aan de missie van <em>Seeds<\/em>, dan ben je dus vrij van de kosten die in normale geldsituaties alleen al aan transacties opgaan (en die behoorlijk kunnen oplopen, zoals ze onder andere in Bristol ontdekten).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tot zover weinig nieuws. Nu het (voor mij althans) bijzondere: je kunt Seeds verdienen door<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-thumbnail is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.17-bulletpoints-in-de-vorm-van-Seeds-symbool-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10161 lazyload\" width=\"38\" height=\"38\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.17-bulletpoints-in-de-vorm-van-Seeds-symbool-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10161\" width=\"38\" height=\"38\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.17-bulletpoints-in-de-vorm-van-Seeds-symbool-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.17-bulletpoints-in-de-vorm-van-Seeds-symbool-12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.17-bulletpoints-in-de-vorm-van-Seeds-symbool.png 286w\" sizes=\"(max-width: 38px) 100vw, 38px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Seeds uit te geven en te ontvangen,<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-thumbnail is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.17-bulletpoints-in-de-vorm-van-Seeds-symbool-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10161 lazyload\" width=\"38\" height=\"38\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.17-bulletpoints-in-de-vorm-van-Seeds-symbool-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10161\" width=\"38\" height=\"38\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.17-bulletpoints-in-de-vorm-van-Seeds-symbool-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.17-bulletpoints-in-de-vorm-van-Seeds-symbool-12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.17-bulletpoints-in-de-vorm-van-Seeds-symbool.png 286w\" sizes=\"(max-width: 38px) 100vw, 38px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">idee\u00ebn voor platform-verbeteringen aan te dragen en\/of te realiseren,<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-thumbnail is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.17-bulletpoints-in-de-vorm-van-Seeds-symbool-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10161 lazyload\" width=\"38\" height=\"38\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.17-bulletpoints-in-de-vorm-van-Seeds-symbool-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10161\" width=\"38\" height=\"38\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.17-bulletpoints-in-de-vorm-van-Seeds-symbool-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.17-bulletpoints-in-de-vorm-van-Seeds-symbool-12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.17-bulletpoints-in-de-vorm-van-Seeds-symbool.png 286w\" sizes=\"(max-width: 38px) 100vw, 38px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">samen te werken in plaats van te beconcurreren,<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-thumbnail is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.17-bulletpoints-in-de-vorm-van-Seeds-symbool-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10161 lazyload\" width=\"38\" height=\"38\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.17-bulletpoints-in-de-vorm-van-Seeds-symbool-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10161\" width=\"38\" height=\"38\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.17-bulletpoints-in-de-vorm-van-Seeds-symbool-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.17-bulletpoints-in-de-vorm-van-Seeds-symbool-12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.17-bulletpoints-in-de-vorm-van-Seeds-symbool.png 286w\" sizes=\"(max-width: 38px) 100vw, 38px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">projecten te initi\u00ebren die gemeenschappen en de aarde helen,<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-thumbnail is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.17-bulletpoints-in-de-vorm-van-Seeds-symbool-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10161 lazyload\" width=\"38\" height=\"38\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.17-bulletpoints-in-de-vorm-van-Seeds-symbool-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10161\" width=\"38\" height=\"38\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.17-bulletpoints-in-de-vorm-van-Seeds-symbool-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.17-bulletpoints-in-de-vorm-van-Seeds-symbool-12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.17-bulletpoints-in-de-vorm-van-Seeds-symbool.png 286w\" sizes=\"(max-width: 38px) 100vw, 38px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">je stem uit te brengen op projectvoorstellen, op campagnes en via referendums.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kortom: <em>Seeds<\/em> is digitaal groen goud. Geld dat aan bomen groeit, vrij van rente en vrij van destructieve beleggingspraktijken.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Iedereen die bij <em>Seeds<\/em> instapt, wordt mede-eigenaar van de <em>Seeds<\/em>-co\u00f6peratie. Als lid heb je een stem in hoe het platform werkt en wat er met de Seeds gebeurt die de co\u00f6peratie beheert. De kracht van jouw stem wordt niet bepaald door hoeveel Seeds je op je bankrekening hebt, maar door hoeveel je bijdraagt aan het doel van <em>Seeds<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Terwijl ik deze woorden schrijf, staat <em>Seeds<\/em> vers op mijn netvlies en heb ik het naadje van de kous nog te ontdekken, maar afgaand op wat ik van gebruikers zie en hoor, belooft het \u00e9\u00e9n van de meest intelligente en vooruitstrevende financi\u00eble initiatieven te zijn op onze weg naar een eerlijke, duurzame, sociale en veerkrachtige samenleving. En mocht het deze belofte niet waarmaken, dan is het in ieder geval een briljant probeersel waar we ontzettend veel van kunnen leren.<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-34\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"34\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-34\">34<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"34\">Om meer over Seeds te leren en eventueel in te stappen, zie <a href=\"http:\/\/Seedslibrary.com\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Seedslibrary.com<\/a> &amp; <a href=\"http:\/\/Joinseeds.earth\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Joinseeds.earth<\/a>.<\/span><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:120px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.12-bulletpoints-in-de-vorm-van-geldbriefjes-met-harten-erin-1-300x187.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10126 lazyload\" width=\"75\" height=\"47\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.12-bulletpoints-in-de-vorm-van-geldbriefjes-met-harten-erin-1-300x187.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10126\" width=\"75\" height=\"47\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.12-bulletpoints-in-de-vorm-van-geldbriefjes-met-harten-erin-1-300x187.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.12-bulletpoints-in-de-vorm-van-geldbriefjes-met-harten-erin-1-18x12.png 18w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.12-bulletpoints-in-de-vorm-van-geldbriefjes-met-harten-erin-1.png 388w\" sizes=\"(max-width: 75px) 100vw, 75px\" \/><\/noscript><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:120px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Een financieel ecosysteem?<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<div style=\"height:10px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">In de nu nog gangbare economieles wordt ons verteld dat we \u00e9\u00e9n munt nodig hebben om een gezonde, effici\u00ebnte economie en samenleving te cre\u00ebren.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wat flauwekul is.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Onze huidige geldsystemen zijn monoculturen: starre en tegelijkertijd kwetsbare bouwsels die kunstmatig gezond worden gehouden en bij het geringste probleem volledig in elkaar kunnen storten.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wat betekent \u2018monocultuur\u2019? Laat ik de industri\u00eble landbouw en veeteelt als voorbeeld nemen. In onze huidige bio- en agro-industrie\u00ebn zijn grond, planten, dieren en mensen nauwelijks bestand tegen ziekte, brand, erosie, uitsterving en pech. De Schotse boer Rob Pollock en zijn familie, bij wie ik tijdens mijn reis zonder geld aanklopte (Zie <a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/lees-online\/hoofdstuk-5\/8\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">deze pagina<\/a> in hoofdstuk 5), waren een treffend voorbeeld. Jarenlang bezigden ze zich met de grootschalige teelt van slechts enkele gewassen. Als \u00e9\u00e9n gewas mislukte, kwam het voortbestaan van het hele boerenbedrijf in gevaar. Ging het verbouwen van de gewassen goed, dan was er nog de kans dat \u00e9\u00e9n of meerdere supermarktketens aan wie ze verkochten, daags voor de oogst zouden bellen met het bericht: \u2018Nee, we kopen bij jullie toch niet in dit jaar.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Voordat de Pollocks het roer omgooiden, waren ze net zo kwetsbaar als de nu nog heersende financi\u00eble structuren. We hebben dan wel dollars, euro\u2019s, yens, ponden enzovoorts, maar die draaien allemaal op dezelfde renteregels en zijn zo met elkaar verstrengeld geraakt, dat we nauwelijks kunnen spreken van verschillende valuta. Als \u00e9\u00e9n steen uit de toren het begeeft, gaat de rest ook tegen de vlakte.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sinds 1970 zijn er wereldwijd ruim honderdveertig bankcrashes en tweehonderd financi\u00eble crises geweest. De zogenaamde oplossing voor deze constructiefout, is miljarden euro\u2019s pompen in regio\u2019s die in crisis verkeren. Geld dat binnen de kortste keren richting belastingparadijzen en internationale beurshandelaren verdwijnt, met als resultaat dat de zogenaamd geholpen regio\u2019s nog zwakker en afhankelijker worden.<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-35\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"35\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-35\">35<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"35\">Uit de documentaire <em>Tomorrow<\/em>. Zie <a href=\"\/nl\/tomorrow\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">GeldGaatNooitOverGeld.org\/tomorrow<\/a>.<\/span><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Om de vergelijking rond te maken: wie zijn boerenbedrijf laat draaien op de teelt van slechts een paar gewassen of dieren, kan door \u00e9\u00e9n ziekte of plaag volledig platgelegd worden. De zogenaamde oplossing voor deze constructiefout? Pesticiden spuiten en antibiotica toedienen. Medicijnen die het probleem alleen maar erger maken, omdat er steeds meer gespoten en toegediend moet worden om planten en dieren \u2018gezond\u2019 te houden, terwijl het biodiverse leven dat de boel in balans zou kunnen brengen alleen maar verder verdelgd en weggejaagd wordt.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">En dan zijn er nog de grote supermarkten, die zomaar kunnen bellen met het bericht: \u2018Nee, toch niet dit jaar.\u2019<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kortom: als ons huidige financi\u00eble systeem het laat afweten, blijft er weinig over dat de klappen kan opvangen.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Moeten we dan van ons huidige geld af om een gezond financieel systeem te cre\u00ebren? Nee. Tenminste, niet per se. Over de <em>Totnes Pound<\/em> vertelde Rob bijvoorbeeld: \u2018We doen dit niet om van de Britse Pond af te komen. Onze munt is een complementaire munt. Ze loopt ernaast.\u2019<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-36\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"36\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-36\">36<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"36\">Uit de documentaire <em>Tomorrow<\/em>. Zie <a href=\"\/nl\/tomorrow\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">GeldGaatNooitOverGeld.org\/tomorrow<\/a>.<\/span><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Laat ik dus het volgende stellen:<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.17-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-nationale-en-lokale-munten-1.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10162 lazyload\" width=\"72\" height=\"72\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.17-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-nationale-en-lokale-munten-1.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10162\" width=\"72\" height=\"72\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.17-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-nationale-en-lokale-munten-1.png 287w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.17-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-nationale-en-lokale-munten-1-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.17-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-nationale-en-lokale-munten-1-12x12.png 12w\" sizes=\"(max-width: 72px) 100vw, 72px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Naast de huidige nationale munten is er een wereldwijd geaccepteerde munt, bijvoorbeeld Seeds. Deze wereldwijde munt opereert onafhankelijk van overheden of bankbedrijven en stimuleert opbouwend in plaats van afbrekend gedrag.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.17-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-nationale-en-lokale-munten-2.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10163 lazyload\" width=\"72\" height=\"72\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.17-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-nationale-en-lokale-munten-2.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10163\" width=\"72\" height=\"72\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.17-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-nationale-en-lokale-munten-2.png 288w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.17-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-nationale-en-lokale-munten-2-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.17-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-nationale-en-lokale-munten-2-12x12.png 12w\" sizes=\"(max-width: 72px) 100vw, 72px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Verder circuleren er overal ter wereld kleinere, \u2018eigen\u2019 munten, ieder met zijn eigen aardigheden en spelregels. Deze kleinere munten helpen lokale gemeenschappen veerkracht op te bouwen, misschien wel eerst door bloot te leggen wat ze aan vaardigheden, middelen en talenten missen om veerkrachtig te zijn.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vanaf dan kunnen we spreken van een financieel <mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#00794d\" class=\"has-inline-color\">eco<\/mark>systeem. Een divers systeem dat gezonde regio\u2019s gezond houdt en zwakke regio\u2019s helpt om sterk te worden.<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-37\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"37\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-37\">37<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"37\">Voor een treffende en beeldende uitleg van het diversiteitsprincipe, zie de hierboven genoemde documentaire <em>Tomorrow<\/em>.<\/span><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Om zo\u2019n ecosysteem waar te maken, hoeven we grotere geldsystemen niet te dwingen tot verandering. Munten en standaarden kunnen naast elkaar bestaan \u2014 met een belangrijke kanttekening: als de gevestigde financi\u00eble orde niet tijdig mee gaat surfen op de golf van verandering, zet ze zichzelf vroeg of laat buitenspel.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:120px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.12-bulletpoints-in-de-vorm-van-geldbriefjes-met-harten-erin-2-300x185.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10127 lazyload\" width=\"75\" height=\"46\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.12-bulletpoints-in-de-vorm-van-geldbriefjes-met-harten-erin-2-300x185.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10127\" width=\"75\" height=\"46\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.12-bulletpoints-in-de-vorm-van-geldbriefjes-met-harten-erin-2-300x185.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.12-bulletpoints-in-de-vorm-van-geldbriefjes-met-harten-erin-2-18x12.png 18w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.12-bulletpoints-in-de-vorm-van-geldbriefjes-met-harten-erin-2.png 390w\" sizes=\"(max-width: 75px) 100vw, 75px\" \/><\/noscript><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:120px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Veranderkracht<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<div style=\"height:10px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De grootste kracht van alternatieve en complementaire geldsystemen, zit voor mij in de symboliek die er vanuit gaat. Neem dat biljet van 21 pond bijvoorbeeld, samen met de persoon die het vasthoudt:<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:30px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.13-Een-man-met-een-vrolijk-gezicht-1024x389.png\" alt=\"Een man met een vrolijk gezicht, die een briefje in zijn handen houdt. Hij zegt: \u2018Wij hebben een briefje van 21 pond.\u2019 Iemand vraagt: \u2018Waarom?\u2019 Hij antwoordt: \u2018Omdat het kan.\u2019\" class=\"wp-image-10141 lazyload\" width=\"512\" height=\"195\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.13-Een-man-met-een-vrolijk-gezicht-1024x389.png\" alt=\"Een man met een vrolijk gezicht, die een briefje in zijn handen houdt. Hij zegt: \u2018Wij hebben een briefje van 21 pond.\u2019 Iemand vraagt: \u2018Waarom?\u2019 Hij antwoordt: \u2018Omdat het kan.\u2019\" class=\"wp-image-10141\" width=\"512\" height=\"195\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.13-Een-man-met-een-vrolijk-gezicht-1024x389.png 1024w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.13-Een-man-met-een-vrolijk-gezicht-300x114.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.13-Een-man-met-een-vrolijk-gezicht-768x292.png 768w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.13-Een-man-met-een-vrolijk-gezicht-1536x584.png 1536w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.13-Een-man-met-een-vrolijk-gezicht-2048x779.png 2048w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.13-Een-man-met-een-vrolijk-gezicht-18x7.png 18w\" sizes=\"(max-width: 512px) 100vw, 512px\" \/><\/noscript><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:30px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Alleen al dit aanzicht inspireert me om van mijn omgang met geld het prachtige, in dit boek al een paar keer genoemde idee te maken. Geld als een creatieve, wellicht humoristische herinnering aan een wens die we volgens mij allemaal in ons dragen: onszelf, elkaar en de aarde waardering, dankbaarheid en liefde <mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#008957\" class=\"has-inline-color\">geven<\/mark>.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity is-style-dots\"\/>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<h3 class=\"has-text-align-center wp-block-heading\"><strong>Een onvoorwaardelijk basisinkomen<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.18-5-symbool-voor-\u2018onvoorwaardelijk-basisinkomen-300x300.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10164 lazyload\" width=\"75\" height=\"75\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.18-5-symbool-voor-\u2018onvoorwaardelijk-basisinkomen-300x300.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10164\" width=\"75\" height=\"75\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.18-5-symbool-voor-\u2018onvoorwaardelijk-basisinkomen-300x300.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.18-5-symbool-voor-\u2018onvoorwaardelijk-basisinkomen-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.18-5-symbool-voor-\u2018onvoorwaardelijk-basisinkomen-12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.18-5-symbool-voor-\u2018onvoorwaardelijk-basisinkomen.png 497w\" sizes=\"(max-width: 75px) 100vw, 75px\" \/><\/noscript><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dit derde idee lijkt een beetje op Silvio\u2019s negatieve rente, maar laat zich makkelijker uitleggen.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\">Vanaf nu krijg je elke maand genoeg geld<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\">om in je basisbehoeften te voorzien.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\">Punt.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Geen adder, geen verplichting, geen druk. Of je er nu voor kiest om betaald werk te doen, een opleiding te volgen, voor jezelf te beginnen, aan je dromen te knutselen of niets te doen: je krijgt wat je minimaal nodig hebt om jezelf van onderdak te voorzien, te voeden en gezond te houden. En samen met jou alle mensen, jong en oud, fit en ziek, rijk en arm.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Absurd natuurlijk. Want als wij de deur niet meer uit hoeven om geld te verdienen,&nbsp;waarom zouden we dan nog de deur uit gaan?<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Voor sommigen zal dit misschien opgaan. Zeker voor mensen die nog nooit hebben ervaren dat werken leuk kan zijn, zou een onvoorwaardelijk basisinkomen zomaar het startsein van een zestigurige Netflix-week kunnen zijn. De meesten van ons zie ik echter aan iets uitdagenders beginnen: de ontdekking van een eigen gevoel van waarde.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Over een eigen gevoel van waarde (en vooral het wijdverbreide gebrek daaraan) heeft dit boek het meerdere keren gehad.<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-38\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"38\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-38\">38<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"38\">Ons (gebrek aan een) eigen gevoel van waarde besprak ik in de geen-economieles onder \u2018<a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-2\/19\/\">Tekort h<\/a><a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-2\/19\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">e<\/a><a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-2\/19\/\">bben en tekort zijn\u2019<\/a>, in de reflecties op mijn liftavontuur met Peter (zie <a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-5\/22\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">hier<\/a> in deel I en <a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/deel-II\/2\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">hier<\/a> in deel II) en in het stuk dat ging over vechten, vluchten en bevriezen (zie <a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/deel-II\/7\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">hier<\/a> in deel II).<\/span> Overlevingsgedrag is zo diep in ons collectieve bewustzijn verankerd geraakt, dat alleen al het <span style=\"text-decoration: underline;\">idee<\/span> dat we hoe dan ook een inkomen ontvangen, of we nu wel of niet iets \u2018productiefs\u2019 doen, een aanslag op ons <mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-cyan-bluish-gray-color\">onbewuste<\/mark> denkkader is.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik geloof dus niet dat een onvoorwaardelijk basisinkomen de economie gaat platleggen. Ik geloof dat een flink aantal mensen eerst door een periode van ontwenning heeft te gaan, voordat authentiek gedrag het overneemt van overlevingsgedrag.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wat niet wegneemt dat een heleboel mensen het roer meteen zullen omgooien zodra het eerste maandelijkse bedrag op hun rekening verschijnt.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kun jij je voorstellen dat je het volgende (indien van toepassing op jou) nog kunt volhouden, wanneer je ineens een onvoorwaardelijk basisinkomen geniet?<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-thumbnail is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.18-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-dingen-die-ophouden-bij-een-basisinkomen-1-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10165 lazyload\" width=\"38\" height=\"38\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.18-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-dingen-die-ophouden-bij-een-basisinkomen-1-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10165\" width=\"38\" height=\"38\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.18-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-dingen-die-ophouden-bij-een-basisinkomen-1-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.18-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-dingen-die-ophouden-bij-een-basisinkomen-1-12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.18-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-dingen-die-ophouden-bij-een-basisinkomen-1.png 245w\" sizes=\"(max-width: 38px) 100vw, 38px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Leren voor een diploma om te solliciteren naar een baan, om dingen te doen die je niet wilt doen, om geld te verdienen en om rekeningen te betalen, zodat je door kunt gaan met doen wat je niet wilt doen.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-thumbnail is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.18-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-dingen-die-ophouden-bij-een-basisinkomen-2-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10166 lazyload\" width=\"38\" height=\"38\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.18-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-dingen-die-ophouden-bij-een-basisinkomen-2-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10166\" width=\"38\" height=\"38\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.18-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-dingen-die-ophouden-bij-een-basisinkomen-2-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.18-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-dingen-die-ophouden-bij-een-basisinkomen-2-12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.18-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-dingen-die-ophouden-bij-een-basisinkomen-2.png 245w\" sizes=\"(max-width: 38px) 100vw, 38px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gaten in de markt prikken, fictieve behoeftes verzinnen, nutteloze producten en diensten ontwikkelen en mensen aanpraten dat ze jouw producten en diensten nodig hebben, omdat je geen creatievere weg ziet om je leven te financieren (eigenlijk hetzelfde als hierboven, maar toch het aparte vermelden waard).<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-thumbnail is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.18-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-dingen-die-ophouden-bij-een-basisinkomen-3-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10167 lazyload\" width=\"38\" height=\"38\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.18-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-dingen-die-ophouden-bij-een-basisinkomen-3-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10167\" width=\"38\" height=\"38\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.18-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-dingen-die-ophouden-bij-een-basisinkomen-3-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.18-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-dingen-die-ophouden-bij-een-basisinkomen-3-12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.18-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-dingen-die-ophouden-bij-een-basisinkomen-3.png 245w\" sizes=\"(max-width: 38px) 100vw, 38px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gehoorzamen aan een baas die zich gedraagt als een tiran en\/of zichzelf buitensporig beloont.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-thumbnail is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.18-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-dingen-die-ophouden-bij-een-basisinkomen-4-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10168 lazyload\" width=\"38\" height=\"38\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.18-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-dingen-die-ophouden-bij-een-basisinkomen-4-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10168\" width=\"38\" height=\"38\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.18-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-dingen-die-ophouden-bij-een-basisinkomen-4-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.18-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-dingen-die-ophouden-bij-een-basisinkomen-4-12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.18-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-dingen-die-ophouden-bij-een-basisinkomen-4.png 245w\" sizes=\"(max-width: 38px) 100vw, 38px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Uren uitzitten om de uren in je contract vol te maken.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-thumbnail is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.18-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-dingen-die-ophouden-bij-een-basisinkomen-5-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10169 lazyload\" width=\"38\" height=\"38\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.18-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-dingen-die-ophouden-bij-een-basisinkomen-5-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10169\" width=\"38\" height=\"38\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.18-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-dingen-die-ophouden-bij-een-basisinkomen-5-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.18-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-dingen-die-ophouden-bij-een-basisinkomen-5-12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.18-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-dingen-die-ophouden-bij-een-basisinkomen-5.png 245w\" sizes=\"(max-width: 38px) 100vw, 38px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wachten op je pensioen om te gaan leven.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-thumbnail is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.18-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-dingen-die-ophouden-bij-een-basisinkomen-6-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10170 lazyload\" width=\"38\" height=\"38\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.18-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-dingen-die-ophouden-bij-een-basisinkomen-6-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10170\" width=\"38\" height=\"38\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.18-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-dingen-die-ophouden-bij-een-basisinkomen-6-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.18-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-dingen-die-ophouden-bij-een-basisinkomen-6-12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.18-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-dingen-die-ophouden-bij-een-basisinkomen-6.png 245w\" sizes=\"(max-width: 38px) 100vw, 38px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Blijven praten over ooit of later.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:30px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dat zijn zaken die ik bij heel veel mensen zie stoppen. Dan nu wat ik tot leven zie komen:<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><strong>1. Wezenlijke behoeftes<\/strong><\/em><br>Autonomie, zingeving, integriteit, verbinding, spel, schoonheid en een oprecht gevoel van welzijn, allemaal zaken die nu vooral ondergesneeuwd raken door overlevingsgedrag en rekeningen-stress, krijgen ruimte en worden (langzaam) leidend in onze beslissingen. Dat we wezenlijke behoeftes moeten onderdrukken om in onze basisbehoeftes te voorzien, wordt immers een verhaal dat we niet langer hoog kunnen houden.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>2. Onderzoek en acti<\/em>e<\/strong><br>In plaats onszelf alleen af te vragen waar we echt blij van worden, gaan we op ontdekkingstocht. In plaats van wachten op betaling, toestemming, goedkeuring of wel-geschikt-niet-geschikt om te gaan doen waar we echt blij van worden, gaan we al doende ervaren waar we echt blij van worden.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><strong>3. Echt werk en vreugde<\/strong><\/em><br>Rotwerk voor een aalmoes uitbesteden aan mensen die dat werk alleen maar aannemen omdat ze anders het dak boven hun hoofd verliezen, is geen optie meer. Rotwerk moet \u00f3f beter betaald worden, of getransformeerd worden tot vervullend werk. Als transformeren niet kan, dan zal het werk waarschijnlijk niet nodig zijn en maakt het dus ook niet uit dat niemand het meer doet. Positief verwoord: gelijkwaardigheid, respect, zingeving en plezier worden de nieuwe werkstandaard.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kort gezegd: alles dat louter bestaat om <em>nooit genoeg<\/em> draaiende te houden, zie ik verdwijnen zodra ons basisinkomen onvoorwaardelijk wordt. Verder geloof ik dat we gaan meemaken wat onderzoekers allang weten (en reeds langskwam onder \u2018Economoe\u2019 in deel I): angst voor tekort, de belofte van meer en concurrentie zijn <mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#008051\" class=\"has-inline-color\">niet<\/mark> de beste drijfveren van innovatie.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:80px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Onze beste drijfveer<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<div style=\"height:10px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Volgens mij heet intrinsieke motivatie <mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#008b58\" class=\"has-inline-color\">in<\/mark>trinsieke motivatie, omdat we in onze kern allemaal willen geven en bijdragen. Wat onze ziel niet wil, is meedoen aan zaken die nutteloos zijn, waarde afbreken en onze aangeboren genialiteit ontkennen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Carri\u00e8re-analist Dan Pink dook diep het onderwerp motivatie in, met hulp van legio onderzoeken. Zijn conclusie is dat er drie factoren zijn die ons aanwakkeren, betrokken maken en een inventieve houding doen aannemen:<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.18-7-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-Dan-Pinks-conclusie-over-motivatie-1-179x300.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10195 lazyload\" width=\"45\" height=\"75\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.18-7-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-Dan-Pinks-conclusie-over-motivatie-1-179x300.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10195\" width=\"45\" height=\"75\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.18-7-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-Dan-Pinks-conclusie-over-motivatie-1-179x300.png 179w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.18-7-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-Dan-Pinks-conclusie-over-motivatie-1-7x12.png 7w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.18-7-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-Dan-Pinks-conclusie-over-motivatie-1.png 242w\" sizes=\"(max-width: 45px) 100vw, 45px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Autonomie, oftewel de vrijheid om richting te geven aan ons leven en werk.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.18-7-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-Dan-Pinks-conclusie-over-motivatie-2-182x300.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10196 lazyload\" width=\"46\" height=\"75\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.18-7-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-Dan-Pinks-conclusie-over-motivatie-2-182x300.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10196\" width=\"46\" height=\"75\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.18-7-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-Dan-Pinks-conclusie-over-motivatie-2-182x300.png 182w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.18-7-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-Dan-Pinks-conclusie-over-motivatie-2-7x12.png 7w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.18-7-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-Dan-Pinks-conclusie-over-motivatie-2.png 243w\" sizes=\"(max-width: 46px) 100vw, 46px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Meesterschap, oftewel de ruimte om te oefenen, te experimenteren en te falen (omdat we alleen leren door te gaan, te vallen, op te staan en het opnieuw te proberen).<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.18-7-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-Dan-Pinks-conclusie-over-motivatie-3-180x300.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10197 lazyload\" width=\"45\" height=\"75\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.18-7-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-Dan-Pinks-conclusie-over-motivatie-3-180x300.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10197\" width=\"45\" height=\"75\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.18-7-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-Dan-Pinks-conclusie-over-motivatie-3-180x300.png 180w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.18-7-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-Dan-Pinks-conclusie-over-motivatie-3-7x12.png 7w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.18-7-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-Dan-Pinks-conclusie-over-motivatie-3.png 243w\" sizes=\"(max-width: 45px) 100vw, 45px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Betekenis, oftewel:\u2018Wat ik doe, voegt werkelijk iets toe\u2019.<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-39\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"39\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-39\">39<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"39\">Dan Pink\u2019s TED-Talk \u2018The Puzzle of Motivation\u2019 vind je op <a href=\"\/nl\/intrinsic-drive\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">GeldGaatNooitOverGeld.org\/intrinsic-drive<\/a>.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Om deze conclusies te koppelen aan wat ik net schreef over de deur niet meer uit hoeven: ik geloof dat diep vanbinnen geen enkel mens liever lui is dan moe. Wat ik in aanhoudende luiheid, verslagenheid, depressie en wachten op je pensioen zie, is een vervormde roep. Een ziel die zegt: \u2018Als ik niet vrij tot expressie mag komen, welnu, de groeten.\u2019<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Maar stel, met een onvoorwaardelijk basisinkomen blijken er toch geboren luiwammesen te zijn? Wat doen we daarmee? Ik zeg: laten we hen liever veel plezier wensen met niksen, dan ze (zoals we nu meestal doen) met man en macht dwingen om wekelijks te solliciteren en werk te accepteren. In de woorden van maatschappijwetenschapper Fernand Crijns: \u2018Dat is erger dan trekken aan een dood paard, want behalve dat het slechts beperkt resultaat oplevert, krijgen deze mensen alleen maar een grotere afkeer van werk, ontwikkeling en de samenleving.\u2019<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-40\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"40\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-40\">40<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"40\">\u2018Mensen in hun kracht\u2019. <em>Vruchtbare Aarde, <\/em>april 2014, <a href=\"http:\/\/vruchtbareaarde.nl\/archief\/2014_4.html\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">vruchtbareaarde.nl\/archief\/2014_4.html<\/a>.<\/span><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dit alles geschreven (en voordat ik overga naar de praktijk), wil ik over nietsdoen iets hartelijks zeggen, mede als herinnering aan mezelf \u263a\ufe0e.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De rust, de vrede en het plezier die uit kunnen gaan van iemand die niks moet, van zichzelf niet en van anderen niet, vind ik van een schoonheid die ver te zoeken is bij mensen wiens aanknop alleen maar uitstaat wanneer ze bewusteloos in bed liggen. Daar komt bij dat nietsdoen een essenti\u00eble voorwaarde is voor actie. Mensen die niet tot rust komen, komen ook niet effectief in beweging. Lummelen heelt, laadt op en voedt onze creativiteit.<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-41\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"41\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-41\">41<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"41\">Schrijfster en filosofe Joke Hermsen heeft zich uitgebreid over het onderwerp tijd uitgelaten. Ze pleit voor meer lummelen en onderbouwt haar pleidooi met onderzoek. Tik haar naam in op een zoekmachine, zet er eventueel het woord \u2018verveling\u2019 of \u2018lummelen\u2019 bij en je komt vanzelf uit bij een reeks interviews.<\/span><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dan nu: wat zegt de praktijk?<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:80px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"has-text-align-left wp-block-heading\"><strong>Dauphin<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<div style=\"height:10px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Het pleidooi voor een onvoorwaardelijk basisinkomen bestaat al eeuwen,<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-42\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"42\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-42\">42<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"42\">Over de precieze oorsprong van een onvoorwaardelijk basisinkomen bestaat onenigheid. Het idee zou ergens tussen de vroege zestiende en late achttiende eeuw voor het eerst geopperd zijn. Zie o.a. <a href=\"http:\/\/En.wikipedia.org\/wiki\/Universal_basic_income\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Basicincome.org\/history<\/a> &amp; <a href=\"http:\/\/En.wikipedia.org\/wiki\/Universal_basic_income\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">En.wikipedia.org\/wiki\/Universal_basic_income<\/a>.<\/span> maar het zou tot 1976 duren voordat de eerste proef op de proef werd gesteld. Inwoners van het Canadese stadje Dauphin ontvingen vier jaar lang een onvoorwaardelijke aanvulling op hun inkomen, tot aan een financieel bestaansminimum. Dit is wat er gebeurde:<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.20-bullet-points-in-de-vorm-van-vrij-geld-symbooltjes-1-300x104.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10205 lazyload\" width=\"75\" height=\"26\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.20-bullet-points-in-de-vorm-van-vrij-geld-symbooltjes-1-300x104.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10205\" width=\"75\" height=\"26\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.20-bullet-points-in-de-vorm-van-vrij-geld-symbooltjes-1-300x104.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.20-bullet-points-in-de-vorm-van-vrij-geld-symbooltjes-1-18x6.png 18w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.20-bullet-points-in-de-vorm-van-vrij-geld-symbooltjes-1.png 718w\" sizes=\"(max-width: 75px) 100vw, 75px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">het aantal ziekenhuisopnames daalde,<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.20-bullet-points-in-de-vorm-van-vrij-geld-symbooltjes-2-300x104.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10206 lazyload\" width=\"75\" height=\"26\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.20-bullet-points-in-de-vorm-van-vrij-geld-symbooltjes-2-300x104.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10206\" width=\"75\" height=\"26\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.20-bullet-points-in-de-vorm-van-vrij-geld-symbooltjes-2-300x104.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.20-bullet-points-in-de-vorm-van-vrij-geld-symbooltjes-2-18x6.png 18w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.20-bullet-points-in-de-vorm-van-vrij-geld-symbooltjes-2.png 718w\" sizes=\"(max-width: 75px) 100vw, 75px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">mensen voelden zich mentaal fitter,<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.20-bullet-points-in-de-vorm-van-vrij-geld-symbooltjes-1-300x104.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10205 lazyload\" width=\"75\" height=\"26\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.20-bullet-points-in-de-vorm-van-vrij-geld-symbooltjes-1-300x104.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10205\" width=\"75\" height=\"26\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.20-bullet-points-in-de-vorm-van-vrij-geld-symbooltjes-1-300x104.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.20-bullet-points-in-de-vorm-van-vrij-geld-symbooltjes-1-18x6.png 18w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.20-bullet-points-in-de-vorm-van-vrij-geld-symbooltjes-1.png 718w\" sizes=\"(max-width: 75px) 100vw, 75px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">ondernemende idee\u00ebn werden eerder uitgevoerd,<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.20-bullet-points-in-de-vorm-van-vrij-geld-symbooltjes-2-300x104.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10206 lazyload\" width=\"75\" height=\"26\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.20-bullet-points-in-de-vorm-van-vrij-geld-symbooltjes-2-300x104.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10206\" width=\"75\" height=\"26\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.20-bullet-points-in-de-vorm-van-vrij-geld-symbooltjes-2-300x104.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.20-bullet-points-in-de-vorm-van-vrij-geld-symbooltjes-2-18x6.png 18w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.20-bullet-points-in-de-vorm-van-vrij-geld-symbooltjes-2.png 718w\" sizes=\"(max-width: 75px) 100vw, 75px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">banken durfden makkelijker geld uit te lenen (mensen hadden immers een gegarandeerd inkomen),<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.20-bullet-points-in-de-vorm-van-vrij-geld-symbooltjes-1-300x104.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10205 lazyload\" width=\"75\" height=\"26\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.20-bullet-points-in-de-vorm-van-vrij-geld-symbooltjes-1-300x104.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10205\" width=\"75\" height=\"26\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.20-bullet-points-in-de-vorm-van-vrij-geld-symbooltjes-1-300x104.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.20-bullet-points-in-de-vorm-van-vrij-geld-symbooltjes-1-18x6.png 18w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.20-bullet-points-in-de-vorm-van-vrij-geld-symbooltjes-1.png 718w\" sizes=\"(max-width: 75px) 100vw, 75px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">ouders durfden hun kinderen langer te ondersteunen om naar school te gaan,<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.20-bullet-points-in-de-vorm-van-vrij-geld-symbooltjes-2-300x104.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10206 lazyload\" width=\"75\" height=\"26\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.20-bullet-points-in-de-vorm-van-vrij-geld-symbooltjes-2-300x104.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10206\" width=\"75\" height=\"26\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.20-bullet-points-in-de-vorm-van-vrij-geld-symbooltjes-2-300x104.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.20-bullet-points-in-de-vorm-van-vrij-geld-symbooltjes-2-18x6.png 18w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.20-bullet-points-in-de-vorm-van-vrij-geld-symbooltjes-2.png 718w\" sizes=\"(max-width: 75px) 100vw, 75px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">het aantal kinderen dat school afmaakte, steeg.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Waarom vier jaar? Omdat in 1979 de oliecrisis toesloeg en politici het experiment ineens te duur vonden. Achttienhonderd dozen vol met enqu\u00eates, tabellen en evaluatieformulieren verhuisden naar een archief. Bijna dertig jaar leek het onderzoek van de aardbodem verdwenen, totdat Evelyn Forget, die in de jaren zeventig psychologie studeerde, zich in 2008 afvroeg wat er van het experiment geworden was. Was zij haar nieuwsgierigheid niet achterna gegaan, dan was de informatie (en misschien zelfs het hele onderwerp) wellicht nooit meer boven water gekomen.<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-43\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"43\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-43\">43<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"43\">Zie onder andere David Cox, \u2018Canada\u2019s forgotten universal basic income experiment\u2019. <em><a href=\"http:\/\/BBC.com\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">BBC.com<\/a><\/em>, 25 juni 2020.<\/span><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:80px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Onsbasisinkomen.nl<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<div style=\"height:10px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">In 2015 lanceerde een groepje Nederlanders de website Onsbasisinkomen.nl. Hun doel: geld inzamelen om zoveel mogelijk medemensen een jaar lang een basisinkomen te geven. \u2018En we laten hen zelf vertellen of en hoe dat hun leven verandert\u2019, schreven ze bij aanvang.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kunstenares Anne van Dalen was \u00e9\u00e9n van de eersten die via een crowdfunding-actie een jaar lang duizend euro per maand ontving. \u2018Het is geweldig\u2019, vertelde ze zes maanden later. \u2018Ik werk me het schompes en ben vrij om te maken wat ik wil.\u2019 Anne ervoer geen stress meer over rondkomen en ook niet over verplichte re\u00efntegratietrajecten. \u2018Ik hoef niet meer in een werkkring te zitten waar ik doodongelukkig van word, maar waar ik wel de huur mee kan betalen.\u2019<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-44\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"44\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-44\">44<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"44\">\u2018Mijn basisinkomen is geweldig, ik werk me het schompes\u2019. <em>NOS<\/em>, 2 januari 2017, <a href=\"http:\/\/Nos.nl\/artikel\/2151131\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Nos.nl\/artikel\/2151131<\/a>.<\/span><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:80px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Mein Grundeinkommen<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<div style=\"height:10px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Voorloper van Onsbasisinkomen.nl is het Duitse <em>Mein Grundeinkommen<\/em>, dat sinds 2014 crowdfunding-acties voor onvoorwaardelijke basisinkomens voert. Ben je ouder dan veertien jaar en woon je ergens op de aardbol? Dan kun je je bij dit initiatief aanmelden voor de kans op een jaar lang duizend euro per maand.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Medio 2022 hebben ruim 308.000 mensen zoals jij en ik voor 1213 medemensen een basisinkomen van twaalfduizend euro mogelijk gemaakt. Al deze medemensen delen hun ervaringen, zodat wij er als maatschappij van kunnen leren.<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-45\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"45\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-45\">45<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"45\">De teller bekeek ik voor het laatst op 8 juli 2022. Meer informatie en verhalen van deelnemers vind je op <a href=\"http:\/\/Mein-grundeinkommen.de\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Mein-grundeinkommen.de<\/a>.<\/span><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:80px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"has-text-align-left wp-block-heading\"><strong>Give Directly<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<div style=\"height:10px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Give Directly<\/em> was de eerste en inmiddels grootste organisatie die donateurs direct geld laat sturen naar mensen in armoede. Voor een onderzoek in Kenia selecteerde de organisatie 295 dorpen van gelijke grootte, om de poel vervolgens in vier groepen te verdelen:<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.21-Bulletpoints-in-de-vorm-van-dorpen-300x181.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10208 lazyload\" width=\"49\" height=\"29\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.21-Bulletpoints-in-de-vorm-van-dorpen-300x181.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10208\" width=\"49\" height=\"29\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.21-Bulletpoints-in-de-vorm-van-dorpen-300x181.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.21-Bulletpoints-in-de-vorm-van-dorpen-18x12.png 18w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.21-Bulletpoints-in-de-vorm-van-dorpen.png 309w\" sizes=\"(max-width: 49px) 100vw, 49px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">In de eerste groep dorpen zouden families twaalf jaar lang een maandelijks bedrag ontvangen, neerkomend op ongeveer 75 dollarcent per dag per volwassene.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.21-Bulletpoints-in-de-vorm-van-dorpen-300x181.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10208 lazyload\" width=\"50\" height=\"30\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.21-Bulletpoints-in-de-vorm-van-dorpen-300x181.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10208\" width=\"50\" height=\"30\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.21-Bulletpoints-in-de-vorm-van-dorpen-300x181.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.21-Bulletpoints-in-de-vorm-van-dorpen-18x12.png 18w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.21-Bulletpoints-in-de-vorm-van-dorpen.png 309w\" sizes=\"(max-width: 50px) 100vw, 50px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">In de tweede groep zouden families hetzelfde maandelijkse bedrag ontvangen, maar gedurende twee jaar.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.21-Bulletpoints-in-de-vorm-van-dorpen-300x181.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10208 lazyload\" width=\"50\" height=\"30\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.21-Bulletpoints-in-de-vorm-van-dorpen-300x181.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10208\" width=\"50\" height=\"30\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.21-Bulletpoints-in-de-vorm-van-dorpen-300x181.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.21-Bulletpoints-in-de-vorm-van-dorpen-18x12.png 18w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.21-Bulletpoints-in-de-vorm-van-dorpen.png 309w\" sizes=\"(max-width: 50px) 100vw, 50px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">In de derde groep zouden families hetzelfde bedrag ontvangen als families in de tweede groep, maar dan in \u00e9\u00e9n keer.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.21-Bulletpoints-in-de-vorm-van-dorpen-300x181.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10208 lazyload\" width=\"50\" height=\"30\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.21-Bulletpoints-in-de-vorm-van-dorpen-300x181.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10208\" width=\"50\" height=\"30\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.21-Bulletpoints-in-de-vorm-van-dorpen-300x181.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.21-Bulletpoints-in-de-vorm-van-dorpen-18x12.png 18w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.21-Bulletpoints-in-de-vorm-van-dorpen.png 309w\" sizes=\"(max-width: 50px) 100vw, 50px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Een vierde groep dorpen werd aangemerkt als controlegroep, oftewel een groep die geen geld zou krijgen. Dat is natuurlijk een beetje zuur, maar wel nodig, wil je ontdekken in hoeverre een interventie impact heeft.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Terwijl ik deze woorden schrijf, loopt het onderzoek nog steeds, maar de eerste resultaten laten het volgende zien: vijf jaar nadat mensen een eerste bedrag ontvingen, zijn zowel zij als hun hun kinderen lerender, werkender en levendiger dan gezinnen die geen geld hebben gekregen. Dit geldt zowel voor mensen die in \u00e9\u00e9n keer een bedrag kregen, als zij die het verspreid over een langere periode ontvingen.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Give Directly<\/em> heeft meer ge\u00efnitieerd. Medio 2021 hebben 607.000 mensen in Afrika ruim 135 miljoen dollar aan geld via <em>Give Directly<\/em> ontvangen. In respons op de Covid-19 situatie heeft de organisatie haar acties opgeschroefd en uitgebreid naar de Verenigde Staten, waar medio 2021 meer dan 183.000 families ruim 185 miljoen dollar hebben gekregen. Wie al deze giften mogelijk maakt? Vooral mensen zoals jij en ik.<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-46\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"46\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-46\">46<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"46\">Zie <a href=\"http:\/\/Givedirectly.org\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Givedirectly.org<\/a>. Voor het Keniaanse onderzoek en de COVID-19 actie in Afrika, bekeek ik de website voor het laatst op 12 augustus 2021. Voor de COVID-19 actie in Amerika toonde Give Directly op die datum alleen nog het aantal gesteunde families. Een website-bezoek eerder, op 7 februari 2021, werd het totaal ingezamelde geldbedrag van de actie in Amerika nog wel vermeld.<\/span><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:80px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>\u2018Ja, leuk, maar&#8230;\u2019<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<div style=\"height:10px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bovengenoemde voorbeelden zijn een kleine greep uit de inmiddels legio lopende of afgeronde experimenten met een onvoorwaardelijk basisinkomen. De resultaten zijn hoopgevend, maar \u00e9\u00e9n vraag houdt bijna iedereen bezig:<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\">als wij elkaar allemaal een basisinkomen gaan geven,<br>wie gaat dat dan betalen?<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik heb hier geen sluitend antwoord op, maar we kunnen op z\u2019n minst kijken of het benodigde geld er niet allang is. In Nederland werd bijvoorbeeld in 2018 voor 155,6 miljard euro aan uitkeringen en toeslagen verdeeld \u2014 bijna de helft van de totale overheidsuitgaven in dat jaar.\u2018<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-47\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"47\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-47\">47<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"47\">Uitgaven voor sociale uitkeringen nemen verder toe\u2019. <em>CBS<\/em>, 24 juni 2019, <a href=\"http:\/\/Cbs.nl\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Cbs.nl<\/a>.<\/span> Als we dit systeem van uitkeringen en toeslagen schrappen, maken we per direct, per inwoner van Nederland (van nul tot oud), per maand 749 euro en 52 cent vrij.<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-48\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"48\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-48\">48<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"48\">Dit is mijn rekensom: 155,6 miljard euro (de totale kosten van het systeem van uitkeringen en toeslagen over het jaar 2018) \/ 17,3 miljoen inwoners (het aantal inwoners van Nederland op 1 januari 2019) \/ 12 maanden = \u20ac749,52.<\/span><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">In ons huidige economische klimaat is zo\u2019n bedrag geen basisinkomen, maar naast de pot van uitkeringen en toeslagen, geloof ik dat er een hoop potten zijn die direct of vrij snel overbodig worden zodra we een onvoorwaardelijk basisinkomen invoeren.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:30px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-thumbnail is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.22-bulletpoints-in-de-vorm-van-symbooltjes-potten-die-overbodig-worden-bij-een-onvoorwaardelijk-basisinkomen-1-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10209 lazyload\" width=\"75\" height=\"75\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.22-bulletpoints-in-de-vorm-van-symbooltjes-potten-die-overbodig-worden-bij-een-onvoorwaardelijk-basisinkomen-1-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10209\" width=\"75\" height=\"75\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.22-bulletpoints-in-de-vorm-van-symbooltjes-potten-die-overbodig-worden-bij-een-onvoorwaardelijk-basisinkomen-1-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.22-bulletpoints-in-de-vorm-van-symbooltjes-potten-die-overbodig-worden-bij-een-onvoorwaardelijk-basisinkomen-1-12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.22-bulletpoints-in-de-vorm-van-symbooltjes-potten-die-overbodig-worden-bij-een-onvoorwaardelijk-basisinkomen-1.png 250w\" sizes=\"(max-width: 75px) 100vw, 75px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hoeveel van de mensen die momenteel ziek zijn en daardoor minder of niet kunnen bijdragen, zijn vooral ziek omdat ze de stress en druk van onze maatschappij niet aankunnen?<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-thumbnail is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.22-bulletpoints-in-de-vorm-van-symbooltjes-potten-die-overbodig-worden-bij-een-onvoorwaardelijk-basisinkomen-2-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10210 lazyload\" width=\"75\" height=\"75\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.22-bulletpoints-in-de-vorm-van-symbooltjes-potten-die-overbodig-worden-bij-een-onvoorwaardelijk-basisinkomen-2-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10210\" width=\"75\" height=\"75\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.22-bulletpoints-in-de-vorm-van-symbooltjes-potten-die-overbodig-worden-bij-een-onvoorwaardelijk-basisinkomen-2-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.22-bulletpoints-in-de-vorm-van-symbooltjes-potten-die-overbodig-worden-bij-een-onvoorwaardelijk-basisinkomen-2-12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.22-bulletpoints-in-de-vorm-van-symbooltjes-potten-die-overbodig-worden-bij-een-onvoorwaardelijk-basisinkomen-2.png 250w\" sizes=\"(max-width: 75px) 100vw, 75px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hoeveel van de mensen die nu destructief en gewelddadig gedrag vertonen, doen dat onder andere (en misschien wel boven alles) omdat hun ziel zich niet kan neerleggen bij een dwingende, beperkende \u2018samenleving\u2019?<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-thumbnail is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.22-bulletpoints-in-de-vorm-van-symbooltjes-potten-die-overbodig-worden-bij-een-onvoorwaardelijk-basisinkomen-3-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10211 lazyload\" width=\"75\" height=\"75\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.22-bulletpoints-in-de-vorm-van-symbooltjes-potten-die-overbodig-worden-bij-een-onvoorwaardelijk-basisinkomen-3-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10211\" width=\"75\" height=\"75\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.22-bulletpoints-in-de-vorm-van-symbooltjes-potten-die-overbodig-worden-bij-een-onvoorwaardelijk-basisinkomen-3-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.22-bulletpoints-in-de-vorm-van-symbooltjes-potten-die-overbodig-worden-bij-een-onvoorwaardelijk-basisinkomen-3-12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.22-bulletpoints-in-de-vorm-van-symbooltjes-potten-die-overbodig-worden-bij-een-onvoorwaardelijk-basisinkomen-3.png 250w\" sizes=\"(max-width: 75px) 100vw, 75px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hoeveel mensen hebben op dit moment een dagtaak aan het begeleiden en op de rit krijgen van mensen die niet in het gareel <mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-cyan-bluish-gray-color\">kunnen<\/mark> lopen?<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Als ik kijk naar het verhaal van het Italiaans-Amerikaanse dorp Roseto (zie &#8216;Tot in ons bloed&#8217;, <a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-2\/17\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">hier<\/a> in hoofdstuk 2), als ik kijk naar de onvervulde potentie van onze huidige voedselvoorziening (zie <a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/deel-II\/13\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">&#8216;De leukste rekensom&#8217;<\/a> in deel II) en als ik om me heen kijk in een drukke straat, zie ik het leeuwendeel van de kosten die we als maatschappij momenteel maken om de maatschappij op de been te houden, wegsmelten zodra onze basisbehoeften een onvoorwaardelijk recht worden.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dat geschreven hebbende en los van potten die er wel of niet zijn: kost een onvoorwaardelijk basisinkomen \u00fcberhaupt geld? Vloeit de investering van zo\u2019n inkomen niet gewoon terug de economie in, doordat mensen hun inkomen simpelweg uitgeven, zoals iedereen dat nu ook doet? Is een onvoorwaardelijk basisinkomen van vijftienhonderd euro per maand misschien niet gewoon een kwestie van belastinggeld anders verdelen?<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik weet het niet. In het volgende hoofdstuk zal ik ingaan op waarom dat geen reden is om dingen niet te proberen. Voor nu, om dit onderwerp af te ronden, nog \u00e9\u00e9n vraag:<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:50px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"has-text-align-center wp-block-heading\"><strong>Wat <span style=\"text-decoration: underline;\">is<\/span> een basisinkomen?<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<div style=\"height:50px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik geef het woord aan Marc Siepman. Marc geeft lezingen, workshops en cursussen over bodem, economie en systeemdenken. Op zijn website schrijft hij: \u2018Als mensen mij vragen of ik een voorstander ben van een onvoorwaardelijk basisinkomen, dan is mijn antwoord steevast: ja, mits het bestaat uit schone lucht, gezond basisvoedsel, schoon water, een stabiel klimaat en beschutting. En dat niet alleen voor alle mensen, maar voor alle organismen op aarde. Geld biedt geen garantie dat deze zaken beschikbaar zullen blijven in de nabije toekomst; het biedt alleen schijnzekerheid. Een (geld-)basisinkomen biedt echter wel de rust om te doen wat nodig is om de genoemde eerste levensbehoeften veilig te stellen voor de generaties na ons. Het kan de overgang naar een beter systeem makkelijker maken.\u2019<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-49\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"49\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-49\">49<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"49\">Zie <a href=\"http:\/\/Marcsiepman.nl\/waarom-niet-werken-voor-geld\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Marcsiepman.nl\/waarom-niet-werken-voor-geld<\/a>.<\/span><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Misschien dus, heel misschien, gaat een onvoorwaardelijk basisinkomen de wereld redden. Maar dan, om een aanloop te nemen naar het volgende idee, omdat we inzien dat een basisinkomen feitelijk niet over geld gaat.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity is-style-dots\"\/>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<h3 class=\"has-text-align-center wp-block-heading\"><strong>Grondrecht<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.23-symbool-voor-\u2018Grondrecht-293x300.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10212 lazyload\" width=\"73\" height=\"75\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.23-symbool-voor-\u2018Grondrecht-293x300.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10212\" width=\"73\" height=\"75\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.23-symbool-voor-\u2018Grondrecht-293x300.png 293w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.23-symbool-voor-\u2018Grondrecht-12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.23-symbool-voor-\u2018Grondrecht.png 493w\" sizes=\"(max-width: 73px) 100vw, 73px\" \/><\/noscript><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dit vierde idee gaat over grondeigendom.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Laat ik eerst kort samenvatten wat ik in hoofdstuk 2 over grondeigendom schreef.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-bullet-points-aarde-prijskaartje-en-opgevreten-1-300x178.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10213 lazyload\" width=\"75\" height=\"45\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-bullet-points-aarde-prijskaartje-en-opgevreten-1-300x178.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10213\" width=\"75\" height=\"45\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-bullet-points-aarde-prijskaartje-en-opgevreten-1-300x178.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-bullet-points-aarde-prijskaartje-en-opgevreten-1-18x12.png 18w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-bullet-points-aarde-prijskaartje-en-opgevreten-1.png 502w\" sizes=\"(max-width: 75px) 100vw, 75px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wij verdienen geld aan de aarde door er stukken van te claimen, om die stukken vervolgens aan onze medemens door te verkopen of te verhuren.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-bullet-points-aarde-prijskaartje-en-opgevreten-2-300x208.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10214 lazyload\" width=\"75\" height=\"52\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-bullet-points-aarde-prijskaartje-en-opgevreten-2-300x208.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10214\" width=\"75\" height=\"52\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-bullet-points-aarde-prijskaartje-en-opgevreten-2-300x208.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-bullet-points-aarde-prijskaartje-en-opgevreten-2-18x12.png 18w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-bullet-points-aarde-prijskaartje-en-opgevreten-2.png 501w\" sizes=\"(max-width: 75px) 100vw, 75px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Omdat grondeigendom tegenwoordig vrijwel altijd wordt verkregen via geleend geld (met bijbehorende renteplicht), maken we het steeds onmogelijker om financi\u00eble winst uit grond te halen zonder het kapot te maken of vol te bouwen.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wat als we deze waanzin stoppen?<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wat als we grond niet langer beschouwen als priv\u00e9- of staatseigendom, maar als een onverhandelbaar, gemeenschappelijk <mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#008957\" class=\"has-inline-color\">goed<\/mark>, waar mensen zich alleen aan kunnen verrijken wanneer ze met hun activiteiten ook het geheel verrijken?<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hoe wijzen we grondbezit dan toe?<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wat betekent grondbezit dan?<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Damaris Matthijsen en Jac Hielema van <em>Economy Transformers<\/em>, zijn twee mensen binnen een groeiende groep die zich over deze vragen buigt. Ze pleiten voor een nieuw eigendomsrecht, waarin drie vormen van eigendom tegelijkertijd waar kunnen zijn:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-4-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-drie-vormen-van-eigendomsrecht-1-300x300.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10225 lazyload\" width=\"75\" height=\"75\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-4-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-drie-vormen-van-eigendomsrecht-1-300x300.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10225\" width=\"75\" height=\"75\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-4-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-drie-vormen-van-eigendomsrecht-1-300x300.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-4-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-drie-vormen-van-eigendomsrecht-1-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-4-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-drie-vormen-van-eigendomsrecht-1-12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-4-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-drie-vormen-van-eigendomsrecht-1.png 400w\" sizes=\"(max-width: 75px) 100vw, 75px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#00a367\" class=\"has-inline-color\">Grond is van iedereen.<\/mark> Van alle mensen, dieren, planten die er leven en werken. Van alles dat de aarde de aarde maakt.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-4-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-drie-vormen-van-eigendomsrecht-2-300x300.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10226 lazyload\" width=\"75\" height=\"75\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-4-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-drie-vormen-van-eigendomsrecht-2-300x300.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10226\" width=\"75\" height=\"75\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-4-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-drie-vormen-van-eigendomsrecht-2-300x300.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-4-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-drie-vormen-van-eigendomsrecht-2-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-4-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-drie-vormen-van-eigendomsrecht-2-12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-4-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-drie-vormen-van-eigendomsrecht-2.png 400w\" sizes=\"(max-width: 75px) 100vw, 75px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#009d64\" class=\"has-inline-color\">Grond kan van \u00e9\u00e9n of enkele mensen zijn.<\/mark> Dat klinkt bekend, en toch is dit een ander \u2018van mij\u2019. Volgens het nieuwe eigendomsrecht kun je het creatieve en ondernemende eigenaarschap over een stuk grond verkrijgen, alleen en voor zolang je het inzet voor een gezond geheel.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-4-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-drie-vormen-van-eigendomsrecht-3-300x300.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10227 lazyload\" width=\"75\" height=\"75\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-4-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-drie-vormen-van-eigendomsrecht-3-300x300.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10227\" width=\"75\" height=\"75\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-4-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-drie-vormen-van-eigendomsrecht-3-300x300.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-4-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-drie-vormen-van-eigendomsrecht-3-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-4-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-drie-vormen-van-eigendomsrecht-3-12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-4-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-drie-vormen-van-eigendomsrecht-3.png 399w\" sizes=\"(max-width: 75px) 100vw, 75px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#00a96b\" class=\"has-inline-color\">Grond is van niemand (en dus van zichzelf).<\/mark> Het recht op gebruik en beheer van grond wordt niet langer bepaald door grondbezitters, maar door vertegenwoordigers van de gemeenschap. Deze vertegenwoordigers handelen vanuit afspraken die door de gemeenschap zijn vastgesteld, door te borgen dat grondbeheer en -gebruik alleen toevalt aan individuen en groepen die deze afspraken voorleven.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bekeken vanuit het nu nog heersende denkkader, zijn dit drie tegenstrijdige vormen van eigendom. Willen we ze alle drie tegelijkertijd waarmaken, hebben we het volgende te erkennen:<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><span style=\"text-decoration: underline;\">Alles<\/span>, ook alles dat niet-menselijk is, is aandeelhouder van de aarde.<\/li>\n\n\n\n<li>Een onvoorwaardelijk basisinkomen gaat niet over geld.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Een werkelijk basisinkomen, zoals ik het zie, is het recht om op een leefbare aarde te leven. Om samen met onze medemens en de niet-menselijke natuur zorg te dragen voor het leven dat voor ons zorgt \u2014 en samen te delen in de vruchten die daaruit voortkomen. In dit recht zit een voorwaardelijkheid, maar het is er \u00e9\u00e9n die ik gezond vind: alleen als je grond zorgzaam en liefdevol beheert, zodat het voor zichzelf, voor jou en voor het geheel vruchtbaar wordt en blijft, kun je bijdragen aan een gezonde basis voor alles en iedereen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">En is dit een voorwaarde, of is het een herinnering? Volgens mij spreekt dit nieuwe recht ons vooral aan op wat we diep vanbinnen allemaal willen: een bestaan leiden dat leven geeft in plaats van neemt.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:80px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"has-text-align-center wp-block-heading\"><strong>En nu concreet:<\/strong><br><strong>wat betekent dit nieuwe, drievoudige eigendomsrecht?<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-thumbnail is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-5-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-het-concreet-maken-van-het-nieuwe-eigendomsrecht-1-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10228 lazyload\" width=\"38\" height=\"38\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-5-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-het-concreet-maken-van-het-nieuwe-eigendomsrecht-1-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10228\" width=\"38\" height=\"38\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-5-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-het-concreet-maken-van-het-nieuwe-eigendomsrecht-1-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-5-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-het-concreet-maken-van-het-nieuwe-eigendomsrecht-1-12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-5-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-het-concreet-maken-van-het-nieuwe-eigendomsrecht-1.png 243w\" sizes=\"(max-width: 38px) 100vw, 38px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">We kennen waarde alleen nog toe aan activiteiten die bijdragen aan het welzijn van het geheel. Denk bijvoorbeeld aan het revitaliseren van bossen, rivieren, het bodemleven en de dierenwereld, en aan het opbouwen van hechte, bruisende gemeenschappen.<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-50\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"50\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-50\">50<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"50\">Zie ook de voorbeelden die ik gaf onder <a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-8\/2\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">\u2018Groen goud, blauw goud\u2019<\/a> aan het begin van dit hoofdstuk.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-thumbnail is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-5-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-het-concreet-maken-van-het-nieuwe-eigendomsrecht-2-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10229 lazyload\" width=\"38\" height=\"38\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-5-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-het-concreet-maken-van-het-nieuwe-eigendomsrecht-2-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10229\" width=\"38\" height=\"38\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-5-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-het-concreet-maken-van-het-nieuwe-eigendomsrecht-2-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-5-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-het-concreet-maken-van-het-nieuwe-eigendomsrecht-2-12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-5-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-het-concreet-maken-van-het-nieuwe-eigendomsrecht-2.png 241w\" sizes=\"(max-width: 38px) 100vw, 38px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">We halen grond uit de handel. De waarde van een stuk grond wordt bepaald door de activiteiten die <mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#00955e\" class=\"has-inline-color\">nu<\/mark> op een stuk grond plaatsvinden, dus niet door de activiteiten van gisteren, niet door de activiteiten van straks en ook niet door de locatie. Grond kan niet langer gekocht of verkocht worden, staat niet langer op de financi\u00eble balans van een onderneming of \u2018eigenaar\u2019 en er kan niet langer mee gespeculeerd worden.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nu zou een kritische geest kunnen zeggen: \u2018Dit riekt naar communisme.\u2019<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik riek iets anders.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Communisme veranderde niets wezenlijks aan het begrip eigendom. Het maakte van priv\u00e9-eigendom \u2014 \u2018dit is van mij en niet van jou\u2019 \u2014 simpelweg staatseigendom \u2014 \u2018dit is van ons en niet van jou\u2019. Het nieuwe eigendomsrecht waar Jac, Damaris en steeds meer mensen voor pleiten, overstijgt de tegenstelling tussen priv\u00e9- en staatsbezit.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-thumbnail is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-overstijging-prive\u0301-en-staatsbezit-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10230 lazyload\" width=\"38\" height=\"38\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-overstijging-prive\u0301-en-staatsbezit-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10230\" width=\"38\" height=\"38\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-overstijging-prive\u0301-en-staatsbezit-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-overstijging-prive\u0301-en-staatsbezit-12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-overstijging-prive\u0301-en-staatsbezit.png 243w\" sizes=\"(max-width: 38px) 100vw, 38px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Van mij\u2019 kan nog steeds hartstikke waar zijn; je kunt \u2018van mij\u2019 alleen niet meer afdwingen.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-thumbnail is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-overstijging-prive\u0301-en-staatsbezit-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10230 lazyload\" width=\"38\" height=\"38\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-overstijging-prive\u0301-en-staatsbezit-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10230\" width=\"38\" height=\"38\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-overstijging-prive\u0301-en-staatsbezit-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-overstijging-prive\u0301-en-staatsbezit-12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-overstijging-prive\u0301-en-staatsbezit.png 243w\" sizes=\"(max-width: 38px) 100vw, 38px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je kunt jezelf nog steeds verrijken met behulp van grond; je kunt het alleen niet meer ten koste van grond, mensen, dieren, planten en de planeet.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-thumbnail is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-overstijging-prive\u0301-en-staatsbezit-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10230 lazyload\" width=\"38\" height=\"38\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-overstijging-prive\u0301-en-staatsbezit-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10230\" width=\"38\" height=\"38\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-overstijging-prive\u0301-en-staatsbezit-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-overstijging-prive\u0301-en-staatsbezit-12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-6-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-overstijging-prive\u0301-en-staatsbezit.png 243w\" sizes=\"(max-width: 38px) 100vw, 38px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je ondernemerslust krijgt geen nekslag; het krijgt een andere impuls \u2014 \u00e9\u00e9n die jouw liefde voor de aarde aanboort in plaats van afraadt.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Laat ik bovenstaande spelregels loslaten op de de <em>Green Truck Growers<\/em>. Dit jonge gezin, dat ik tijdens mijn reis zonder geld in Schotland ontmoette (zie <a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-5\/12\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">deze pagina<\/a> in hoofdstuk 5), hoeft geen grond te kopen om een droom te realiseren. Duncans, Roxannes en Ruaridhs&nbsp; simpele wens om het bodemleven te verrijken, bomen te planten en gezond voedsel te telen, voor zichzelf en voor de lokale gemeenschap, geeft hen bijna automatisch het gebruiksrecht over een stuk land. Het enige dat ze hiervoor \u2018betalen\u2019, is de plicht om het land vruchtbaar in te zetten voor een groter goed. Zolang ze aan deze plicht trouw blijven, is en blijft het land van hen.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Laat ik bovenstaande spelregels ook op projectontwikkeling loslaten. Op dit moment:<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-7-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-wat-projectontwikkelaars-nu-vaak-doen-1-216x300.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10231 lazyload\" width=\"32\" height=\"44\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-7-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-wat-projectontwikkelaars-nu-vaak-doen-1-216x300.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10231\" width=\"32\" height=\"44\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-7-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-wat-projectontwikkelaars-nu-vaak-doen-1-216x300.png 216w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-7-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-wat-projectontwikkelaars-nu-vaak-doen-1-9x12.png 9w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-7-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-wat-projectontwikkelaars-nu-vaak-doen-1.png 240w\" sizes=\"(max-width: 32px) 100vw, 32px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">bouwen projectontwikkelaars meestal voor zo weinig mogelijk geld zoveel mogelijk huizen op een zo klein mogelijk stukje grond,<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-7-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-wat-projectontwikkelaars-nu-vaak-doen-2.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10232 lazyload\" width=\"60\" height=\"40\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-7-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-wat-projectontwikkelaars-nu-vaak-doen-2.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10232\" width=\"60\" height=\"40\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-7-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-wat-projectontwikkelaars-nu-vaak-doen-2.png 240w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-7-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-wat-projectontwikkelaars-nu-vaak-doen-2-18x12.png 18w\" sizes=\"(max-width: 60px) 100vw, 60px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">om die huizen voor zoveel mogelijk geld te verkopen of te verhuren,<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-7-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-wat-projectontwikkelaars-nu-vaak-doen-3.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10233 lazyload\" width=\"60\" height=\"40\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-7-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-wat-projectontwikkelaars-nu-vaak-doen-3.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10233\" width=\"60\" height=\"40\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-7-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-wat-projectontwikkelaars-nu-vaak-doen-3.png 241w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-7-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-wat-projectontwikkelaars-nu-vaak-doen-3-18x12.png 18w\" sizes=\"(max-width: 60px) 100vw, 60px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">om zoveel mogelijk winst te boeken,<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-7-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-wat-projectontwikkelaars-nu-vaak-doen-4.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10234 lazyload\" width=\"60\" height=\"40\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-7-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-wat-projectontwikkelaars-nu-vaak-doen-4.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10234\" width=\"60\" height=\"40\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-7-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-wat-projectontwikkelaars-nu-vaak-doen-4.png 240w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.24-7-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-wat-projectontwikkelaars-nu-vaak-doen-4-18x12.png 18w\" sizes=\"(max-width: 60px) 100vw, 60px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">onder andere om enorme leningen met bijbehorende renteplicht af te betalen.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Het nieuwe grondrecht staat dit soort praktijken niet toe. Projectontwikkelaars kunnen alleen nog bouwen met eerbied en schoonheid, vanuit een respectvolle samenwerking met mensen, de omgeving en het grotere goed. Dit zal misschien even wennen zijn, maar knappe projectontwikkelaar die in dit nieuwe spel ongevoelig blijft voor de rijkdom waar hij aan bijdraagt \u2014 en die ook hem toevalt.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nu is rijkdom niet objectief te meten. Daarnaast hebben we rijkdom uiteindelijk in onszelf te vinden, los van omstandigheden en bezit. Maar omdat grond letterlijk de basis van ons aardse bestaan is, kan grond, wanneer het bevrijd is uit de molen van <em>nooit genoeg<\/em>, een diep, <mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#00925c\" class=\"has-inline-color\">welkom<\/mark> gevoel in ons wakker maken. Dit welkome gevoel is overvloedig. Er groeit een liefde, zorgzaamheid, creativiteit en kracht uit die in ons huidige systeem slechts aan enkelen&nbsp; besteed lijkt.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Om dit gevoel te koppelen aan de werkelijke betekenis van een basisinkomen, geef ik de microfoon nog een keer aan architect Mike Reynolds:<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium\"><img decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/8.25-gezicht-Mike-Reynolds-253x300.png\" alt=\"Gezicht van Mike Reynolds\" class=\"wp-image-11077 lazyload\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"253\" height=\"300\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/8.25-gezicht-Mike-Reynolds-253x300.png\" alt=\"Gezicht van Mike Reynolds\" class=\"wp-image-11077\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/8.25-gezicht-Mike-Reynolds-253x300.png 253w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/8.25-gezicht-Mike-Reynolds-862x1024.png 862w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/8.25-gezicht-Mike-Reynolds-768x912.png 768w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/8.25-gezicht-Mike-Reynolds-10x12.png 10w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/8.25-gezicht-Mike-Reynolds.png 1167w\" sizes=\"(max-width: 253px) 100vw, 253px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Jezus Christus, ik ben vrij, ik ben helemaal vrij! Man, het humeur dat ik d\u00e1\u00e1r van krijg\u2026 Ik sta \u2019s ochtends op en ik h\u00e9b mijn leven. En ik kan doen waar ik zin in heb, want ik hoef nauwelijks iets te doen om in leven te blijven!\u2019<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-51\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"51\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-51\">51<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"51\">Ik noemde Mike Reynolds in de leukste rekensom (zie <a href=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/deel-II\/13\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">deze pagina<\/a> in deel II). Het citaat komt uit de prachtige documentaire <em>Garbage Warrior<\/em> (zie <a href=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/garbage-warrior\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">GeldGaatNooitOverGeld.org\/garbage-warrior<\/a>).<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:80px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Hoe passen we dit nieuwe, drievoudige eigendomsrecht toe?<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<div style=\"height:10px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dat gebeurt al. Mensen brengen stukken land bijvoorbeeld onder in een vereniging, co\u00f6peratie of stichting. Daarmee maken ze grond feitelijk eigendom van een intentie in plaats van mensen, samen met duidelijke afspraken over het naleven van die intentie. E\u00e9n naam die zo\u2019n gemeenschappelijke, juridische eigendomsvorm heeft gekregen, is <em>Community Land Trust<\/em> (CLT).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">CLT\u2019s zijn in je jaren zestig van de vorige eeuw ontstaan vanuit de zwarte burgerrechtenbeweging. Ze dragen zorg voor een eerlijke, vrijwillige en democratisch beheerde toewijzing van land. Daarbij kunnen ze zich richten op betaalbaar wonen, een gezonde omgang met grond, menselijke ontwikkeling, natuurherstel, regeneratieve voedselproductie of een combinatie van factoren, maar \u00e9\u00e9n ding staat altijd centraal: het cre\u00ebren van sociale, ecologische en economische vruchtbaarheid, tot het einde der tijden, onder meer door grond uit de handel te halen.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">CLT\u2019s beginnen ook in Nederland voet aan de grond te krijgen.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.25-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-CLT-voorbeelden-in-Nederland-1-300x239.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10235 lazyload\" width=\"75\" height=\"60\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.25-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-CLT-voorbeelden-in-Nederland-1-300x239.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10235\" width=\"75\" height=\"60\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.25-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-CLT-voorbeelden-in-Nederland-1-300x239.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.25-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-CLT-voorbeelden-in-Nederland-1-15x12.png 15w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.25-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-CLT-voorbeelden-in-Nederland-1.png 362w\" sizes=\"(max-width: 75px) 100vw, 75px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Community Land Trust Nederland<\/em> heeft zichzelf ten doel gesteld om tien procent van het landoppervlak in Nederland van de markt te halen.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.25-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-CLT-voorbeelden-in-Nederland-2-300x245.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10236 lazyload\" width=\"75\" height=\"61\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.25-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-CLT-voorbeelden-in-Nederland-2-300x245.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10236\" width=\"75\" height=\"61\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.25-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-CLT-voorbeelden-in-Nederland-2-300x245.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.25-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-CLT-voorbeelden-in-Nederland-2-15x12.png 15w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.25-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-CLT-voorbeelden-in-Nederland-2.png 360w\" sizes=\"(max-width: 75px) 100vw, 75px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>CLT Bijlmer <\/em>is een door Amsterdammers opgezet initiatief om gebiedsontwikkeling tot een taak van lokale gemeenschappen te maken (in plaats van alleen ambtenaren en projectontwikkelaars), zodat mensen nu en in de toekomst kunnen rekenen op betaalbare huisvesting en buurtfaciliteiten.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.25-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-CLT-voorbeelden-in-Nederland-3-185x300.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10237 lazyload\" width=\"75\" height=\"121\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.25-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-CLT-voorbeelden-in-Nederland-3-185x300.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10237\" width=\"75\" height=\"121\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.25-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-CLT-voorbeelden-in-Nederland-3-185x300.png 185w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.25-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-CLT-voorbeelden-in-Nederland-3-7x12.png 7w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.25-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-CLT-voorbeelden-in-Nederland-3.png 362w\" sizes=\"(max-width: 75px) 100vw, 75px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Stichting <em>Grond van Bestaan <\/em>wil een nieuwe generatie boeren helpen om voedselproductie te verenigen met herstel van de planeet, wederom in samenwerking met lokale gemeenschappen. De initiatiefnemers onderzoeken op welke manieren dit kan, geven advies, helpen lokale initiatieven en kunnen zelfs fungeren als \u2018kluis\u2019 voor grond: een juridische hoeder die stukken land uit de handel \u00e9n uit het geldsysteem haalt \u2014 en houdt.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bovenstaande bewegingen werken met elkaar en met <em>Economy Transformers <\/em>samen om drievoudig eigenaarschap op de kaart te zetten, verder te ontwikkelen en waar te maken.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">E\u00e9n van de projecten die met hulp van <em>Grond van Bestaan<\/em> een stuk land aan het bevrijden is van zogenaamde marktwerking, is <em>Het Veerhuis<\/em> in Varik, een \u2018doe- en kennishuis voor een nieuwe economie\u2019. Om de hypotheek op het gebouw en grond eromheen af te lossen, voerden de initiatiefnemers van Het Veerhuis een crowdfunding-campagne. Toen deze eind 2020 succesvol werd afgerond, ging <em>Grond van Bestaan<\/em> aan de slag om de grond juridisch onverhandelbaar te maken.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Leuk om te benoemen, vind ik, is dat ze bij <em>Het Veerhuis<\/em> ook bezig zijn om de aarde op de UNESCO Werelderfgoedlijst te krijgen. Die lijst beschermt plekken met een uitzonderlijke waarde, wat volgens de mensen bij <em>Het Veerhuis<\/em> betekent: de hele aarde.<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-52\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"52\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-52\">52<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"52\">Meer informatie over deze initiatieven vind je op <a href=\"http:\/\/Communitylandtrust.nl\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Communitylandtrust.nl<\/a>, <a href=\"http:\/\/Cltbijlmer.nl\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Cltbijlmer.nl<\/a>, <a href=\"http:\/\/Grondvanbestaan.nl\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Grondvanbestaan.nl<\/a> en <a href=\"http:\/\/Veerhuis.nl\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Veerhuis.nl<\/a>. Op <a href=\"http:\/\/Veerhuis.nl\/earth\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Veerhuis.nl\/earth<\/a> vind je meer over het bevrijden van de aarde, plus een lijst van Nederlandse en internationale initiatieven die reeds stukken grond hebben vrijgemaakt.<\/span><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Community Land Trust<\/em> is slechts \u00e9\u00e9n naam voor een beestje dat steeds meer mensen logisch en noodzakelijk vinden. En waar een wil is, blijkt altijd een weg. Om grond vrij te waren van <em>nooit genoeg<\/em>, sluiten mensen renteloze leningen af, voeren ze crowdfunding-acties of verkrijgen ze stukken grond via schenkingen, bijvoorbeeld van grootgrondbezitters. Want ook grootgrondbezitters zijn mensen, en ook onder hen zijn er velen die beseffen dat het anders kan \u2014 anders moet, willen we op een wereld wonen die leven aanwakkert in plaats van dwarsboomt.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity is-style-dots\"\/>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<h3 class=\"has-text-align-center wp-block-heading\"><strong>Anderwijs<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-symbool-voor-\u2018Anderwijs-300x298.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10252 lazyload\" width=\"75\" height=\"75\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-symbool-voor-\u2018Anderwijs-300x298.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10252\" width=\"75\" height=\"75\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-symbool-voor-\u2018Anderwijs-300x298.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-symbool-voor-\u2018Anderwijs-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-symbool-voor-\u2018Anderwijs-12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-symbool-voor-\u2018Anderwijs.png 506w\" sizes=\"(max-width: 75px) 100vw, 75px\" \/><\/noscript><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Als grond de moeder van alle aardse thema\u2019s is, dan zijn opvoeding en onderwijs de kinderen. Hoe wij met kinderen omgaan, heeft een enorme invloed op de zelfbeelden en wereldbeelden die ze ontwikkelen \u2014 en daarmee op de wereld waaraan ze meebouwen.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mijn eigen leergang was misschien wel de beste die ik me had kunnen wensen. Onze thuissituatie, mijn eerste jaren op school en het \u2018strategische\u2019 vakkenpakket dat mijn moeder me vlak voor mijn zestiende aanpraatte, wekten zoveel woede in me op, dat frustratie op een gegeven moment omsloeg naar inspiratie.<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-53\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"53\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-53\">53<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"53\">Zie <em><a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-1\/1\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">mei 2006<\/a><\/em> in hoofdstuk 1.<\/span><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Maar echt stilstaan bij wat me beweegt\u2026 mezelf de vragen stellen die echt in me leefden\u2026 het zou nog jaren duren.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\">Is dit dus de weg?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\">Kinderen vervelen en frustreren<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\">totdat ze <mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-cyan-bluish-gray-color\">misschien<\/mark> gaan staan?<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik kijk terug op mijn eigen weg. Ik kijk terug op mijn ontmoeting met de zestienjarige Andrew, bij een biologische boerderij in Schotland.<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-54\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"54\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-54\">54<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"54\">Zie <em><a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-5\/10\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">25 maart 2016<\/a><\/em> in hoofdstuk 5 en <em><a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-5\/11\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">31 maart 2016<\/a><\/em>, eveneens in hoofdstuk 5.<\/span> Ik kijk terug op Umi, het meisje dat samen met haar moeder op mijn vader kwam passen, niet naar school ging, op haar vijfde al kon lezen, Engels verstond en me haarfijn wist te vertellen hoe het zonnestelsel in elkaar zit.<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-55\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"55\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-55\">55<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"55\">Zie <em><a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-6\/5\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">22 november 2016<\/a><\/em> in hoofdstuk 6.<\/span> En ik kijk vooruit naar de wegen waarover ik zometeen ga delen.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\">Ik kom bij een andere vraag:<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\">Willen wij als ouders, leraren, mentoren en werkgevers<br>ruimte geven aan wat wij vinden dat kinderen en mensen moeten zijn,<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\">of aan wat ze werkelijk zijn?<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Anders gesteld: willen we onze medemensen informeren en conditioneren tot brave burgers, of stimuleren om tot hun eigen, beste bloei te komen?<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik heb meerdere onsterfelijke antwoorden gekregen. E\u00e9n antwoord kwam uit <em>Alphabet<\/em>, de documentaire waar ik in hoofdstuk 2 over schreef.<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-56\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"56\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-56\">56<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"56\">Zie <a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-2\/18\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Economoe<\/a> in hoofdstuk 2.<\/span> De film schetst een pijnlijk beeld van het onderwijs dat veel kinderen zogenaamd genieten \u2014 en geeft hoop.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De makers volgen verschillende mensen, waaronder een man genaamd Andr\u00e9. Andr\u00e9 vertelt over het grootste geschenk van zijn jeugd: twee ouders die niet duwden of trokken, geen adviesgesprekken over strategische leerkeuzes met hem voerden en hem op geen enkele manier aanspoorden tot wat dan ook. Andr\u00e9 leerde wat hij leerde, omdat zijn ouders hem tegemoet kwamen in zijn natuurlijke ontdekkingsdrang en verder zoveel mogelijk met rust lieten.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hoe ze dit dit deden en wat dit Andr\u00e9 heeft gebracht, laat ik graag aan de film. Ik vind <em>Alphabet<\/em> essenti\u00eble kost voor iedereen die <mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-cyan-bluish-gray-color\">n<\/mark>iets met onderwijs heeft.<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-57\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"57\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-57\">57<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"57\">Voor meer over <em>Alphabet<\/em> en over hoe je de film kunt kijken, zie <a href=\"\/nl\/alphabet\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">GeldGaatNooitOverGeld.org\/alphabet<\/a>.<\/span><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:80px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Voordat ik het vijfde en laatste idee van dit hoofdstuk inluid, wil ik \u00e9\u00e9n reden benoemen (de enige reden die ik zie) dat kinderen van alles moeten:<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:50px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\">grote mensen die bang zijn dat kinderen uit de bocht vliegen<br>of de boot missen.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:50px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ja, kinderen die hun eigen koers mogen varen, missen een hoop boten. Boten waar ze niet op willen varen, omdat er nauwelijks plek is voor wie ze zijn en wat hen echt beweegt. En ja, kinderen die hun eigen tempo mogen bepalen, vliegen misschien uit een hoop bochten. Bochten waar ze zich anders tegen heug en meug in zouden blijven wringen, met alle gefrustreerde, rebellerende en depressieve gevolgen van dien.<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-58\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"58\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-58\">58<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"58\">Meer over deze, door onderzoek onderbouwde gevolgen, legde ik uit in hoofdstuk 2 onder de kop <a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-2\/18\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">\u2018Economoe\u2019<\/a>.<\/span><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:80px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"has-text-align-center wp-block-heading\"><strong>Wat is anderwijs?<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-5-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-wat-Anderwijs-is-163x300.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10253 lazyload\" width=\"30\" height=\"55\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-5-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-wat-Anderwijs-is-163x300.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10253\" width=\"30\" height=\"55\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-5-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-wat-Anderwijs-is-163x300.png 163w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-5-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-wat-Anderwijs-is-7x12.png 7w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-5-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-wat-Anderwijs-is.png 220w\" sizes=\"(max-width: 30px) 100vw, 30px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Anderwijs begint zodra we de concurrerende, belonende en straffende mechanismen waar zoveel van onze maatschappij op draait, schrappen. Omdat er dan pas ruimte ontstaat voor authentieke communicatie en ontdekkingszin.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-5-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-wat-Anderwijs-is-163x300.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10253 lazyload\" width=\"30\" height=\"55\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-5-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-wat-Anderwijs-is-163x300.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10253\" width=\"30\" height=\"55\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-5-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-wat-Anderwijs-is-163x300.png 163w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-5-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-wat-Anderwijs-is-7x12.png 7w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-5-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-wat-Anderwijs-is.png 220w\" sizes=\"(max-width: 30px) 100vw, 30px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cijferloos onderwijs leidt niet automatisch tot een leer-walhalla, maar cijferloos onderwijs legt wel bloot wanneer kinderen ge\u00efnspireerd zijn en wanneer niet.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-5-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-wat-Anderwijs-is-163x300.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10253 lazyload\" width=\"30\" height=\"55\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-5-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-wat-Anderwijs-is-163x300.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10253\" width=\"30\" height=\"55\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-5-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-wat-Anderwijs-is-163x300.png 163w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-5-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-wat-Anderwijs-is-7x12.png 7w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-5-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-wat-Anderwijs-is.png 220w\" sizes=\"(max-width: 30px) 100vw, 30px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Door bemoeienis vervolgens te vervangen door benieuwdheid, stellen we onszelf open voor de genialiteit die kinderen al in zich hebben. Her en der zal dit vast tot chaos leiden en in sommige gevallen zal daar niet iets onvoorstelbaar moois uit groeien.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-5-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-wat-Anderwijs-is-163x300.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10253 lazyload\" width=\"30\" height=\"55\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-5-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-wat-Anderwijs-is-163x300.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10253\" width=\"30\" height=\"55\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-5-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-wat-Anderwijs-is-163x300.png 163w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-5-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-wat-Anderwijs-is-7x12.png 7w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-5-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-wat-Anderwijs-is.png 220w\" sizes=\"(max-width: 30px) 100vw, 30px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Maar chaos, wanneer we het gezond ontvangen en begeleiden, is sowieso vruchtbaarder dan repressie, manipulatie en dwang.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Laat ik dit concreet maken met een voorbeeld.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:80px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>ESBZ<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<div style=\"height:10px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Een groep Berlijnse ouders met een droom kreeg door de gemeente een vervallen gebouw toegewezen. Drie maanden later opende de <em>Evangelische Schule Berlin Zentrum<\/em> (ESBZ) haar deuren. Zestien tieners hadden zich ingeschreven. Halverwege het schooljaar kwamen er dertig bij, voornamelijk onruststokers die op andere scholen niet langer welkom waren.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Een weinig-belovende start, zou je zeggen.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Een paar jaar later telde ESBZ vijfhonderd leerlingen. Schoolhoofden, leraren en onderwijsspecialisten kwamen vanuit alle hoeken in Duitsland kijken naar wat er op de school aan de hand was. Nog wat jaren later opende ESBZ een basisschool.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-thumbnail is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-6-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-het-onderwijsmodel-van-ESBZ-1-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10254 lazyload\" width=\"38\" height=\"38\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-6-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-het-onderwijsmodel-van-ESBZ-1-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10254\" width=\"38\" height=\"38\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-6-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-het-onderwijsmodel-van-ESBZ-1-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-6-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-het-onderwijsmodel-van-ESBZ-1-13x12.png 13w\" sizes=\"(max-width: 38px) 100vw, 38px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">ESBZ werkt volgens een co\u00f6peratief en zelforganiserend model. Leerlingen hebben de volledige verantwoordelijkheid over hun leergang, bepalen zelf hun tempo en kiezen zelf welke vakken ze hoeveel aandacht geven.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-thumbnail is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-6-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-het-onderwijsmodel-van-ESBZ-2-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10255 lazyload\" width=\"38\" height=\"38\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-6-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-het-onderwijsmodel-van-ESBZ-2-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10255\" width=\"38\" height=\"38\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-6-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-het-onderwijsmodel-van-ESBZ-2-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-6-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-het-onderwijsmodel-van-ESBZ-2-11x12.png 11w\" sizes=\"(max-width: 38px) 100vw, 38px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Drie verschillende leerjaren vormen steeds \u00e9\u00e9n samenlerende klas, waarin kinderen vooral zichzelf en elkaar onderwijzen.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-thumbnail is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-6-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-het-onderwijsmodel-van-ESBZ-3-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10256 lazyload\" width=\"38\" height=\"38\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-6-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-het-onderwijsmodel-van-ESBZ-3-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10256\" width=\"38\" height=\"38\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-6-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-het-onderwijsmodel-van-ESBZ-3-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-6-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-het-onderwijsmodel-van-ESBZ-3-13x12.png 13w\" sizes=\"(max-width: 38px) 100vw, 38px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Leraren verdoen hun tijd niet met administratief geneuzel en crisismanagement; ze richten zich op wat er toe doet: de inhoud van de lesstof, coachend aanwezig zijn en uitgebreid \u00e9\u00e9n-op-\u00e9\u00e9n contact.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-6-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-het-onderwijsmodel-van-ESBZ-4.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10257 lazyload\" width=\"39\" height=\"33\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-6-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-het-onderwijsmodel-van-ESBZ-4.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10257\" width=\"39\" height=\"33\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-6-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-het-onderwijsmodel-van-ESBZ-4.png 242w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-6-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-het-onderwijsmodel-van-ESBZ-4-14x12.png 14w\" sizes=\"(max-width: 39px) 100vw, 39px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Het contact tussen leraren en leerlingen gaat over alles: idee\u00ebn, dromen, voortgang, belemmeringen en emotionele of relationele zaken waar kinderen tegenaan lopen.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ironisch genoeg is het volgens schoolhoofd Margaret Rasfeld vaak makkelijker voor kinderen om zich met deze leermethode te verenigen, dan voor leraren.<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-59\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"59\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-59\">59<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"59\">Philip Olterman, \u2018No grades, no timetable: Berlin school turns teaching upside down\u2019. <em>The Guardian<\/em>, 1 juli 2016, <a href=\"http:\/\/Theguardian.com\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Theguardian.com<\/a>.<\/span><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Het eigen tempo leren van ESBZ trekt een ongebruikelijke mix van leerlingen aan. Kinderen met zware leerproblemen of bijvoorbeeld autisme worden door ESBZ niet doorverwezen naar speciaal onderwijs; ze kunnen gewoon naast en met andere kinderen komen leren. Twintig procent van de leerlingen op ESBZ heeft een zogenaamde minderheidsachtergrond en een kwart komt in aanmerking voor gesubsidieerde maaltijden.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">ESBZ is geen eliteclub.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:50px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Blokken voor het leven<\/strong><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-thumbnail is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-7-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-de-lesmodules-van-ESBZ-1-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10258 lazyload\" width=\"75\" height=\"75\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-7-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-de-lesmodules-van-ESBZ-1-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10258\" width=\"75\" height=\"75\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-7-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-de-lesmodules-van-ESBZ-1-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-7-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-de-lesmodules-van-ESBZ-1-12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-7-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-de-lesmodules-van-ESBZ-1.png 267w\" sizes=\"(max-width: 75px) 100vw, 75px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Op ESBZ besteden leerlingen de eerste twee uren van een dag aan basale vakken zoals taal, wiskunde en wetenschap. Daarna werken ze vooral aan individuele of gezamenlijke projecten.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-thumbnail is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-7-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-de-lesmodules-van-ESBZ-2-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10259 lazyload\" width=\"75\" height=\"75\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-7-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-de-lesmodules-van-ESBZ-2-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10259\" width=\"75\" height=\"75\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-7-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-de-lesmodules-van-ESBZ-2-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-7-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-de-lesmodules-van-ESBZ-2-12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-7-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-de-lesmodules-van-ESBZ-2.png 261w\" sizes=\"(max-width: 75px) 100vw, 75px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><br>Sommigen kiezen er bijvoorbeeld voor om een deel van de school te herontwerpen en de verbouwing te co\u00f6rdineren; anderen nemen contact op met de gemeente om duurzaamheid en vergroening in de stad hoger op de politieke agenda te krijgen.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-thumbnail is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-7-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-de-lesmodules-van-ESBZ-3-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10260 lazyload\" width=\"75\" height=\"75\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-7-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-de-lesmodules-van-ESBZ-3-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10260\" width=\"75\" height=\"75\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-7-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-de-lesmodules-van-ESBZ-3-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-7-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-de-lesmodules-van-ESBZ-3-12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-7-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-de-lesmodules-van-ESBZ-3.png 291w\" sizes=\"(max-width: 75px) 100vw, 75px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wat kinderen ook kiezen, wat telt is dat ze zich laten inspireren door een project waar ze zelf enthousiast van worden.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kiezen gebeurt niet zonder kader. Het vak \u2018Verantwoordelijkheid\u2019 vraagt bijvoorbeeld van kinderen dat ze buiten schooltijd een activiteit vinden waarin ze al lerende kunnen bijdragen aan de samenleving. Het vak \u2018Herausforderung\u2019 (letterlijk vertaald: \u2018geroepen worden om van binnenuit te groeien\u2019) daagt kinderen uit om een sluimerend potentieel in henzelf wakker te maken. Onderdeel van dit vak is drie weken lang iets doen dat oncomfortabel en spannend voelt, met een budget van maximaal 150 euro en zonder smartphone.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hier volgen drie voorbeelden van hoe kinderen deze uitdaging aangaan:<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-8-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-de-voorbeelden-van-het-vak-\u2018Herausforderung-1-300x204.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10261 lazyload\" width=\"50\" height=\"35\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-8-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-de-voorbeelden-van-het-vak-\u2018Herausforderung-1-300x204.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10261\" width=\"50\" height=\"35\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-8-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-de-voorbeelden-van-het-vak-\u2018Herausforderung-1-300x204.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-8-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-de-voorbeelden-van-het-vak-\u2018Herausforderung-1-18x12.png 18w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-8-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-de-voorbeelden-van-het-vak-\u2018Herausforderung-1.png 342w\" sizes=\"(max-width: 50px) 100vw, 50px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vier leerlingen trokken samen het bos in om drie weken in een zelfgebouwd onderkomen te wonen en te eten van voedsel dat ze zelf verzamelden.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-8-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-de-voorbeelden-van-het-vak-\u2018Herausforderung-2-300x223.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10263 lazyload\" width=\"50\" height=\"37\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-8-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-de-voorbeelden-van-het-vak-\u2018Herausforderung-2-300x223.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10263\" width=\"50\" height=\"37\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-8-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-de-voorbeelden-van-het-vak-\u2018Herausforderung-2-300x223.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-8-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-de-voorbeelden-van-het-vak-\u2018Herausforderung-2-16x12.png 16w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-8-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-de-voorbeelden-van-het-vak-\u2018Herausforderung-2.png 317w\" sizes=\"(max-width: 50px) 100vw, 50px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Een ander groepje fietste door Duitsland en leefde vooral op de accommodatie en het eten dat hen werd aangeboden.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-8-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-de-voorbeelden-van-het-vak-\u2018Herausforderung-3-300x219.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10264 lazyload\" width=\"50\" height=\"36\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-8-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-de-voorbeelden-van-het-vak-\u2018Herausforderung-3-300x219.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10264\" width=\"50\" height=\"36\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-8-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-de-voorbeelden-van-het-vak-\u2018Herausforderung-3-300x219.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-8-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-de-voorbeelden-van-het-vak-\u2018Herausforderung-3-16x12.png 16w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-8-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-de-voorbeelden-van-het-vak-\u2018Herausforderung-3.png 360w\" sizes=\"(max-width: 50px) 100vw, 50px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Daniel, een extraverte jongen, stapte juist buiten zijn comfort-zone door naar binnen te gaan: drie weken op stilte-retraite in een klooster.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Op hun zestiende gaan alle leerlingen voor drie maanden naar het buitenland, als het kan naar een land van keuze, met als doel om te leven en leren in een cultuur die ze nog niet kennen, in contact met lokale mensen, omgeven door natuur en meewerkend aan een bestaand of door hen ge\u00efnitieerd project.\u2018<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-60\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"60\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-60\">60<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"60\">In de ESBZ school in Berlijn is onderwijs geen voorbereiding op het leven, het is er het leven zelf\u2019. <em>Edunext <\/em>(auteur onbekend), 25 april 2020, <a href=\"http:\/\/Edunext.be\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Edunext.be<\/a>.<\/span><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Alles bij ESBZ is erop gericht om kinderen te laten ontdekken wat hen beweegt. Leerlingen worden uitgedaagd om initiatief te nemen, om te \u2018falen\u2019, om dingen opnieuw te proberen en om te vieren wat er uit hun handen vloeit. Groeien doen ze door te experimenteren en hun angsten te overstijgen, niet door inhoudelijke kennis te vergaren. De belangrijkste les die ze leren, is dat hun intrinsieke verlangens er toe doen \u2014 omdat ze daarmee een verschil kunnen maken.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">En chaos? Niet op ESBZ. Schoolhoofd Rasfeld zegt dat je vrijheid alleen vruchtbaar kunt maken als je een duidelijk kader schept met heldere regels en verwachtingen. \u2018Hoe meer vrijheid je hebt, hoe meer structuur je nodig hebt\u2019, zegt ze in een interview.<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-61\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"61\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-61\">61<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"61\">Zie het eerdergenoemde artikel van Philip Olterman.<\/span><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:50px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Binnen het huidige systeem<\/strong><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:10px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">ESBZ is een schoolvoorbeeld geworden van onderwijsinnovatie, vooral omdat de examenresultaten van de school tot de top van het land behoren.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">ESBZ doet dus aan cijfers. Hoe zit dat?<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Totdat ESBZ-leerlingen vijftien zijn, gebeurt (zelf)evaluatie zonder cijfers. Waarom? Daar heeft dit boek al uitvoerig antwoord op gegeven,<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-62\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"62\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-62\">62<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"62\">Zie bijvoorbeeld deel I, hoofdstuk 2, \u2018<a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-2\/18\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Economoe<\/a>\u2019.<\/span> maar schoolhoofd Rasfeld heeft haar eigen woorden: \u2018Kijk naar drie- of vierjarigen, die zijn vol zelfvertrouwen. Kinderen kunnen vaak niet wachten om naar school te gaan. Frustrerend genoeg, slagen de meeste scholen er vervolgens in om dat zelfvertrouwen af te leren.\u2019<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-63\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"63\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-63\">63<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"63\">Zie het eerdergenoemde artikel van Philip Olterman.<\/span><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Helder. Maar waarom dan wel vanaf leeftijd vijftien? Omdat vrijwel alle westerse regeringen van scholen eisen dat ze kinderen op het staatsexamen voorbereiden. En omdat je zonder middelbare schooldiploma bij verreweg de meeste vervolgopleidingen niet moet proberen op gesprek te komen. Een trieste zaak, vind ik, maar wel \u00e9\u00e9n die ESBZ met verve aangaat.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">In de eerste jaren van haar bestaan, viel ESBZ voor de laatste drie leerjaren terug op traditionelere testmethodes. Zowel de leerlingen als de leraren werden daar niet blij van. Ze begonnen zich af te vragen of ze het curriculum van die jaren niet ook konden inrichten volgens de grondbeginselen van de school, op zo\u2019n manier dat het leerlingen nog steeds zou helpen om zich voor te bereiden op het staatsexamen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De vraag werd een project. Met hulp van zogenaamde \u2018Design Thinking\u2019 experts ontwikkelde een groep leerlingen en leraren een eerste concept, dat ze gedurende een jaar vertaalden naar concrete structuren en lespraktijken.<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-64\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"64\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-64\">64<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"64\">Frederic Laloux, <em>Reinventing Organizations<\/em>, 2014, Nelson Parker, p. 96.<\/span><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:50px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Wijzer<\/strong><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:10px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik heb het idee dat ESBZ de schadelijke gevolgen van onze cijfercultuur niet alleen drastisch beperkt, maar omkeert. Loop je vanaf de basisschoolleeftijd op ESBZ rond, dan heb je nooit geleerd om je zelfbeeld aan cijfers op te hangen. Ga je er vervolgens wel mee werken, sta je zoveel steviger in je schoenen dan de meeste kinderen op reguliere scholen, dat cijfers voor jou worden wat cijfers op hun best kunnen zijn: graadmeters van vaardigheid.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Neemt niet weg dat ik cijfers een hopeloos instrument vind om iemands vaardigheid te evalueren.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zelfs als het gaat om exacte terreinen zoals wiskunde, zouden we er beter aan doen om te zeggen: \u2018Onze ervaring leert dat als je in dit vakgebied een waardevolle bijdrage wilt kunnen leveren, je boven een bepaald niveau moet kunnen rekenen. Deze toets helpt je om te kijken waar je op dit moment staat.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Is dit wezenlijk anders dan een cijfer geven? Voor mij wel. In plaats van een stempel \u2018onvoldoende\u2019, \u2018redelijk\u2019, \u2018goed\u2019 of \u2018uitmuntend\u2019 op te plakken, geven we als begeleiders aan <span style=\"text-decoration: underline;\">wat wij denken te weten<\/span> dat je nodig hebt om in een vakgebied vruchtbaar aan de slag te kunnen. Door hier geen cijfer, diploma, goed- of afkeuring aan te hangen, laten we de verantwoordelijkheid voor iemands mogelijkheden daar waar die hoort: bij de persoon zelf en bij de mensen die hij of zij gaat ontmoeten.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik vind toetsen net zo handig als afspraken, mits ze ondersteunend zijn aan onze authentieke drang om te leren. Ergens geschikt voor zijn, wordt immers vooral bepaald door onze enthousiasme en toewijding, niet door de vaardigheid waarmee we bepaalde zaken uit ons hoofd kunnen leren.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kortom:<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-9-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-de-samenvatting-over-cijfers-1-300x224.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10265 lazyload\" width=\"50\" height=\"38\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-9-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-de-samenvatting-over-cijfers-1-300x224.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10265\" width=\"50\" height=\"38\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-9-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-de-samenvatting-over-cijfers-1-300x224.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-9-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-de-samenvatting-over-cijfers-1-16x12.png 16w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-9-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-de-samenvatting-over-cijfers-1.png 349w\" sizes=\"(max-width: 50px) 100vw, 50px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Als een kind, collega of partner echt iets wil, hebben wij vooral uit de weg te blijven.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-9-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-de-samenvatting-over-cijfers-2-300x240.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10266 lazyload\" width=\"51\" height=\"40\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-9-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-de-samenvatting-over-cijfers-2-300x240.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10266\" width=\"51\" height=\"40\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-9-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-de-samenvatting-over-cijfers-2-300x240.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-9-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-de-samenvatting-over-cijfers-2-15x12.png 15w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-9-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-de-samenvatting-over-cijfers-2.png 348w\" sizes=\"(max-width: 51px) 100vw, 51px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ieder gaat op z\u2019n eigen tempo van willen naar kunnen, of naar de ontdekking dat iets \u2018m toch niet gaat worden.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-9-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-de-samenvatting-over-cijfers-3-300x212.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10267 lazyload\" width=\"50\" height=\"37\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/8.26-9-Symbooltjes-als-bulletpoints-voor-de-samenvatting-over-cijfers-3-300x212.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10267\" width=\"50\" height=\"37\"><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Het enige dat wij medemensen aan het leerproces kunnen bijdragen, is inspiratie, ondersteuning en een kader bieden, wanneer dat nodig of gewenst is.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Waarom ik ESBZ dan toch als voorbeeld neem, als ik van cijfers zo\u2019n slappe piemel krijg? Omdat ik het een waardevol voorbeeld vind. ESBZ laat zien hoe je als bevlogen groep een afwijkend idee binnen een heersend systemen kunt realiseren \u2014 en dat systeem zelfs kunt inspireren tot verandering.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">In een later hoofdstuk zal ik dieper ingaan op de zelforganiserende principes waarop ESBZ haar idealen waarmaakt. Voor nu, om het idee van anderwijs en daarmee dit hoofdstuk af te ronden, nog twee vragen:<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:60px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\"><strong>Wat doet anderwijs met kinderen?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\"><strong>Wat doet anderwijs met grote mensen?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:60px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">ESBZ ken ik alleen op papier, dus laat ik eerst vanuit eigen ervaring spreken. Tweemaal bezocht ik een democratische school in Amsterdam-Noord die volgens soortgelijke principes werkt als ESBZ. Ik werd gevraagd om deel te nemen aan een cirkel met kinderen en volwassenen. Wat ik vervolgens ervoer aan gelijkwaardigheid, wederzijds respect en wijsheid, zelfs bij de jongste kinderen, verblufte me. Op geen enkele school of leeromgeving had ik zoiets meegemaakt. Ik proefde een levenslust \u2014 en zag een levenslust in de ogen van de kinderen \u2014 die bijna elke leraar in het reguliere onderwijs jaloers zou maken.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Frederic Laloux, auteur van het boek <em>Reinventing Organizations<\/em>, had een soortgelijke ervaring tijdens zijn bezoek aan ESBZ. \u2018Het heeft te maken met de aanwezigheid van de leerlingen, de manier waarop ze lopen en met elkaar omgaan. Ze blijven niet bij de poort wachten tot het laatste moment om naar binnen te gaan; ze lopen rechtstreeks naar hun klas en lijken dat vol zin te doen. Ze stralen een stille vastberadenheid en concentratie uit. (\u2026) Er is geen puberale houding en geen competitie van tofheid.\u2019<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-65\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"65\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_10049\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-65\">65<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"65\">Frederic Laloux, <em>Reinventing Organizations<\/em>, p. 94. Zie <a href=\"http:\/\/www.reinventingorganizations.com\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">www.reinventingorganizations.com<\/a>.<\/span><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">ESBZ stelt in haar grondbeginselen dat alle kinderen uniek zijn, talenten hebben, waardevol zijn, nodig zijn en kunnen bijdragen. Frederic meende te zien dat leerlingen van de school deze beginselen letterlijk belichamen.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Alternatieve scholen zijn niet voor iedereen die naar anders verlangt. Voor veel ouders is zo\u2019n school te duur of te ver weg, en sommige ouders anderwijzen hun kinderen liever zelf. Daartoe kun je een diploma halen, maar meerdere thuisonderwijzers hebben mij al laten zien dat als je hart mag leiden, je al een topleraar bent. Iemand die samen met kinderen mag ontdekken wat leren is. Samen met kinderen fouten mag maken. Samen met kinderen mag ontspannen.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Omdat fouten eigenlijk niet bestaan.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity is-style-dots\"\/>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n<h3 class=\"modern-footnotes-list-heading modern-footnotes-list-heading--show-only-for-print\">_<\/h3><ul class=\"modern-footnotes-list modern-footnotes-list--show-only-for-print\"><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-1\"><span>1<\/span><div>Leuk om te vermelden: toen ik Rohan en Clara in 2016 ontmoette, bewoonden en bewerkten ze nog een stuk land van twee hectare. Anno 2021 wonen ze op een ander, vlakbij gelegen stuk land van vijf hectare. Er zijn kippen, een trekker en een kudde geiten. Ze verkopen groentepakketten aan de lokale gemeenschap, produceren natuurlijke cosmetica, brouwen hun eigen bier en maken geitenkaas. Ze werken veel met vrijwilligers en zijn doorgegaan met het organiseren van meeleefweken. Zie <a href=\"https:\/\/maeterra-offgrid.com\/\">Maeterra-offgrid.com<\/a>. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-1\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 1 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-2\"><span>2<\/span><div>Meer hierover vind je bijvoorbeeld op <a href=\"http:\/\/TruePrice.org\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">TruePrice.org<\/a>. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-2\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 2 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-3\"><span>3<\/span><div>Over deze paradox schrijft Frederic Laloux uitvoerig in zijn boek <em>Reinventing Organizations<\/em>, waarover later in dit hoofdstuk meer. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-3\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 3 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-4\"><span>4<\/span><div>Andere voor- en nabeelden, zowel van het L\u00f6ssplateau als van kleinere projecten, vind je via <a href=\"\/nl\/voor-en-na\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">GeldGaatNooitOverGeld.org\/voor-en-na<\/a>. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-4\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 4 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-5\"><span>5<\/span><div>Uit <em>Groen Goud<\/em>, een Tegenlicht-documentaire over het herstel van zogenaamd onherstelbare ecosystemen. Te bekijken op <a href=\"\/nl\/tegenlicht-groen-goud\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">GeldGaatNooitOverGeld.org\/tegenlicht-groen-goud<\/a>. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-5\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 5 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-6\"><span>6<\/span><div>Eveneens uit de documentaire <em>Groen Goud<\/em>. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-6\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 6 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-7\"><span>7<\/span><div>Eveneens uit de documentaire <em>Groen Goud<\/em>. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-7\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 7 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-8\"><span>8<\/span><div>Eveneens uit de documentaire <em>Groen Goud<\/em>, plus uit \u2018Rwanda: Ecosystem Restoration and Sustainable Hydropower Production\u2019, uitgegeven door het <em>World Resources Institute<\/em>, te vinden via <a href=\"http:\/\/Wri.org\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Wri.org<\/a>. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-8\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 8 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-9\"><span>9<\/span><div>Met dank, allereerst, aan mijn goede vriend en co-redacteur Roy van Kessel, die me op het wonder van Costa Rica wees en me voorzag van waardevolle, inspirerende informatie naar aanleiding van een (tijdens het schrijven van deze woorden nog niet uitgekomen) documentaire waaraan hij meewerkte. Meer informatie over de omdraaiing die in Costa Rica werd en wordt bewerkstelligd, vind je in: The World Bank, \u2018Costa Rica; Forest Strategy and the Evolution of Land Use\u2019, 2000, <a href=\"http:\/\/Documents.worldbank.org\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Documents.worldbank.org<\/a>; Nell Lewis, \u2018This country regrew its lost forest. Can the world learn from it?\u2019 CNN, 27 juli 2020, <a href=\"http:\/\/Cnn.com\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Cnn.com<\/a>; Sebasti\u00e1n Rodr\u00edguez, \u2018How Costa Rica reversed deforestation and raised millions for conservation\u2019. Di\u00e1logo Chino, 7 januari 2020, <a href=\"http:\/\/Dialogochino.net\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Dialogochino.net<\/a>. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-9\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 9 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-10\"><span>10<\/span><div>Uit <em>A Life on our Planet<\/em>, een documentaire met David Attenborough uit 2020. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-10\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 10 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-11\"><span>11<\/span><div>Deze (volgens sommigen conservatieve) cijfers haalde ik voornamelijk uit <a href=\"http:\/\/Cowspiracy.com\/facts\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Cowspiracy.com\/facts<\/a> en <a href=\"http:\/\/Seaspiracy.org\/facts\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Seaspiracy.org\/facts<\/a>. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-11\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 11 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-12\"><span>12<\/span><div>Uit de eerder genoemde documentaire <em>A Life on our Planet<\/em>. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-12\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 12 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-13\"><span>13<\/span><div>Uit de eerder genoemde documentaire <em>Groen Goud<\/em>. Zie <a href=\"\/nl\/tegenlicht-groen-goud\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">GeldGaatNooitOverGeld.org\/tegenlicht-groen-goud<\/a>. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-13\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 13 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-14\"><span>14<\/span><div>Dit zijn niet Silvio\u2019s woorden. Het zijn mijn woorden. Ter info en ter voorkoming van verwarring \u263a\ufe0e. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-14\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 14 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-15\"><span>15<\/span><div>Peter Giesen, \u2018Slapend rijker\u2019. <em>De Volkskrant<\/em>, 19 april 2014. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-15\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 15 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-16\"><span>16<\/span><div>Voor de video waarin Angaangaq hierover vertelt, zie <a href=\"\/nl\/schathemeltjerijk\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">GeldGaatNooitOverGeld.org\/schathemeltjerijk<\/a>. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-16\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 16 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-17\"><span>17<\/span><div>Informatie over de W\u00f6rgl en Silvio Gesells negatieve rente haalde ik onder andere uit: Charles Eisensteins <em>Sacred Economics<\/em> (zie <a href=\"http:\/\/Sacred-Economics.com\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Sacred-Economics.com<\/a>), <a href=\"http:\/\/Mindcontagion.org\/money\/hm1930.html\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Mindcontagion.org\/money\/hm1930.html<\/a>, <a href=\"http:\/\/Panacea-bocaf.org\/theworglschillings.htm\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Panacea-bocaf.org\/theworglschillings.htm<\/a> &amp; <a href=\"http:\/\/En.wikipedia.org\/wiki\/W\u00f6rgl\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">En.wikipedia.org\/wiki\/W\u00f6rgl<\/a>. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-17\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 17 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-18\"><span>18<\/span><div>In <em>Sacred Economics<\/em> beschreef Charles Eisenstein bijvoorbeeld ook het relaas van de Duitse Wara, een munt die net als de W\u00f6rgl was bedoeld als lokaal ruilmiddel, maar die zo goed werkte, dat ze binnen een jaar door ruim duizend winkels in Duitsland werd geaccepteerd. Ook hier kreeg de regering het benauwd en ook hier probeerde de regering de munt illegaal te verklaren. Toen de rechtbank daar een stokje voor stak, verbood ze de munt alsnog, via een zogenaamde noodverordening. Zie <a href=\"http:\/\/Sacred-Economics.com\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Sacred-Economics.com<\/a>. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-18\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 18 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-19\"><span>19<\/span><div><em>Tomorrow<\/em> gebruikt leuke, levendige en confronterende voorbeelden om een wereld te laten zien die w\u00e9l kan. Aan bod komen mensen die voedsel verbouwen volgens permacultuur-principes, energieverbruik op grote schaal verminderen en verschonen, lokale en creatieve munteenheden in het leven roepen, opkomen voor hun universele rechten en kinderen zien als medemensen in plaats van toekomstige productiemiddelen. Een inspirerende, hoopgevende en zingevende film, waarover meer op <a href=\"\/nl\/tomorrow\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">GeldGaatNooitOverGeld.org\/tomorrow<\/a>. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-19\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 19 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-20\"><span>20<\/span><div>Eveneens uit de documentaire <em>Tomorrow<\/em>. Zie <a href=\"\/nl\/tomorrow\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">GeldGaatNooitOverGeld.org\/tomorrow<\/a>. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-20\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 20 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-21\"><span>21<\/span><div>Zie <a href=\"http:\/\/Caringtown.org.uk\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Caringtown.org.uk<\/a>. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-21\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 21 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-22\"><span>22<\/span><div>Zie <a href=\"http:\/\/Reconomycentre.org\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Reconomycentre.org<\/a>. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-22\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 22 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-23\"><span>23<\/span><div>Zie <a href=\"http:\/\/Totnescommunity.org.uk\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Totnescommunity.org.uk<\/a>. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-23\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 23 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-24\"><span>24<\/span><div>Brendan Barrett, \u2018Demise of Totnes pound won\u2019t stop this English town pushing back against austerity.\u2019 <em>The Conversation<\/em>, 14 juni 2019, <a href=\"http:\/\/Theconversation.com\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Theconversation.com<\/a>. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-24\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 24 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-25\"><span>25<\/span><div>Idem. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-25\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 25 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-26\"><span>26<\/span><div>Zie bijvoorbeeld <a href=\"http:\/\/En.wikipedia.org\/wiki\/Bristol_Pound\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">En.wikipedia.org\/wiki\/Bristol_Pound<\/a>. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-26\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 26 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-27\"><span>27<\/span><div>Uit de eerder genoemde documentaire <em>Tomorrow<\/em> en uit Shane Hickey, \u2018The innovators: the Bristol pound is giving sterling a run for its money\u2019. <em>The Guardian<\/em>, 7 juni 2015, <a href=\"http:\/\/theguardian.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Theguardian.com<\/a>. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-27\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 27 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-28\"><span>28<\/span><div>Zie <a href=\"http:\/\/Bristolpound.org\/where-we-are-going\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Bristolpound.org\/where-we-are-going<\/a> (laatst bekeken op 1 december 2021), \u2018Marking the End of the Bristol Pound, and the Start of Something New\u2019 (<a href=\"http:\/\/Bristolpound.org\/6705-2\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Bristolpound.org\/6705-2<\/a>) &amp; \u2018Looking to the Future\u2019 (<a href=\"http:\/\/Bristolpound.org\/future-vision\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Bristolpound.org\/future-vision<\/a>). <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-28\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 28 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-29\"><span>29<\/span><div>Zie <a href=\"http:\/\/Rotter-dam.nl\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Rotter-dam.nl<\/a>. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-29\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 29 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-30\"><span>30<\/span><div>Zie <a href=\"http:\/\/Makkie.cc\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Makkie.cc<\/a>. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-30\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 30 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-31\"><span>31<\/span><div>Zie <a href=\"http:\/\/Unitedeconomy.nl\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Unitedeconomy.nl<\/a>. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-31\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 31 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-32\"><span>32<\/span><div>Zie <a href=\"http:\/\/Socialtrade.nl\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Socialtrade.nl<\/a> &amp; <a href=\"http:\/\/Onsgeld.eu\/algemeen\/samenwerking-met-stro\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Onsgeld.eu\/algemeen\/samenwerking-met-stro<\/a>. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-32\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 32 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-33\"><span>33<\/span><div>Zie Joinseeds.earth. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-33\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 33 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-34\"><span>34<\/span><div>Om meer over Seeds te leren en eventueel in te stappen, zie <a href=\"http:\/\/Seedslibrary.com\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Seedslibrary.com<\/a> &amp; <a href=\"http:\/\/Joinseeds.earth\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Joinseeds.earth<\/a>. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-34\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 34 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-35\"><span>35<\/span><div>Uit de documentaire <em>Tomorrow<\/em>. Zie <a href=\"\/nl\/tomorrow\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">GeldGaatNooitOverGeld.org\/tomorrow<\/a>. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-35\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 35 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-36\"><span>36<\/span><div>Uit de documentaire <em>Tomorrow<\/em>. Zie <a href=\"\/nl\/tomorrow\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">GeldGaatNooitOverGeld.org\/tomorrow<\/a>. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-36\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 36 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-37\"><span>37<\/span><div>Voor een treffende en beeldende uitleg van het diversiteitsprincipe, zie de hierboven genoemde documentaire <em>Tomorrow<\/em>. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-37\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 37 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-38\"><span>38<\/span><div>Ons (gebrek aan een) eigen gevoel van waarde besprak ik in de geen-economieles onder \u2018<a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-2\/19\/\">Tekort h<\/a><a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-2\/19\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">e<\/a><a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-2\/19\/\">bben en tekort zijn\u2019<\/a>, in de reflecties op mijn liftavontuur met Peter (zie <a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-5\/22\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">hier<\/a> in deel I en <a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/deel-II\/2\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">hier<\/a> in deel II) en in het stuk dat ging over vechten, vluchten en bevriezen (zie <a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/deel-II\/7\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">hier<\/a> in deel II). <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-38\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 38 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-39\"><span>39<\/span><div>Dan Pink\u2019s TED-Talk \u2018The Puzzle of Motivation\u2019 vind je op <a href=\"\/nl\/intrinsic-drive\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">GeldGaatNooitOverGeld.org\/intrinsic-drive<\/a>. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-39\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 39 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-40\"><span>40<\/span><div>\u2018Mensen in hun kracht\u2019. <em>Vruchtbare Aarde, <\/em>april 2014, <a href=\"http:\/\/vruchtbareaarde.nl\/archief\/2014_4.html\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">vruchtbareaarde.nl\/archief\/2014_4.html<\/a>. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-40\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 40 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-41\"><span>41<\/span><div>Schrijfster en filosofe Joke Hermsen heeft zich uitgebreid over het onderwerp tijd uitgelaten. Ze pleit voor meer lummelen en onderbouwt haar pleidooi met onderzoek. Tik haar naam in op een zoekmachine, zet er eventueel het woord \u2018verveling\u2019 of \u2018lummelen\u2019 bij en je komt vanzelf uit bij een reeks interviews. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-41\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 41 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-42\"><span>42<\/span><div>Over de precieze oorsprong van een onvoorwaardelijk basisinkomen bestaat onenigheid. Het idee zou ergens tussen de vroege zestiende en late achttiende eeuw voor het eerst geopperd zijn. Zie o.a. <a href=\"http:\/\/En.wikipedia.org\/wiki\/Universal_basic_income\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Basicincome.org\/history<\/a> &amp; <a href=\"http:\/\/En.wikipedia.org\/wiki\/Universal_basic_income\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">En.wikipedia.org\/wiki\/Universal_basic_income<\/a>. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-42\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 42 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-43\"><span>43<\/span><div>Zie onder andere David Cox, \u2018Canada\u2019s forgotten universal basic income experiment\u2019. <em><a href=\"http:\/\/BBC.com\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">BBC.com<\/a><\/em>, 25 juni 2020. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-43\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 43 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-44\"><span>44<\/span><div>\u2018Mijn basisinkomen is geweldig, ik werk me het schompes\u2019. <em>NOS<\/em>, 2 januari 2017, <a href=\"http:\/\/Nos.nl\/artikel\/2151131\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Nos.nl\/artikel\/2151131<\/a>. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-44\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 44 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-45\"><span>45<\/span><div>De teller bekeek ik voor het laatst op 8 juli 2022. Meer informatie en verhalen van deelnemers vind je op <a href=\"http:\/\/Mein-grundeinkommen.de\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Mein-grundeinkommen.de<\/a>. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-45\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 45 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-46\"><span>46<\/span><div>Zie <a href=\"http:\/\/Givedirectly.org\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Givedirectly.org<\/a>. Voor het Keniaanse onderzoek en de COVID-19 actie in Afrika, bekeek ik de website voor het laatst op 12 augustus 2021. Voor de COVID-19 actie in Amerika toonde Give Directly op die datum alleen nog het aantal gesteunde families. Een website-bezoek eerder, op 7 februari 2021, werd het totaal ingezamelde geldbedrag van de actie in Amerika nog wel vermeld. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-46\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 46 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-47\"><span>47<\/span><div>Uitgaven voor sociale uitkeringen nemen verder toe\u2019. <em>CBS<\/em>, 24 juni 2019, <a href=\"http:\/\/Cbs.nl\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Cbs.nl<\/a>. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-47\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 47 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-48\"><span>48<\/span><div>Dit is mijn rekensom: 155,6 miljard euro (de totale kosten van het systeem van uitkeringen en toeslagen over het jaar 2018) \/ 17,3 miljoen inwoners (het aantal inwoners van Nederland op 1 januari 2019) \/ 12 maanden = \u20ac749,52. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-48\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 48 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-49\"><span>49<\/span><div>Zie <a href=\"http:\/\/Marcsiepman.nl\/waarom-niet-werken-voor-geld\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Marcsiepman.nl\/waarom-niet-werken-voor-geld<\/a>. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-49\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 49 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-50\"><span>50<\/span><div>Zie ook de voorbeelden die ik gaf onder <a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-8\/2\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">\u2018Groen goud, blauw goud\u2019<\/a> aan het begin van dit hoofdstuk. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-50\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 50 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-51\"><span>51<\/span><div>Ik noemde Mike Reynolds in de leukste rekensom (zie <a href=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/deel-II\/13\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">deze pagina<\/a> in deel II). Het citaat komt uit de prachtige documentaire <em>Garbage Warrior<\/em> (zie <a href=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/garbage-warrior\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">GeldGaatNooitOverGeld.org\/garbage-warrior<\/a>). <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-51\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 51 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-52\"><span>52<\/span><div>Meer informatie over deze initiatieven vind je op <a href=\"http:\/\/Communitylandtrust.nl\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Communitylandtrust.nl<\/a>, <a href=\"http:\/\/Cltbijlmer.nl\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Cltbijlmer.nl<\/a>, <a href=\"http:\/\/Grondvanbestaan.nl\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Grondvanbestaan.nl<\/a> en <a href=\"http:\/\/Veerhuis.nl\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Veerhuis.nl<\/a>. Op <a href=\"http:\/\/Veerhuis.nl\/earth\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Veerhuis.nl\/earth<\/a> vind je meer over het bevrijden van de aarde, plus een lijst van Nederlandse en internationale initiatieven die reeds stukken grond hebben vrijgemaakt. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-52\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 52 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-53\"><span>53<\/span><div>Zie <em><a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-1\/1\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">mei 2006<\/a><\/em> in hoofdstuk 1. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-53\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 53 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-54\"><span>54<\/span><div>Zie <em><a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-5\/10\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">25 maart 2016<\/a><\/em> in hoofdstuk 5 en <em><a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-5\/11\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">31 maart 2016<\/a><\/em>, eveneens in hoofdstuk 5. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-54\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 54 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-55\"><span>55<\/span><div>Zie <em><a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-6\/5\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">22 november 2016<\/a><\/em> in hoofdstuk 6. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-55\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 55 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-56\"><span>56<\/span><div>Zie <a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-2\/18\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Economoe<\/a> in hoofdstuk 2. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-56\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 56 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-57\"><span>57<\/span><div>Voor meer over <em>Alphabet<\/em> en over hoe je de film kunt kijken, zie <a href=\"\/nl\/alphabet\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">GeldGaatNooitOverGeld.org\/alphabet<\/a>. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-57\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 57 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-58\"><span>58<\/span><div>Meer over deze, door onderzoek onderbouwde gevolgen, legde ik uit in hoofdstuk 2 onder de kop <a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-2\/18\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">\u2018Economoe\u2019<\/a>. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-58\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 58 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-59\"><span>59<\/span><div>Philip Olterman, \u2018No grades, no timetable: Berlin school turns teaching upside down\u2019. <em>The Guardian<\/em>, 1 juli 2016, <a href=\"http:\/\/Theguardian.com\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Theguardian.com<\/a>. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-59\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 59 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-60\"><span>60<\/span><div>In de ESBZ school in Berlijn is onderwijs geen voorbereiding op het leven, het is er het leven zelf\u2019. <em>Edunext <\/em>(auteur onbekend), 25 april 2020, <a href=\"http:\/\/Edunext.be\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Edunext.be<\/a>. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-60\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 60 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-61\"><span>61<\/span><div>Zie het eerdergenoemde artikel van Philip Olterman. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-61\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 61 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-62\"><span>62<\/span><div>Zie bijvoorbeeld deel I, hoofdstuk 2, \u2018<a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-2\/18\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Economoe<\/a>\u2019. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-62\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 62 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-63\"><span>63<\/span><div>Zie het eerdergenoemde artikel van Philip Olterman. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-63\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 63 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-64\"><span>64<\/span><div>Frederic Laloux, <em>Reinventing Organizations<\/em>, 2014, Nelson Parker, p. 96. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-64\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 64 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_10049-65\"><span>65<\/span><div>Frederic Laloux, <em>Reinventing Organizations<\/em>, p. 94. Zie <a href=\"http:\/\/www.reinventingorganizations.com\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">www.reinventingorganizations.com<\/a>. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_10049-65\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 65 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><\/ul>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Uit het boek Geld Gaat Nooit Over Geld. Dit hoofdstuk gaat over het veranderen van de grotere, heersende systemen, middels vijf idee\u00ebn die misschien in eerste instantie geflipt lijken, maar die zo gek niet zijn.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":19581,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"elementor_theme","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-10049","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-geld-gaat-nooit-over-geld"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.7 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Geld Gaat Nooit Over Geld \u00bb Hoofdstuk 8. Van buiten naar binnen<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Over vijf idee\u00ebn die nogal afwijken van de standaard, maar zo gek niet zijn. \u00bb Lees online \u00bb Bestel het boek\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-8\/\" \/>\n<link rel=\"next\" href=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-8\/2\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Geld Gaat Nooit Over Geld \u00bb Hoofdstuk 8. Van buiten naar binnen\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Over vijf idee\u00ebn die nogal afwijken van de standaard, maar zo gek niet zijn. \u00bb Lees online \u00bb Bestel het boek\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-8\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Miracle Project\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-01-11T13:36:52+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-02-27T11:09:07+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2024\/02\/8.01-Van-buiten-naar-binnen.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"922\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"922\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Raymundo\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschreven door\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Raymundo\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Geschatte leestijd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"281 minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/geld-gaat-nooit-over-geld\\\/hoofdstuk-8\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/geld-gaat-nooit-over-geld\\\/hoofdstuk-8\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Raymundo\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/5435db8618ab3e9adebd86b310290e90\"},\"headline\":\"Hoofdstuk 8. Van buiten naar binnen\",\"datePublished\":\"2023-01-11T13:36:52+00:00\",\"dateModified\":\"2024-02-27T11:09:07+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/geld-gaat-nooit-over-geld\\\/hoofdstuk-8\\\/\"},\"wordCount\":13961,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/geld-gaat-nooit-over-geld\\\/hoofdstuk-8\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/3\\\/2024\\\/02\\\/8.01-Van-buiten-naar-binnen.jpg\",\"articleSection\":[\"Boek\"],\"inLanguage\":\"nl-NL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/geld-gaat-nooit-over-geld\\\/hoofdstuk-8\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/geld-gaat-nooit-over-geld\\\/hoofdstuk-8\\\/\",\"name\":\"Geld Gaat Nooit Over Geld \u00bb Hoofdstuk 8. Van buiten naar binnen\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/geld-gaat-nooit-over-geld\\\/hoofdstuk-8\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/geld-gaat-nooit-over-geld\\\/hoofdstuk-8\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/3\\\/2024\\\/02\\\/8.01-Van-buiten-naar-binnen.jpg\",\"datePublished\":\"2023-01-11T13:36:52+00:00\",\"dateModified\":\"2024-02-27T11:09:07+00:00\",\"description\":\"Over vijf idee\u00ebn die nogal afwijken van de standaard, maar zo gek niet zijn. \u00bb Lees online \u00bb Bestel het boek\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/geld-gaat-nooit-over-geld\\\/hoofdstuk-8\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/geld-gaat-nooit-over-geld\\\/hoofdstuk-8\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/3\\\/2024\\\/02\\\/8.01-Van-buiten-naar-binnen.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/3\\\/2024\\\/02\\\/8.01-Van-buiten-naar-binnen.jpg\",\"width\":922,\"height\":922,\"caption\":\"Dolfijnen \\\/ walvissen die in een spiraal van buiten naar binnen toe zwemmen\"},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/\",\"name\":\"Miracle Project\",\"description\":\"Voor een Nieuwe Aarde\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-NL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/#organization\",\"name\":\"Miracle Project\",\"url\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/3\\\/2026\\\/05\\\/PM-logo-green-380kb.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/3\\\/2026\\\/05\\\/PM-logo-green-380kb.png\",\"width\":1203,\"height\":1011,\"caption\":\"Miracle Project\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/5435db8618ab3e9adebd86b310290e90\",\"name\":\"Raymundo\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/437fa412eea1bca13046d14d57e9629216b0868cf33ab80aa0dab47a38ddff67?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/437fa412eea1bca13046d14d57e9629216b0868cf33ab80aa0dab47a38ddff67?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/437fa412eea1bca13046d14d57e9629216b0868cf33ab80aa0dab47a38ddff67?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Raymundo\"},\"description\":\"I feel called to contribute to a world that works for all of life. I do this mostly by (re)discovering how to be authentic, but also by writing and speaking about this world, and by building a tiny village on a piece of land. A place of learning and inspiration that ripples out into the world that yes, we can build a New Earth.\",\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/Raymundo.earth\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/author\\\/admin\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Geld Gaat Nooit Over Geld \u00bb Hoofdstuk 8. Van buiten naar binnen","description":"Over vijf idee\u00ebn die nogal afwijken van de standaard, maar zo gek niet zijn. \u00bb Lees online \u00bb Bestel het boek","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-8\/","next":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-8\/2\/","og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"Geld Gaat Nooit Over Geld \u00bb Hoofdstuk 8. Van buiten naar binnen","og_description":"Over vijf idee\u00ebn die nogal afwijken van de standaard, maar zo gek niet zijn. \u00bb Lees online \u00bb Bestel het boek","og_url":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-8\/","og_site_name":"Miracle Project","article_published_time":"2023-01-11T13:36:52+00:00","article_modified_time":"2024-02-27T11:09:07+00:00","og_image":[{"width":922,"height":922,"url":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2024\/02\/8.01-Van-buiten-naar-binnen.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Raymundo","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Geschreven door":"Raymundo","Geschatte leestijd":"281 minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-8\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-8\/"},"author":{"name":"Raymundo","@id":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/#\/schema\/person\/5435db8618ab3e9adebd86b310290e90"},"headline":"Hoofdstuk 8. Van buiten naar binnen","datePublished":"2023-01-11T13:36:52+00:00","dateModified":"2024-02-27T11:09:07+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-8\/"},"wordCount":13961,"publisher":{"@id":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-8\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2024\/02\/8.01-Van-buiten-naar-binnen.jpg","articleSection":["Boek"],"inLanguage":"nl-NL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-8\/","url":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-8\/","name":"Geld Gaat Nooit Over Geld \u00bb Hoofdstuk 8. Van buiten naar binnen","isPartOf":{"@id":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-8\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-8\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2024\/02\/8.01-Van-buiten-naar-binnen.jpg","datePublished":"2023-01-11T13:36:52+00:00","dateModified":"2024-02-27T11:09:07+00:00","description":"Over vijf idee\u00ebn die nogal afwijken van de standaard, maar zo gek niet zijn. \u00bb Lees online \u00bb Bestel het boek","inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-8\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-8\/#primaryimage","url":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2024\/02\/8.01-Van-buiten-naar-binnen.jpg","contentUrl":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2024\/02\/8.01-Van-buiten-naar-binnen.jpg","width":922,"height":922,"caption":"Dolfijnen \/ walvissen die in een spiraal van buiten naar binnen toe zwemmen"},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/#website","url":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/","name":"Miracle Project","description":"Voor een Nieuwe Aarde","publisher":{"@id":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-NL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/#organization","name":"Miracle Project","url":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2026\/05\/PM-logo-green-380kb.png","contentUrl":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2026\/05\/PM-logo-green-380kb.png","width":1203,"height":1011,"caption":"Miracle Project"},"image":{"@id":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/#\/schema\/person\/5435db8618ab3e9adebd86b310290e90","name":"Raymundo","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/437fa412eea1bca13046d14d57e9629216b0868cf33ab80aa0dab47a38ddff67?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/437fa412eea1bca13046d14d57e9629216b0868cf33ab80aa0dab47a38ddff67?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/437fa412eea1bca13046d14d57e9629216b0868cf33ab80aa0dab47a38ddff67?s=96&d=mm&r=g","caption":"Raymundo"},"description":"I feel called to contribute to a world that works for all of life. I do this mostly by (re)discovering how to be authentic, but also by writing and speaking about this world, and by building a tiny village on a piece of land. A place of learning and inspiration that ripples out into the world that yes, we can build a New Earth.","sameAs":["http:\/\/Raymundo.earth"],"url":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10049","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10049"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10049\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19581"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10049"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10049"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10049"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}