{"id":11103,"date":"2023-05-05T06:53:26","date_gmt":"2023-05-05T04:53:26","guid":{"rendered":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/?p=11103"},"modified":"2024-02-27T13:05:56","modified_gmt":"2024-02-27T11:05:56","slug":"hoofdstuk-11","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-11\/","title":{"rendered":"Hoofdstuk 11. Samen verder"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\">\u2014<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Geld zelf is niet goed of slecht. Geld zelf heeft geen niet-kracht of wel-kracht. Het is onze interpretatie van geld, onze interactie met geld, waar het echte <mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-cyan-bluish-gray-color\">on<\/mark>heil zit en waar we de echte kans vinden voor zelfontdekking en persoonlijke transformatie.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014 Lynne Twist, <em>The Soul of Money<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\">\u2014<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik heb nu twee wegen geschetst naar een wereld waarin meer voor jou <mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#009860\" class=\"has-inline-color\">meer<\/mark> voor mij is. E\u00e9n weg, de weg van buiten naar binnen, gaat over het veranderen van de grotere systemen, bijvoorbeeld onze heersende geldsystemen, die vervlochten zijn met ons denken en handelen. Door de spelregels van die systemen te herschrijven, nodigen we gedrag uit dat bijdraagt in plaats van afbreekt.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dit bijdragende gedrag staat in veel gevallen haaks op wat nu nog gangbaar is, maar omdat bijdragend gedrag klopt met wat we diep vanbinnen willen, zal het al gauw zo natuurlijk voelen, dat we ons niet meer kunnen voorstellen ooit voor iets anders te hebben gekozen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik heb voorbeelden gegeven van mensen en initiatieven die deze weg succesvol in de praktijk hebben gebracht, met daarbij een belangrijke kanttekening: als wij nieuwe systemen ontwerpen zonder de diepere oorzaak van onze huidige systemen aan te kijken en te transformeren, wordt elk nieuw systeem een kopie van het vorige.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\">Anders gezegd:<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\">De systemen waar we zo graag een alternatief voor verzinnen,<br>zitten allereerst in ons.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\">Wij zijn de verandering waar we naar verlangen.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Daarom ging het voorgaande hoofdstuk over een weg die we hoe dan ook te nemen hebben, willen we een bouwsteen zijn voor een nieuwe aarde: de weg van binnen naar buiten.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dit laatste hoofdstuk gaat over een derde weg: de weg van samenwerking. Op deze weg verbinden we de weg van buiten naar binnen met de weg van binnen naar buiten, door om te draaien wat we vaak <mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-cyan-bluish-gray-color\">onbewust<\/mark> onder samenwerking verstaan.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik ga deze weg vanuit twee vragen schetsen:<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Hoe kunnen wij als individuen volledig tot bloei komen in het vervullen van een gedeelde roeping?<\/li>\n\n\n\n<li>Hoe kan samenwerking ons wijzer, krachtiger en creatiever maken (en leuker) dan de som van al onze uppies bij elkaar opgeteld? Oftewel: hoe cre\u00ebren we synergie?<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_11103-1\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"1\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_11103\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_11103-1\">1<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"1\">Voor een eerdere uitleg van het begrip synergie, zie <a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/deel-ii\/13\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">de leukste rekensom<\/a> in deel II.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik zal vijf pijlers bespreken waarop ik synergie zie ontstaan, om daarna af te sluiten met de perfecte spiegel die elke samenwerking en elke relatie \u2014 waaronder onze relatie met geld \u2014 ons voorhoudt.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Maar voordat ik met de eerste pijler begin: waarom zouden we het nu nog gangbare begrip van samenwerking op losse schroeven willen zetten?<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity is-style-dots\"\/>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading has-text-align-center\"><strong>Een nieuwe balans<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<div style=\"height:15px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">In hoofdstuk 10 beschreef ik hoe ieder van ons onderdeel is van een complexe, dynamische bedoening die niemand in z\u2019n geheel kan overzien. Slecht nieuws voor de delen in ons die veiligheid zoeken in voorspelbaarheid en controle; goed nieuws voor de delen in ons die willen dansen met mogelijkheid.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hetzelfde geldt voor samenwerking. Als wij de roep van een grotere bedoeling via \u2018normale\u2019 (oftewel: disfunctionele, manipulerende en vaak dwingende) methodes tot leven proberen te wekken, cre\u00ebren we precies de problemen waarvoor we een oplossing willen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Een veel gebruikt medicijn tegen deze vicieuze cirkel is het slopen van hi\u00ebrarchie. Een hartstikke goed idee, dat in de praktijk bijna nooit werkt. Hi\u00ebrarchie verdwijnt allereerst meestal slechts op papier, wat zo mogelijk nog frustrerender en destructiever is dan een situatie die niet klopt, maar waarin het tenminste wel helder is wie de \u2018baas\u2019 is.&nbsp; Maar zelfs daar waar hi\u00ebrarchie ook in de praktijk verdwijnt, verdwijnt meestal ook een bodem waar mensen op kunnen bouwen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Om te illustreren wat ik bedoel, volgen hier een aantal neigingen die leiders van zogenaamd \u2018groene\u2019 organisaties kunnen hebben:<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-thumbnail is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.01-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-neigingen-1-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-11111 lazyload\" style=\"width:38px;height:38px\"><noscript><img decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.01-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-neigingen-1-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-11111\" style=\"width:38px;height:38px\"><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vrijheid verdedigen, maar geen verantwoordelijkheid vragen.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-thumbnail is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.01-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-neigingen-2-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-11112 lazyload\" style=\"width:38px;height:38px\"><noscript><img decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.01-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-neigingen-2-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-11112\" style=\"width:38px;height:38px\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.01-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-neigingen-2-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.01-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-neigingen-2-12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.01-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-neigingen-2.png 215w\" sizes=\"(max-width: 150px) 100vw, 150px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gelijkheid prediken, maar in een piramidestructuur blijven opereren.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-thumbnail is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.01-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-neigingen-3-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-11113 lazyload\" style=\"width:38px;height:38px\"><noscript><img decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.01-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-neigingen-3-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-11113\" style=\"width:38px;height:38px\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.01-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-neigingen-3-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.01-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-neigingen-3-12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.01-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-neigingen-3.png 217w\" sizes=\"(max-width: 150px) 100vw, 150px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Initiatief uitnodigen, om initiatief vervolgens van tafel te vegen.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-thumbnail is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.01-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-neigingen-4-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-11114 lazyload\" style=\"width:38px;height:38px\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.01-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-neigingen-4-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-11114\" style=\"width:38px;height:38px\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.01-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-neigingen-4-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.01-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-neigingen-4-12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.01-5-symbooltjes-als-bulletpoints-voor-neigingen-4.png 215w\" sizes=\"(max-width: 150px) 100vw, 150px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Oog hebben voor cultuur, maar geen aandacht schenken aan structuren, processen en rituelen die een gezonde cultuur kunnen vormen.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik begrijp heel goed waarom hi\u00ebrarchie \u00e9\u00e9n van de eerste dingen is die mensen schrappen wanneer ze samen willen bouwen aan verandering. In de geen-economieles van deel I beschreef ik hoe veel van wat wij gezin, school, bedrijf, organisatie en management noemen, gericht is op het produceren van gehoorzaamheid. Vaak gebeurt dit onbewust en meestal met de beste bedoelingen, maar wat we feitelijk doen, is het moeilijk maken voor kinderen en volwassenen om hun vreugdevolle ding te doen.<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_11103-2\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"2\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_11103\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_11103-2\">2<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"2\">Voor een eerdere uitleg over hoe we gehoorzaamheid produceren en wat de deprimerende, soms desastreuze gevolgen zijn, zie <a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-2\/18\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">\u2018Economoe\u2019<\/a> in deel I.<\/span> Geen wonder dus, dat zovelen van ons een enorme weerstand hebben opgebouwd tegen structuur, kaders en zelfs het nemen van verantwoordelijkheid.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ook ik ben een kind van de beste bedoelingen, ook ik ben structuur gaan associ\u00ebren met gevangenschap en ook ik heb naar medicijnen gegrepen die gevangenschap niet oplosten, maar verder in de hand werkten. Ik heb aan meerdere samenwerkingen deelgenomen die meer dan een flard van een nobel doel niet voor elkaar kregen. Of die een paar flarden realiseerden, maar ons vervolgens opgebrand in elkaar deden ploffen.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Onze wensen waren authentiek.<br>Onze begeestering was groot.<br>Onze positiviteit was hoopgevend.<br>Toch bleven zwaarte, gedoe en onbewuste sabotage onze samenwerking naar beneden halen.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Hoe kan het zijn<\/em>, begon ik me gefrustreerd af te vragen, <em>dat zoveel intelligente, bewuste mensen zichzelf en elkaar niet uit het slijk van stagnatie krijgen? En dit niet alleen op zogenaamd werkterrein, maar op alle terreinen \u2014 vrienden, familie, buren, mijn relatie met Ilse, noem maar op\u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Waar zit de kink?<\/em><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">E\u00e9n conclusie die ik probeerde te trekken, was dat ik te hoge verwachtingen koesterde. Dat het voor de meeste mensen (waaronder ik) gewoon niet weggelegd is om wezenlijk anders te opereren dan disfunctioneel. Met andere woorden: <em>ik heb het slijk van halve kracht te slikken<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Een tweede conclusie, \u00e9\u00e9n die ik op een gegeven moment gewoon k\u00f3n trekken, was dat ik volop meedeed met het cre\u00ebren van slijk. Want dat heb ik gedaan. Ik heb saboterende elementen in groepen en relaties gebracht. Ik heb dingen zwaar en moeilijk gemaakt, terwijl ze licht en makkelijk hadden kunnen blijven. Ik heb flow en creativiteit gedwarsboomd in plaats van gevierd. Elke keer en zonder het te weten, had ik een gekwetst innerlijk jongetje in het spel gebracht, een deel in mij dat geleerd heeft om bevestiging te zoeken voor het zie-je-nou-wel liedje: <em>zie je nou wel dat het niet kan\u2026 dat het niet mag\u2026 dat het niet gaat\u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Met deze tweede conclusie ben ik aan de slag gegaan; de eerste conclusie heb ik nooit kunnen slikken. Nooit heb ik me kunnen verenigen met het idee dat we hoe dan ook een deel van ons gezamenlijke enthousiasme moeten inleveren, zodra we van droom naar start gaan. Eerst op de maan mikken en vervolgens naar de grond schieten, heeft me altijd een verslagen gevoel gegeven. Maar onder die verslagenheid ging mijn vuur alleen maar harder branden.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>We zijn hier voor iets onvoorstelbaar moois.<\/em><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>We zijn hier <mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#00a367\" class=\"has-inline-color\">samen<\/mark> voor iets onvoorstelbaar moois.<\/em><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Er moeten effectieve, vreugdevolle manieren zijn om samen tot onvoorstelbaar mooie dingen te komen.<\/em><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik ga niet zeggen dat ik deze manieren heb doorgrond en volledig belichaam. Ik ga zeggen zeggen dat ik er meer dan een vaag idee van heb gekregen, dat ik er volop mee oefen \u2014 en genoeg levende voorbeelden ben tegengekomen om te weten dat het w\u00e9l kan.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hier volgen vijf pijlers waarop we samen kunnen bouwen aan de wereld die in onze harten al waar is.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity is-style-dots\"\/>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading has-text-align-center\"><strong>Zelforganisatie<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.02-Symbool-voor-Zelforganisatie-300x226.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-11117 lazyload\" style=\"width:150px;height:113px\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"226\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.02-Symbool-voor-Zelforganisatie-300x226.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-11117\" style=\"width:150px;height:113px\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.02-Symbool-voor-Zelforganisatie-300x226.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.02-Symbool-voor-Zelforganisatie-16x12.png 16w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.02-Symbool-voor-Zelforganisatie.png 400w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/noscript><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Deze eerste pijler van synergie gaat over stemrecht en beslissingsbevoegdheid.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Laat ik eerst iets zeggen over hoe velen van ons hier nu nog mee omgaan, meestal onbedoeld: we bedenken hoe we een samenwerking kunnen gebruiken, als eigendom, voor wat wij willen en vinden dat er moet gebeuren (of, wanneer het bijvoorbeeld gaat om een beursgenoteerd bedrijf, voor wat aandeelhouders willen of vinden dat er moet gebeuren).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wat we ook kunnen doen, en wat steeds meer mensen doen (zoals sommige ouders bijvoorbeeld) is een samenwerking op schoot nemen, als een kind, om het in benieuwdheid te vragen: \u2018Wat kom je hier doen? Wat is je diepste verlangen? Hoe kunnen we jou daarbij helpen?\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hiermee, in plaats van er een ding van te maken dat \u2018van ons\u2019 is en waar alleen wij wat over te zeggen hebben, laten we ons samenwerkingsverband een levende entiteit zijn. Een autonoom, dynamisch en creatief wezen met een eigen stem, die ons kan verenigen, informeren en richten \u2014 mits we structureel naar die stem durven te luisteren. Alleen dan komt er ruimte voor een relatie waarin onze individuele roeping, gezamenlijke intelligentie en een hoger doel elkaar kunnen aanvullen en versterken.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Diep luisteren kwam reeds aan bod in het vorige hoofdstuk.<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_11103-3\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"3\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_11103\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_11103-3\">3<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"3\">Zie \u2018Durf diep te luisteren\u2019, <a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-10\/7\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">hier<\/a> in hoofdstuk 10.<\/span> Diep luisteren binnen samenwerking leidt echter niet automatisch tot synergie. Synergie vraagt ook om een kader dat ons helpt om een gedeelde roeping belangrijker te maken dan onze individuele driften en kwetsuren. Om hiermee terug te komen op de weerstand die veel mensen tegen kaders en structuren koesteren: die hoeven ons niet te beperken. Sterker nog, organisaties die zaken op een bekrachtigende, haast magische manier van de grond weten te krijgen, staan bol van de kaders en structuren. Bevrijdende kaders en structuren.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wat maakt zulke kaders mogelijk, oftewel: wat is zelforganisatie?<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mocht je met zelforganisatie nog geen ervaring hebben, probeer je dan eens in te beelden dat je het volgende meemaakt, elke samenwerkende dag van je leven.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Er is een positief verlangen dat jou en een groep bij elkaar brengt. Een gedeelde missie die jullie in elke cel van jullie lichamen voelen. Jouw bijdrage aan die missie hangt niet aan een functietitel of takenpakket, maar aan datgene waar jij je toe geroepen voelt. Niemand vertelt je welke rollen je moet vervullen en ook niet hoe je die moet invullen. Je ziet zelf kansen, brengt zelf idee\u00ebn in en formuleert zelf je doelen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dit hoef je niet alleen te doen. Sterker nog, dat zou zonde zijn. Je missiegenoten luisteren naar je idee\u00ebn, geven feedback en komen met advies. Als een idee aanslaat, ontstaat er een team waarmee je het idee verder ontvouwt en waarmaakt.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W\u00e1t je rol ook is, je neemt zelf je beslissingen. De enige voorwaarde is dat je eerst advies inwint van mensen op wie jouw beslissingen impact hebben, plus van mensen met relevante expertise. Het advies dat je vervolgens krijgt, is letterlijk dat: advies. Zelfs als iedereen zegt \u2018ik zou dat niet doen\u2019, is het aan jou om te bepalen of het wijs is om iets door te zetten of te laten. Zolang je trouw blijft aan jullie missie en waarden, heeft niemand een reden, bevoegdheid of wens om je een halt toe te roepen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kortom: iedereen met wie je samenwerkt is de baas en niemand is de baas. Iedereen kan voortdurend beslissingen nemen, maar niemand kan iets bij een ander afdwingen. Zelfs de directeur (als hij of zij nog zo heet) beschikt niet over de bevoegdheid om je te vertellen wat je moet doen.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sommigen zien in bovenstaand scenario een recept voor grenzeloze chaos en misbruik. Anderen zien heil in het idee, maar leggen het in de praktijk aan banden, omdat ze bang zijn controle te verliezen. Wat zonde is, want:<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>1. We oogsten wat we zaaien.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zelforganisatie valt of staat bij hoe we naar onze medemens kijken. Als we er vanuit gaan dat mensen misbruik maken van de ruimte die we ze geven, dan hebben we de neiging om het ene controlemechanisme na het andere in te zetten \u2014 en daarmee precies in de hand te werken waar we bang voor zijn: wanprestatie, ongehoorzaamheid en rebellie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zien we onze medemens daarentegen als een intrinsiek gemotiveerd wezen, iemand die niets liever wil dan bijdragen vanuit zijn of haar gaven, dan gaan we op zoek naar manieren om intrinsieke motivatie tot bloei te laten komen. Waarmee we in de hand werken waar we onder onze angsten naar verlangen: betrokkenheid, toewijding en inventiviteit.<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_11103-4\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"4\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_11103\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_11103-4\">4<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"4\">Deze zienswijze is een aanvulling op wat ik in hoofdstuk 8 schreef over intrinsieke motivatie. Zie \u2018Onze beste drijfveer\u2019 op <a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-8\/4\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">deze pagina<\/a>.<\/span><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>2. Zelforganisatie is alleen grenzeloos als we het grenzeloos maken.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">In hoofdstuk 8 schreef ik over ESBZ, een Berlijnse school waar leraren en leerlingen samen ontdekken hoe je van onderwijs een intrinsieke bedoening kunt maken. Op papier opereert de school volgens een traditionele hi\u00ebrarchie, omdat de school zonder die hi\u00ebrarchie geen overheidsfinanciering zou ontvangen, maar in de praktijk is ESBZ een collectief van zelforganiserende minischolen. Elke minischool bestaat uit drie klassen en zes leraren. De leraren ontfermen zich in duo\u2019s over een klas en nemen bijna alle beslissingen zelf, samen met de leerlingen en zonder inmenging van het schoolhoofd.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">ESBZ is een particuliere school en ontvangt minder overheidsgeld dan publieke scholen. Zelfs met de contributie die ouders betalen, doet ESBZ het met een lager budget dan reguliere scholen. Toch lukt het ESBZ om rond te komen, met als belangrijke reden de betrokkenheid van ouders. Die zijn medeverantwoordelijk voor de school en dragen op verschillende manieren bij, onder meer door zaken op te pakken die op andere scholen aan betaalde krachten worden uitbesteed. En net als binnen het leraren- en leerlingenkader, gebeurt het oppakken door ouders vanuit zelforganiserende principes.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Door zelforganisatie toe te passen, binnen een duidelijk kader met heldere regels en verwachtingen, weet ESBZ zichzelf staande te houden in een uitdagende maatschappij, terwijl het trouw blijft aan de missie waarmee de school ooit begon: kinderen voorbereiden op het leven vanuit verlangen in plaats van moeten.<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_11103-5\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"5\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_11103\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_11103-5\">5<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"5\">Ook deze informatie over ESBZ haalde ik onder meer uit het eerdergenoemde artikel van Philip Olterman, de blogpost op <a href=\"http:\/\/Edunext.be\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Edunext.be<\/a> en Frederic Laloux\u2019s <em>Reinventing Organizations<\/em>.<\/span><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zelforganisatie betekent dus niet het einde van management. Sterker nog, omdat beslissingsbevoegdheid verspreid is over alle betrokkenen (in plaats van alleen mensen met \u2018belangrijke\u2019 functies), kun je zeggen dat er in een zelforganiserende context meer managers zijn dan in een traditionele piramidestructuur.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wat me bij \u00e9\u00e9n van de grootste angels in onze maatschappij brengt: machtsongelijkheid.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Machtsongelijkheid raakt velen van ons in een diep gevoel van onrechtvaardigheid. Ik vind het dan ook volkomen begrijpelijk dat deze ongelijkheid vaak als eerste wordt opgeheven wanneer mensen besluiten tot een rechtvaardige manier van samenwerken. In zelforganisatie is de vraag echter niet: \u2018Hoe kunnen we iedereen dezelfde macht geven?\u2019 De vraag is ook niet: \u2018Hoe kunnen wij allemaal even krachtig worden?\u2019 Zelforganisatie vraagt: \u2018Hoe kan iedereen <mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#00a568\" class=\"has-inline-color\">krachtig<\/mark> worden?\u2019 Anders gezegd: zelforganisatie probeert machtsongelijkheid niet op te lossen, maar te overstijgen.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Waarom?<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Omdat we onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Als jij en ik dat <mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-cyan-bluish-gray-color\">h<\/mark>erkennen, dan voedt jouw kracht die van mij. En omdat ieders talent aanleg geeft tot bepaalde soorten werk, maakt het ook niet uit dat mijn rol minder of meer omvat dan die van jou. Zolang we allebei de stappen kunnen nemen waar we ons toe geroepen voelen, hebben we beiden alle macht die we nodig hebben en kan ieder van ons de meest gezonde, florerende versie van zichzelf worden. Meer voor jou is meer voor mij.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De natuur om ons heen demonstreert prachtig hoe dit kan gaan. Schimmels in de grond bijvoorbeeld, kanaliseren grondwater naar de wortels van bomen, die op hun beurt voeding aan de schimmels geven in de vorm van suikers. Een paddenstoel kan zijn potentie dus volledig verwezenlijken zonder ooit de boom te worden waarmee hij verbonden is, maar alleen wanneer de boom zich verwezenlijkt als boom en zichzelf niet dwingt om een paddenstoel te zijn.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:30px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Net als dat we grond uit de conventionele eigendom-sfeer kunnen halen (zie <em>Grondrecht<\/em>, <a href=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-8\/5\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">hier<\/a> in hoofdstuk 8), kunnen we het begrip eigendom ook via zelforganisatie veranderen. Immers: in plaats van onszelf tot <mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-cyan-bluish-gray-color\">alleen-<\/mark>heersers dan wel onderdanen van een samenwerking of bedrijf te tronen, beginnen we onszelf als mede-beheerders te zien.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">En net als bij grondeigendom, krijgt het idee van \u2018beheerderschap\u2019 over een organisatie of bedrijf steeds meer voet aan de grond.<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_11103-6\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"6\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_11103\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_11103-6\">6<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"6\">E\u00e9n van de partijen die zich inzet om \u2018Steward Ownership\u2019 op de kaart te zetten en ge\u00efmplementeerd te krijgen, is We Are Stewards. Zie <a href=\"http:\/\/Wearestewards.nl\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Wearestewards.nl<\/a>.<\/span><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:30px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Om samen te vatten: waar draait zelforganisatie om \u2014 en <mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#008e5a\" class=\"has-inline-color\">wat<\/mark> draait zelforganisatie om?<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.05-1-tabel-met-twee-kolommen-670x1024.png\" alt=\"Eerste tabel met twee kolommen: Wat nu nog vaak gebeurt \/ Wat zelforganisatie mogelijk maakt. Onderdelen: Zwichten voor de druk van nooit genoeg. -&gt; Een hoger, liefdevol en waardengedreven doel centraal blijven stellen. Vooral naar de directeur en naar financi\u00eble aandeelhouders luisteren. -&gt; Diep luisteren, zowel naar de intelligentie van het collectief als naar de levende stem van de organisatie zelf. E\u00e9n of enkele leiders met beslissingsbevoegdheid. -&gt; Iedereen kan leiden en iedereen is beslissingsbevoegd. Piramide-hi\u00ebrarchie (is frustrerend, maar ook \u2018makkelijk\u2019, en het zorgt ervoor dat beslissingen worden genomen in plaats van rondgespeeld). -&gt; Roleigenaarschap (is motiverend, maar ook spannend, want je kunt verantwoordelijkheid niet meer van je afschuiven). Consensus (is eerlijk, inclusief en geeft iedereen evenveel beslissingskracht, maar is vaak traag en zo mogelijk nog frustrerender dan hi\u00ebrarchie, omdat iedereen elk idee kan blokkeren). -&gt; Advies (geeft idee\u00ebn de ruimte, ook wanneer niet iedereen of zelfs niemand anders er heil in ziet, en overstijgt machtsongelijkheid door macht vloeibaar te maken).\" class=\"wp-image-11124 lazyload\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"670\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.05-1-tabel-met-twee-kolommen-670x1024.png\" alt=\"Eerste tabel met twee kolommen: Wat nu nog vaak gebeurt \/ Wat zelforganisatie mogelijk maakt. Onderdelen: Zwichten voor de druk van nooit genoeg. -&gt; Een hoger, liefdevol en waardengedreven doel centraal blijven stellen. Vooral naar de directeur en naar financi\u00eble aandeelhouders luisteren. -&gt; Diep luisteren, zowel naar de intelligentie van het collectief als naar de levende stem van de organisatie zelf. E\u00e9n of enkele leiders met beslissingsbevoegdheid. -&gt; Iedereen kan leiden en iedereen is beslissingsbevoegd. Piramide-hi\u00ebrarchie (is frustrerend, maar ook \u2018makkelijk\u2019, en het zorgt ervoor dat beslissingen worden genomen in plaats van rondgespeeld). -&gt; Roleigenaarschap (is motiverend, maar ook spannend, want je kunt verantwoordelijkheid niet meer van je afschuiven). Consensus (is eerlijk, inclusief en geeft iedereen evenveel beslissingskracht, maar is vaak traag en zo mogelijk nog frustrerender dan hi\u00ebrarchie, omdat iedereen elk idee kan blokkeren). -&gt; Advies (geeft idee\u00ebn de ruimte, ook wanneer niet iedereen of zelfs niemand anders er heil in ziet, en overstijgt machtsongelijkheid door macht vloeibaar te maken).\" class=\"wp-image-11124\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.05-1-tabel-met-twee-kolommen-670x1024.png 670w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.05-1-tabel-met-twee-kolommen-196x300.png 196w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.05-1-tabel-met-twee-kolommen-768x1174.png 768w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.05-1-tabel-met-twee-kolommen-1004x1536.png 1004w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.05-1-tabel-met-twee-kolommen-1339x2048.png 1339w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.05-1-tabel-met-twee-kolommen-8x12.png 8w\" sizes=\"(max-width: 670px) 100vw, 670px\" \/><\/noscript><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.05-2-tabel-met-twee-kolommen-1024x1019.png\" alt=\"Tweede tabel met twee kolommen: Wat nu nog vaak gebeurt \/ Wat zelforganisatie mogelijk maakt. Onderdelen: Delegatie van taken. -&gt; Intrinsieke betrokkenheid (iedereen kan idee\u00ebn inbrengen en iedereen voor wie een idee relevant is, wordt gezien en gehoord). Passie en enthousiasme inperken. -&gt; Passie en enthousiasme bevrijden. De beste beslissingen uitpluizen en uitrollen. -&gt; Werkbare idee\u00ebn direct toepassen, al gaande leren wat werkt en bijsturen waar nodig. Angst voor mislukking. -&gt; Mislukking vieren en ervan leren.\" class=\"wp-image-11119 lazyload\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"1019\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.05-2-tabel-met-twee-kolommen-1024x1019.png\" alt=\"Tweede tabel met twee kolommen: Wat nu nog vaak gebeurt \/ Wat zelforganisatie mogelijk maakt. Onderdelen: Delegatie van taken. -&gt; Intrinsieke betrokkenheid (iedereen kan idee\u00ebn inbrengen en iedereen voor wie een idee relevant is, wordt gezien en gehoord). Passie en enthousiasme inperken. -&gt; Passie en enthousiasme bevrijden. De beste beslissingen uitpluizen en uitrollen. -&gt; Werkbare idee\u00ebn direct toepassen, al gaande leren wat werkt en bijsturen waar nodig. Angst voor mislukking. -&gt; Mislukking vieren en ervan leren.\" class=\"wp-image-11119\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.05-2-tabel-met-twee-kolommen-1024x1019.png 1024w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.05-2-tabel-met-twee-kolommen-300x300.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.05-2-tabel-met-twee-kolommen-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.05-2-tabel-met-twee-kolommen-768x764.png 768w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.05-2-tabel-met-twee-kolommen-1536x1529.png 1536w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.05-2-tabel-met-twee-kolommen-2048x2038.png 2048w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.05-2-tabel-met-twee-kolommen-12x12.png 12w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/noscript><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Door naar een tweede pijler van synergie.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity is-style-dots\"\/>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading has-text-align-center\"><strong>Totale verantwoordelijkheid<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.06-Symbool-voor-Totale-verantwoordelijkheid-300x224.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-11128 lazyload\" style=\"width:150px;height:112px\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"224\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.06-Symbool-voor-Totale-verantwoordelijkheid-300x224.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-11128\" style=\"width:150px;height:112px\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.06-Symbool-voor-Totale-verantwoordelijkheid-300x224.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.06-Symbool-voor-Totale-verantwoordelijkheid-16x12.png 16w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.06-Symbool-voor-Totale-verantwoordelijkheid.png 400w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/noscript><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dit boek heeft meermaals gesproken over een veelal onbewuste overtuiging die aan de voet staat van alle wereldse ellende:<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\"><em>ik ben niet goed genoeg.<\/em><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ergens klopt deze overtuiging.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zonder de aanraking en geborgenheid van een moeder sterft een baby. Zonder lucht, water, zon en aarde zouden we geen minuut blijven leven. Zonder ondergrondse schimmels leggen bomen het loodje en zonder bomen kunnen schimmels niet schimmelen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ergens klopt het dus dat wij, op onszelf, niet goed genoeg zijn. Als we de feitelijkheid hiervan omarmen (in plaats van er een negatief, door angst gedreven verhaal omheen te bouwen), wordt ons niet-goed-genoeg-zijn een kans in plaats van een beperking.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ieder van ons is een essentieel onderdeel van een geheel dat alleen volledig tot leven komt wanneer alle onderdelen de meest gezonde, levendige versies van zichzelf zijn. Als ik dit vertaal naar samenwerking, zie ik de kracht van een collectief pas tot zijn recht komen wanneer alle spelers zich durven uiten \u2014 \u00e9n er geluisterd wordt.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-thumbnail is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.06-5-Symbooltjes-als-balletpoints-voor-inbrengen-en-luisteren-1-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-11129 lazyload\" style=\"width:75px;height:75px\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.06-5-Symbooltjes-als-balletpoints-voor-inbrengen-en-luisteren-1-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-11129\" style=\"width:75px;height:75px\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.06-5-Symbooltjes-als-balletpoints-voor-inbrengen-en-luisteren-1-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.06-5-Symbooltjes-als-balletpoints-voor-inbrengen-en-luisteren-1-300x300.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.06-5-Symbooltjes-als-balletpoints-voor-inbrengen-en-luisteren-1-12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.06-5-Symbooltjes-als-balletpoints-voor-inbrengen-en-luisteren-1.png 500w\" sizes=\"(max-width: 150px) 100vw, 150px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Door in te brengen wat ik aan inspiratie, onenigheid of spanning voel, kunnen we als team voordeel halen uit mijn wijsheid.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-thumbnail is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.06-5-Symbooltjes-als-balletpoints-voor-inbrengen-en-luisteren-2-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-11130 lazyload\" style=\"width:75px;height:75px\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.06-5-Symbooltjes-als-balletpoints-voor-inbrengen-en-luisteren-2-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-11130\" style=\"width:75px;height:75px\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.06-5-Symbooltjes-als-balletpoints-voor-inbrengen-en-luisteren-2-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.06-5-Symbooltjes-als-balletpoints-voor-inbrengen-en-luisteren-2-300x300.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.06-5-Symbooltjes-als-balletpoints-voor-inbrengen-en-luisteren-2-12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.06-5-Symbooltjes-als-balletpoints-voor-inbrengen-en-luisteren-2.png 500w\" sizes=\"(max-width: 150px) 100vw, 150px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Door onszelf open te stellen voor de inspiratie, onenigheid of spanning die iemand voelt, kunnen we als team voordeel halen uit zijn of haar wijsheid.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">In het vorige hoofdstuk omschreef ik verantwoordelijkheid als het onbegrensde vermogen om een situatie, persoon, innerlijke impuls, gedachte of emotie te beantwoorden met een respons. Wanneer we samen willen werken, betekent deze lezing van verantwoordelijkheid dat we een gedeelde missie plus alles en iedereen waar wij en ons werk impact op hebben (waaronder wijzelf) ter harte nemen. Anders gezegd: totale verantwoordelijkheid vraagt ons om afstand te nemen van \u2018ik ben niet belangrijk genoeg\u2019, \u2018dat is mijn probleem niet\u2019 en \u2018bemoei je met je eigen zaken\u2019.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Voor elke groep mensen die het echt anders wil doen, is totale verantwoordelijkheid \u00e9\u00e9n van de grootste opgaven. Het gros van ons heeft van jongs af aan meegekregen dat wat we zien en voelen niet belangrijk is, verkeerd zelfs. Daarnaast hebben de meesten van ons geleerd dat we maar beter gezellig kunnen doen dan dat we een spanning die we zien of voelen, inbrengen. Met \u2018gezelligheid\u2019 doen we echter precies wat we hopen te vermijden: we laten verantwoordelijkheid verwateren, dingen doodbloeden, irritatie etteren en de bom barsten.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">En dit terwijl spanning superhandig is. Spanning (in ons en tussen ons) kan licht schijnen op zaken waar we anders blind voor zouden blijven. Spanning houdt ons wakker, behoedt ons voor dwaalsporen en opent nieuwe deuren. Door spanning te omarmen en constructief in te brengen, wordt het een bouwsteen.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mijn grootste lering tot nu toe is dat echte samenwerking pas een kans krijgt wanneer we alles in onszelf en elkaar in benieuwdheid durven ontmoeten. Wanneer we echt durven luisteren, zowel naar elkaar als naar onszelf. Dan zakken we door vooringenomen standpunten en welles-nietes heen, om op een plek te komen waar de stem van liefde en waarheid ons kan bereiken. Misschien beginnen we niet op die plek en misschien weten we niet eens waar te beginnen, maar in mijn ervaring maakt dat niet uit. We kunnen starten bij A, om vanzelf te ontdekken dat het over B gaat. Of over Q. Of over een letter die nog niet is uitgevonden.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kort gezegd: wanneer we in ons hart komen, rollen de antwoorden er zo uit.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:50px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.07-van-Burning-Man-standbeeld-1024x404.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-11131 lazyload\" style=\"width:512px;height:202px\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"404\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.07-van-Burning-Man-standbeeld-1024x404.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-11131\" style=\"width:512px;height:202px\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.07-van-Burning-Man-standbeeld-1024x404.png 1024w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.07-van-Burning-Man-standbeeld-300x118.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.07-van-Burning-Man-standbeeld-768x303.png 768w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.07-van-Burning-Man-standbeeld-1536x606.png 1536w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.07-van-Burning-Man-standbeeld-2048x808.png 2048w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.07-van-Burning-Man-standbeeld-18x7.png 18w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/noscript><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Een standbeeld dat ooit het Burning Man festival sierde. Voor mij een raak beeld van het spel dat we vaak spelen \u2014 \u2018Wie heeft er gelijk?\u2019 \u2014 en het spel dat we eigenlijk willen spelen \u2014 \u2018Zullen we het leven prachtig maken?\u2019.<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<div style=\"height:50px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Totale verantwoordelijkheid maakt dat we \u2018concurrenten\u2019 als partners gaan verwelkomen in plaats van als tegenspelers, dat we mensen \u2018vanbuiten\u2019 gaan betrekken bij een doel waar we allemaal baat bij hebben \u2014 en dat we gaan luisteren naar de vijver waar we samen uit vissen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De ironie van het <em>Fish Banks<\/em> spel (zie <a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/deel-ii\/14\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">deze pagina<\/a> in deel II) is geen fabel. Organisaties die zich effectief en bekrachtigend organiseren rondom een positief doel, in plaats van zich blind te staren op winst, boeken meestal meer winst dan hun zogenaamde concurrenten, in veel gevallen <mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#00a367\" class=\"has-inline-color\">terwijl<\/mark> ze concurrenten inzicht geven in hun werkwijze.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Waarom?<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De eerder genoemde Frederic Laloux, wiens boek <em>Reinventing Organizations <\/em>me diep heeft ge\u00efnspireerd, gaf me een even simpel als logisch antwoord: als je echt leeft voor een hoger doel, is er gewoon geen sprake van concurrentie.<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_11103-7\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"7\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_11103\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_11103-7\">7<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"7\">Meer over het boek <em>Reinventing Organizations <\/em>en hoe het boek me heeft ge\u00efnspireerd, vind je op <a href=\"\/reinventing-organizations\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">GeldGaatNooitOverGeld.org\/reinventing-organizations<\/a>.<\/span><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Deze laatste uitspraak wil ik onderbouwen met een voorbeeld, opnieuw met dank aan het werk van Frederic.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Er was eens een verpleger genaamd Jos de Blok. Jos probeerde jarenlang zorgorganisaties van binnenuit te veranderen. Totdat hij het zat was. De grote privatiseringsgolf had van wijkverpleging in vijftien jaar tijd een machinale, specialistische en elektronische bedoening gemaakt, waarin een enkele verpleger soms wel tachtig \u2018cli\u00ebnten\u2019 tegelijk \u2018bediende\u2019.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Op sommige avonden,\u2019 herinnert een collega van Jos zich, \u2018moest ik negentien pati\u00ebnten bezoeken. Ik kon alleen maar naar binnen rennen, een verband verschonen of een spuit geven en weer naar buiten rennen. Nooit kon ik mijn werk op een kwalitatieve manier afronden.\u2019<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_11103-8\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"8\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_11103\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_11103-8\">8<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"8\">Geciteerd door Frederic Laloux in <em>Reinventing Organizations<\/em>, Nelson Parker, 2014, p. 64.<\/span><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Niemand wordt verpleger om veel geld te verdienen. Mensen kiezen voor het vak omdat ze zich geroepen voelen. Maar in de onophoudelijke opschaling, automatisering en depersonalisatie van hun passie, voelden steeds meer verplegers zich vernederd. De mensen voor wie ze \u2018zorgden\u2019 (vaak ouderen) waren geen mensen meer, maar consumptie-eenheden. Afzet-mogelijkheden die zo snel en effici\u00ebnt mogelijk \u2018zorgproducten\u2019 moesten afnemen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ook op zorgkantoren was het dolle pret. Terwijl zorgorganisaties fuseerden en groeiden, stapelden ook de managementlagen zich op, met als gevolg een alsmaar groeiende berg van rapportages, controle, budgetten monitoren, checken, nog een keer checken, een verzoek indienen bij een \u2018meerdere\u2019, die het verzoek pas kon goedkeuren na goedkeuring van zijn of haar meerdere, die het verzoek eerst moest bespreken tijdens een afdelingsvergadering, et cetera. Klachten, conflicten, burn-outs en personeelsverloop rezen de pan uit.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jos boog zijn frustratie om naar inspiratie en richtte in 2006 <em>Buurtzorg<\/em> op. Hij wilde een decentraal, zelforganiserend alternatief voor wijkverpleging in de wereld zetten en begon met een team van tien verplegers. Zeven jaar later had Buurtzorg zevenduizend verplegers in dienst.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Buurtzorgteams bestaan uit tien tot twaalf verplegers. Elk team overziet ongeveer vijftig pati\u00ebnten in een klein, afgebakend buurtgebied. Taken die in grote organisaties over soms tientallen afdelingen worden uitgesmeerd, doen Buurtzorgers zelf.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-thumbnail is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.08-symbooltjes-als-balletpoints-voor-wat-Buurtzorgteams-allemaal-zelf-doen-1-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-11132 lazyload\" style=\"width:38px;height:38px\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.08-symbooltjes-als-balletpoints-voor-wat-Buurtzorgteams-allemaal-zelf-doen-1-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-11132\" style=\"width:38px;height:38px\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.08-symbooltjes-als-balletpoints-voor-wat-Buurtzorgteams-allemaal-zelf-doen-1-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.08-symbooltjes-als-balletpoints-voor-wat-Buurtzorgteams-allemaal-zelf-doen-1-12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.08-symbooltjes-als-balletpoints-voor-wat-Buurtzorgteams-allemaal-zelf-doen-1.png 249w\" sizes=\"(max-width: 150px) 100vw, 150px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Buurtzorg-teams bepalen zelf waar ze een kantoorruimte huren en hoe ze die inrichten.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-thumbnail is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.08-symbooltjes-als-balletpoints-voor-wat-Buurtzorgteams-allemaal-zelf-doen-2-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-11133 lazyload\" style=\"width:38px;height:38px\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.08-symbooltjes-als-balletpoints-voor-wat-Buurtzorgteams-allemaal-zelf-doen-2-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-11133\" style=\"width:38px;height:38px\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.08-symbooltjes-als-balletpoints-voor-wat-Buurtzorgteams-allemaal-zelf-doen-2-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.08-symbooltjes-als-balletpoints-voor-wat-Buurtzorgteams-allemaal-zelf-doen-2-12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.08-symbooltjes-als-balletpoints-voor-wat-Buurtzorgteams-allemaal-zelf-doen-2.png 250w\" sizes=\"(max-width: 150px) 100vw, 150px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ze doen zelf de intakes, planning en administratie.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-thumbnail is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.08-symbooltjes-als-balletpoints-voor-wat-Buurtzorgteams-allemaal-zelf-doen-3-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-11134 lazyload\" style=\"width:38px;height:38px\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.08-symbooltjes-als-balletpoints-voor-wat-Buurtzorgteams-allemaal-zelf-doen-3-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-11134\" style=\"width:38px;height:38px\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.08-symbooltjes-als-balletpoints-voor-wat-Buurtzorgteams-allemaal-zelf-doen-3-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.08-symbooltjes-als-balletpoints-voor-wat-Buurtzorgteams-allemaal-zelf-doen-3-12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.08-symbooltjes-als-balletpoints-voor-wat-Buurtzorgteams-allemaal-zelf-doen-3.png 251w\" sizes=\"(max-width: 150px) 100vw, 150px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ze kiezen zelf hoe ze met de lokale gemeenschap communiceren, naar welke artsen en apotheken ze uitreiken en hoe ze met lokale ziekenhuizen samenwerken.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-thumbnail is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.08-symbooltjes-als-balletpoints-voor-wat-Buurtzorgteams-allemaal-zelf-doen-4-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-11135 lazyload\" style=\"width:38px;height:38px\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.08-symbooltjes-als-balletpoints-voor-wat-Buurtzorgteams-allemaal-zelf-doen-4-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-11135\" style=\"width:38px;height:38px\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.08-symbooltjes-als-balletpoints-voor-wat-Buurtzorgteams-allemaal-zelf-doen-4-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.08-symbooltjes-als-balletpoints-voor-wat-Buurtzorgteams-allemaal-zelf-doen-4-12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.08-symbooltjes-als-balletpoints-voor-wat-Buurtzorgteams-allemaal-zelf-doen-4.png 250w\" sizes=\"(max-width: 150px) 100vw, 150px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ze beslissen zelf wanneer ze bij elkaar komen, hoe ze rollen verdelen en wat voor trainingsprogramma\u2019s ze volgen.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-thumbnail is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.08-symbooltjes-als-balletpoints-voor-wat-Buurtzorgteams-allemaal-zelf-doen-5-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-11136 lazyload\" style=\"width:38px;height:38px\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.08-symbooltjes-als-balletpoints-voor-wat-Buurtzorgteams-allemaal-zelf-doen-5-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-11136\" style=\"width:38px;height:38px\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.08-symbooltjes-als-balletpoints-voor-wat-Buurtzorgteams-allemaal-zelf-doen-5-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.08-symbooltjes-als-balletpoints-voor-wat-Buurtzorgteams-allemaal-zelf-doen-5-12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.08-symbooltjes-als-balletpoints-voor-wat-Buurtzorgteams-allemaal-zelf-doen-5.png 250w\" sizes=\"(max-width: 150px) 100vw, 150px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ze monitoren hun eigen prestaties en bedenken zelf wat te doen wanneer die onder de maat zakken, eventueel met hulp van een Buurtzorg-coach.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-thumbnail is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.08-symbooltjes-als-balletpoints-voor-wat-Buurtzorgteams-allemaal-zelf-doen-6-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-11137 lazyload\" style=\"width:38px;height:38px\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.08-symbooltjes-als-balletpoints-voor-wat-Buurtzorgteams-allemaal-zelf-doen-6-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-11137\" style=\"width:38px;height:38px\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.08-symbooltjes-als-balletpoints-voor-wat-Buurtzorgteams-allemaal-zelf-doen-6-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.08-symbooltjes-als-balletpoints-voor-wat-Buurtzorgteams-allemaal-zelf-doen-6-12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.08-symbooltjes-als-balletpoints-voor-wat-Buurtzorgteams-allemaal-zelf-doen-6.png 251w\" sizes=\"(max-width: 150px) 100vw, 150px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Als het aantal pati\u00ebnten hen boven het hoofd groeit, beslissen ze zelf of ze het team uitbreiden of splitsen.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Waar mogelijk krijgen Buurtzorg-pati\u00ebnten altijd dezelfde \u00e9\u00e9n of twee verplegers te zien. Die kijken niet alleen naar medische behoeftes, maar ook naar wat er op emotioneel, relationeel en geestelijk vlak nodig is. Wat ze kunnen doordat ze de tijd nemen voor persoonlijk contact en het opbouwen van een vertrouwensrelatie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jos\u2019 doel met Buurtzorg was om mensen hun autonomie zoveel mogelijk te laten behouden en te vergroten, zodat ze zo snel en zo goed mogelijk kunnen herstellen. Maar de resultaten die Buurtzorg behaalt, reiken verder. Bij pati\u00ebnten en hun families leeft een enorme dankbaarheid; bij verplegers een diep gevoel van betekenis en voldoening.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dan de cijfers. Drie jaar nadat Buurtzorg van start ging, bleek uit onderzoek dat Buurtzorgteams per pati\u00ebnt bijna veertig procent minder zorguren nodig hebben dan andere organisaties \u2014 en dit <mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#149163\" class=\"has-inline-color\">terwijl<\/mark> Buurtzorgverplegers aandacht geven aan zogenaamde randzaken, zoals samen een kop koffie drinken en contact maken met familie of buren.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-thumbnail is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.09-symbooltjes-als-balletpoints-voor-de-resultaten-van-Buurtzorgteams-1-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-11138 lazyload\" style=\"width:38px;height:38px\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.09-symbooltjes-als-balletpoints-voor-de-resultaten-van-Buurtzorgteams-1-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-11138\" style=\"width:38px;height:38px\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.09-symbooltjes-als-balletpoints-voor-de-resultaten-van-Buurtzorgteams-1-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.09-symbooltjes-als-balletpoints-voor-de-resultaten-van-Buurtzorgteams-1-12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.09-symbooltjes-als-balletpoints-voor-de-resultaten-van-Buurtzorgteams-1.png 250w\" sizes=\"(max-width: 150px) 100vw, 150px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pati\u00ebnten genezen sneller.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-thumbnail is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.09-symbooltjes-als-balletpoints-voor-de-resultaten-van-Buurtzorgteams-2-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-11140 lazyload\" style=\"width:38px;height:38px\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.09-symbooltjes-als-balletpoints-voor-de-resultaten-van-Buurtzorgteams-2-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-11140\" style=\"width:38px;height:38px\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.09-symbooltjes-als-balletpoints-voor-de-resultaten-van-Buurtzorgteams-2-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.09-symbooltjes-als-balletpoints-voor-de-resultaten-van-Buurtzorgteams-2-12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.09-symbooltjes-als-balletpoints-voor-de-resultaten-van-Buurtzorgteams-2.png 249w\" sizes=\"(max-width: 150px) 100vw, 150px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Er zijn dertig procent minder spoedopnames in het ziekenhuis.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-thumbnail is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.09-symbooltjes-als-balletpoints-voor-de-resultaten-van-Buurtzorgteams-3-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-11141 lazyload\" style=\"width:38px;height:38px\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.09-symbooltjes-als-balletpoints-voor-de-resultaten-van-Buurtzorgteams-3-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-11141\" style=\"width:38px;height:38px\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.09-symbooltjes-als-balletpoints-voor-de-resultaten-van-Buurtzorgteams-3-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.09-symbooltjes-als-balletpoints-voor-de-resultaten-van-Buurtzorgteams-3-12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.09-symbooltjes-als-balletpoints-voor-de-resultaten-van-Buurtzorgteams-3.png 251w\" sizes=\"(max-width: 150px) 100vw, 150px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Moet iemand toch worden opgenomen, dan kan hij of zij sneller naar huis dan mensen die via andere zorgorganisaties in het ziekenhuis terechtkomen.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">En zo voor pati\u00ebnten, zo voor verplegers. Buurtzorgmedewerkers nemen zestig procent minder ziektedagen op en Buurtzorg kent ruim dertig procent minder verloop dan gangbare zorgorganisaties. Hoewel, gangbaar\u2026 Zeven jaar nadat Buurtzorg een eerste team had, was twee derde van alle wijkverplegers in Nederland Buurtzorgverpleger geworden. Van gangbaar is dus weinig meer over.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:50px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Net als Edward Snowden en net als ESBZ haal ik Buurtzorg aan, niet zozeer om wat Buurtzorg doet, maar om <mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#008353\" class=\"has-inline-color\">hoe<\/mark>. Jos en zijn collega\u2019s hebben de wereld van wijkzorg bestormd op een manier die nu nog niet normaal is. Jos was er bijvoorbeeld nooit op uit om andere zorgorganisaties uit de markt te spelen; hij wilde mensen simpelweg helpen een zo rijk, betekenisvol en autonoom mogelijk leven te leiden. De manieren waarop Buurtzorg dit doet zijn tot in detail beschreven en openbaar gemaakt. Daarnaast accepteert Jos alle uitnodigingen van organisaties die van de Buurtzorg willen leren. Zo raakte hij samen met een collega betrokken bij <em>ZorgAccent<\/em>, een directe \u2018concurrent\u2019, zonder daar een vergoeding voor te vragen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bekijk ik dit soort praktijken vanuit een standaard blik op evolutie (moge de sterkste overleven), dan zijn Jos en zijn collega\u2019s dom bezig. Kijk ik vanuit een co-evolutionair perspectief (moge het geheel tot bloei komen), dan zie ik Jos en zijn collega\u2019s iets diep intelligents doen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Het hele idee van competitie is idioot\u2019, vertelt Jos. \u2018Het slaat gewoon nergens op. Je probeert uit te vinden hoe je zaken het beste kunt organiseren om de beste zorg te kunnen geven. Als je die kennis en informatie vervolgens deelt, zullen dingen sneller veranderen.\u2019<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ironisch genoeg heeft dit uitgangspunt ertoe geleid dat Buurtzorg nu een enorme brok van de \u2018markt\u2019 beheert.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Ik geloof heel sterk,\u2019 zegt Jos, \u2018dat hoe opener je bent over wat je doet, hoe meer er jouw kant op komt. Mensen ontvangen je op warmere manieren.\u2019<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wat mij betreft genoeg redenen om totale verantwoordelijkheid in onze samenwerkingen, families en liefdesrelaties te bedden. Dan nu twee redenen waarom we dat niet zouden willen:<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-thumbnail is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.10-symbooltjes-als-balletpoints-voor-waarom-we-totale-verantwoordelijkheid-niet-zouden-willen-1-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-11142 lazyload\" style=\"width:38px;height:38px\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.10-symbooltjes-als-balletpoints-voor-waarom-we-totale-verantwoordelijkheid-niet-zouden-willen-1-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-11142\" style=\"width:38px;height:38px\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.10-symbooltjes-als-balletpoints-voor-waarom-we-totale-verantwoordelijkheid-niet-zouden-willen-1-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.10-symbooltjes-als-balletpoints-voor-waarom-we-totale-verantwoordelijkheid-niet-zouden-willen-1-12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.10-symbooltjes-als-balletpoints-voor-waarom-we-totale-verantwoordelijkheid-niet-zouden-willen-1.png 252w\" sizes=\"(max-width: 150px) 100vw, 150px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Totale verantwoordelijkheid ontneemt zogenaamde werknemers de mogelijkheid om te klagen en verantwoordelijkheid naar leiders af te schuiven.<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_11103-9\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"9\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_11103\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_11103-9\">9<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"9\">Voor een uitgebreidere lezing over verantwoordelijkheid en klagen, zie \u2018Tango dans je met z\u2019n twee\u00ebn\u2019, op <a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/deel-ii\/8\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">deze pagina<\/a> in deel II.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-thumbnail is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.10-symbooltjes-als-balletpoints-voor-waarom-we-totale-verantwoordelijkheid-niet-zouden-willen-2-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-11143 lazyload\" style=\"width:38px;height:38px\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.10-symbooltjes-als-balletpoints-voor-waarom-we-totale-verantwoordelijkheid-niet-zouden-willen-2-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-11143\" style=\"width:38px;height:38px\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.10-symbooltjes-als-balletpoints-voor-waarom-we-totale-verantwoordelijkheid-niet-zouden-willen-2-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.10-symbooltjes-als-balletpoints-voor-waarom-we-totale-verantwoordelijkheid-niet-zouden-willen-2-12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.10-symbooltjes-als-balletpoints-voor-waarom-we-totale-verantwoordelijkheid-niet-zouden-willen-2.png 251w\" sizes=\"(max-width: 150px) 100vw, 150px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Totale verantwoordelijkheid ontneemt leiders de mogelijkheid om mensen te dwingen of te manipuleren. Alle spelers zijn met elkaar verbonden, niemand bezit het veld en tegelijkertijd is het veld van iedereen.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Om deze tweede pijler van synergie af te ronden, heb ik nog \u00e9\u00e9n reden waarom we totale verantwoordelijkheid w\u00e9l zouden willen. De leukste rekensom, het <em>Fish Banks<\/em> spel, de eilandengroep van Palau, ESBZ en Buurtzorg laten allemaal zien dat totale verantwoordelijkheid ons doet groeien, innoveren en vooruitgaan, misschien wel meer dan in onze stoutste dromen, maar dan <mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#00a065\" class=\"has-inline-color\">op een hartgedragen manier<\/mark>.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.11-symbooltjes-als-balletpoints-voor-hartbedragen-groei-1-220x300.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-11144 lazyload\" style=\"width:55px;height:75px\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"220\" height=\"300\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.11-symbooltjes-als-balletpoints-voor-hartbedragen-groei-1-220x300.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-11144\" style=\"width:55px;height:75px\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.11-symbooltjes-als-balletpoints-voor-hartbedragen-groei-1-220x300.png 220w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.11-symbooltjes-als-balletpoints-voor-hartbedragen-groei-1-9x12.png 9w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.11-symbooltjes-als-balletpoints-voor-hartbedragen-groei-1.png 250w\" sizes=\"(max-width: 220px) 100vw, 220px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">We groeien in een tempo dat voortkomt uit diep luisteren.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.11-symbooltjes-als-balletpoints-voor-hartbedragen-groei-2-256x300.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-11145 lazyload\" style=\"width:64px;height:75px\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"256\" height=\"300\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.11-symbooltjes-als-balletpoints-voor-hartbedragen-groei-2-256x300.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-11145\" style=\"width:64px;height:75px\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.11-symbooltjes-als-balletpoints-voor-hartbedragen-groei-2-256x300.png 256w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.11-symbooltjes-als-balletpoints-voor-hartbedragen-groei-2-10x12.png 10w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.11-symbooltjes-als-balletpoints-voor-hartbedragen-groei-2.png 290w\" sizes=\"(max-width: 256px) 100vw, 256px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">We groeien op vlakken die ons werkelijk rijker, gezonder en heler maken.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dit is een groei waarin we nooit tegen een muur van teveel kunnen stuiten. Dit is de onbegrensdheid waar ons hart naar verlangt. Meer voor mij is meer voor ons, is meer voor alles.<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_11103-10\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"10\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_11103\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_11103-10\">10<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"10\">Zie ook <a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-2\/19\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">deze pagina in hoofdstuk 2<\/a> voor de onbegrensde groei waar we werkelijk naar verlangen (plus de hopeloze plekken waar we die groei vaak hopen te vinden).<\/span><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity is-style-dots\"\/>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading has-text-align-center\"><strong>Authenticiteit<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.12-Symbool-voor-Authenticiteit-300x225.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-11168 lazyload\" style=\"width:150px;height:113px\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"225\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.12-Symbool-voor-Authenticiteit-300x225.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-11168\" style=\"width:150px;height:113px\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.12-Symbool-voor-Authenticiteit-300x225.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.12-Symbool-voor-Authenticiteit-16x12.png 16w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.12-Symbool-voor-Authenticiteit.png 400w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/noscript><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik heb nu twee pijlers van synergie besproken: zelforganisatie en totale verantwoordelijkheid. Beide vragen dat we diep luisteren centraal stellen in ons denken en doen, zodat authentieke ambitie het kan winnen van ego-ambitie. Hetzelfde geldt voor deze derde pijler: wij, die onszelf volledig <mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-cyan-bluish-gray-color\">durven<\/mark> inbrengen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Voor mij is dit geen makkelijke. Ik ben kind van een zwaar disfunctioneel gezin en onderwijssysteem \u2014 en ik weet inmiddels dat dit voor velen min of meer het geval is. Onze aangeboren genialiteit werd vaak niet herkend als een geschenk, onze spontaniteit werd eerder ingeperkt dan verwelkomd, en om onszelf klein te maken, hadden we al gauw geen ouder of leraar meer nodig.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bagage, geschiedenissen en schaduwkanten zijn in veel van onze huidige organisaties en samenwerkingen niet welkom. Dus spelen ze des te harder op. Politieke spelletjes, passieve agressie, dubbele agenda\u2019s en manipulatie zijn zo alomtegenwoordig dat ze voor heel veel mensen de normaalste zaak van de wereld zijn. Zelfs bij gemeenschappen waar ik kort of lang meedraaide, allemaal initiatieven met een bewuste intentie om werk en leven naar een nieuw plan te brengen, leek onderhuids conflict een onvermijdelijke, onoplosbare medespeler te zijn. Slijk dat we te slikken hebben.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ook hier weet ik nu dat het niet zo hoeft te zijn.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Een andere realiteit vraagt alleen wel iets van ons. Mijn meest wezenlijke contacten zijn bijvoorbeeld ook de meest confronterende. Alles komt aan het licht: onze kwaliteiten, creativiteit, liefde en diepere, authentieke ambities, plus de onbewuste drang om aardig gevonden te worden, perfect te zijn, bekwaam en intelligent over te komen, gezien te worden, ons te verstoppen, anderen te domineren, gedomineerd te worden, et cetera. En zoals ik op elk vlak heb ontdekt, is echt samenwerken \u00e9n \u00e9n. Het is \u00e9n samen dromen, samen enthousiast worden, samen doen en samen vieren, \u00e9n het is alles durven aankijken dat we samen tegenkomen, ook wanneer dat \u2018ongezellig\u2019 is.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik herken me in de uitspraak van Buurtzorger Jos de Blok: \u2018Als je open bent, ontvangen mensen je op warmere manieren.\u2019 Wanneer ik durf te staan en alle kaarten op tafel leg (dus ook de minder toffe kaarten), dan is de kans groot dat jij dat ook doet. En dan begint onze werking te werken. Dit betekent niet dat we elke scheet met elkaar hoeven te delen, maar als we relevante zaken achterhouden, omdat we bang zijn in onze menselijkheid gezien te worden, blokkeren we de kracht waarmee we elkaar zo kunnen aanvullen en versterken.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Voor Edward Snowden was open kaart spelen niet de meest vruchtbare weg. In samenlevingen waar eerlijkheid met harde hand wordt bestraft, is open kaart spelen meestal niet de meest vruchtbare weg. Soms moeten we heimelijk te werk gaan om waarheid te eren. Maar in verreweg de meeste situaties is transparantie voor alle partijen een poort naar bevrijding. Jos maakt dit mee, ik maak dit mee en ik geloof dat iedereen die het weleens probeert dit meemaakt. Openheid van de \u00e9\u00e9n opent anderen.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Net als diep luisteren en zelforganisatie, kunnen we openheid structureel in onze samenwerkingen weven. Stel bijvoorbeeld dat iedereen in het bedrijf waar jij en ik werken, vanaf morgen weet wat elke collega aan salaris ontvangt. Hoe lang houden scheve verhoudingen, onderhuidse spanning en politieke spelletjes dan nog stand? Hoeveel ruimte ontstaat er voor zaken die werkelijk bijdragen? Welke stress en mentale rotzooi brengen we niet meer ons gezinsleven in? Hoe is dat voor onze kinderen? Hoe gaan zij morgen de deur uit? Hoe ontmoeten zij hun vrienden?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Het is geen hypothese. Er zijn bedrijven waar mensen de hemel op hun knie\u00ebn danken dat loon en salaris, samen met de rest van het bedrijf, voor iedereen open en bloot op tafel liggen. Er is meer vertrouwen, meer begeestering en meer betrokkenheid. Zaken die niet kloppen of door de beugel kunnen, worden geadresseerd en rechtgezet voordat ze kunnen escaleren en ontploffen. Politiek verdwijnt, mensen kunnen zich beter richten op de inhoud van hun werk en er is meer plezier.<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_11103-11\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"11\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_11103\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_11103-11\">11<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"11\">Zie bijvoorbeeld: Louise Ridley, \u2018Meet The Companies That Make Their Salaries Public \u2014And Say They Are Happier For It\u2019, <em>HuffPost<\/em>, 6 maart 2016, <a href=\"http:\/\/Huffingtonpost.co.uk\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Huffingtonpost.co.uk<\/a>; Samantha McLaren, \u2018Why These 3 Companies Are Sharing How Much Their Employees Make\u2019, <em>LinkedIn Talent Blog<\/em>, 19 februari 2019, <a href=\"http:\/\/LinkedIn.com\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">LinkedIn.com<\/a>; Ritika Puri, \u2018See What Happened When These Companies Made Their Employee Salaries Public\u2019, <em>LinkedIn Talent Blog<\/em>, 30 maart 2015, <a href=\"http:\/\/LinkedIn.com\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">LinkedIn.com<\/a>.<\/span><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dan de bedding die we onszelf kunnen geven. Hoe bevrijdend is het om geen geheime agenda meer te voeren, maar je agenda in vol ornaat op tafel te leggen? Om niets van een ander te willen of moeten, maar oprecht ge\u00efnteresseerd te zijn en te vertrouwen dat als iemand iets van ons heeft te kopen of te krijgen, onze <mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#00a76a\" class=\"has-inline-color\">ont<\/mark>moeting dit vanzelf zal uitwijzen? Anders gevraagd: hoeveel meer mens zijn we, wanneer we overal en bij iedereen volledig onszelf durven zijn?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dit doet me denken aan de Pollocks, de Schotse boerenfamilie waar ik tijdens mijn reis zonder geld onaangekondigd aanklopte.<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_11103-12\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"12\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_11103\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_11103-12\">12<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"12\">Zie mijn ontmoeting met de Pollocks aan het eind van een dag liften zonder bestemming, op <a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-5\/8\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">deze pagina<\/a> in deel I.<\/span> Nadat ik ze had uitgehoord over de ommezwaai in hun werk en leven, vroeg ik: \u2018Hebben jullie een leidraad om trouw te blijven aan jullie koers?\u2019 Dochter Claire gaf een onsterfelijk antwoord. Toen ze haar vader een keer had gevraagd of ze iets nu wel of niet moest doen, stelde hij een wedervraag: \u2018Als er een cameraploeg zou komen om je te filmen, zou je dit dan doen?\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Claire hoeft nooit meer na te denken over goed of fout, wel of niet door de beugel, juist of praktisch. Ze hoeft alleen maar authentiek te zijn.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity is-style-dots\"\/>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading has-text-align-center\"><strong>Diversiteit<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.13-Symbool-voor-Diversiteit-300x227.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-11172 lazyload\" style=\"width:150px;height:114px\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"227\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.13-Symbool-voor-Diversiteit-300x227.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-11172\" style=\"width:150px;height:114px\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.13-Symbool-voor-Diversiteit-300x227.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.13-Symbool-voor-Diversiteit-16x12.png 16w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.13-Symbool-voor-Diversiteit.png 401w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/noscript><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Diversiteit kwam impliciet al langs onder de pijler \u2018Totale verantwoordelijkheid\u2019, maar ook eerder in het boek. In hoofdstuk 8 gebruikte ik de analogie van een ecosysteem om aan te geven hoe verschillende munteenheden, wanneer we ze naast elkaar laten opereren, onze economie\u00ebn sterker, creatiever en weerbaarder kunnen maken. Als \u00e9\u00e9n schakel faalt, kunnen andere schakels ons helpen het falen te dragen en te herstellen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">In hoofdstuk 2 schreef ik over het Italiaans-Amerikaanse dorp Roseto, waar mensen op \u2018verbluffende\u2019 wijze gezond bleven. Jarenlang onderzoek naar alle mogelijke oorzaken leidde tot de simpele conclusie dat onderdeel zijn van een hechte, steunende gemeenschap ziekte voorkomt en ons zelfs kan genezen.<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_11103-13\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"13\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_11103\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_11103-13\">13<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"13\">Voor het volledige relaas van Roseto, zie <a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-2\/17\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">deze pagina<\/a> in deel I, vanaf &#8216;Een voorbeeld.&#8217;<\/span>.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Diversiteit is een kracht in elk systeem, menselijk en niet-menselijk, dus ook in de vormen waarin we samenwerken. Bijna iedereen heeft immers meer van het \u00e9\u00e9n en minder van het ander. We kunnen daar een valkuil van maken of een kans, want het betekent simpelweg dat we elkaar kunnen spiegelen, aanvullen en versterken, oftewel: dat we de positieve kant van ons niet-goed-genoeg zijn kunnen benutten.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik geef twee voorbeelden.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:50px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Vrouwelijke en mannelijke energie<\/strong><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:10px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gezonde vrouwelijke energie is invoelend, empathisch, intu\u00eftief en gericht op verbinding en inclusie. Vrouwelijke energie ziet het grotere geheel en borgt dat het geheel wel vaart. Gezonde mannelijke energie is gericht op manifestatie. Het is een \u2018eigen\u2019, moedige en avontuurlijke energie. Mannelijke energie accepteert niet dat dingen nou eenmaal zo zijn, wil vernieuwen en boort creatieve wegen aan om vernieuwing te realiseren.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Willen we echt bijdragen aan een mooiere wereld, dan hebben we beide energie\u00ebn nodig. Dat mannelijke en vrouwelijke energie\u00ebn meestal niet evenredig in ons vertegenwoordigd zijn, is een kans. Het betekent dat we ze in groepsverband w\u00e9l een gelijkwaardige stem kunnen geven.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:50px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Generaties<\/strong><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:10px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wanneer we de genialiteit van onze kinderen ontkennen, bijvoorbeeld door te denken dat ze ergens nog niet groot en rijp genoeg voor zijn, ontnemen we zowel hen als onszelf de kans om samen wijzer te worden. Wanneer we bij onze ouderen hetzelfde doen, bijvoorbeeld door ze weg van ons bij andere ouderen in een tehuis te stoppen, zijn wij en onze kinderen verstoken van hun wijsheid \u2014 en zij van de vreugde om ook op hogere leeftijd iets te kunnen betekenen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Te vaak,\u2019 schreef een vriend me een keer, \u2018zetten we kinderen nog in een positie van bescherming-behoevend. Hoewel deze positie voor een deel waarschijnlijk klopt, zijn we te ver doorgeslagen. We maken beslissingen v\u00f3\u00f3r hen in plaats van m\u00e9t hen. Hoe bijzonder is het om kinderen deelgenoot te maken van je proces en je belevingswereld? Misschien hebben jij en je partner een droom. Als jullie die droom met jullie kinderen delen, kan er iets gebeuren dat je nooit voor mogelijk had gehouden. Misschien komen ze met fabelachtige idee\u00ebn, misschien ook niet, maar je maakt wel mogelijk dat het kan gebeuren.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mijn vriend beperkte zich tot onze relatie met kinderen, maar als ik het woord \u2018kinderen\u2019 vervang voor \u2018ouders\u2019, \u2018grootouders\u2019, \u2018collega\u2019s\u2019, \u2018medemensen\u2019, \u2018culturen\u2019, \u2018planten\u2019, \u2018dieren\u2019 en zelfs \u2018geld\u2019, vind ik zijn tekst net zo raak.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity is-style-dots\"\/>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading has-text-align-center\"><strong>Vloeibaarheid<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.14-Symbool-voor-Vloeibaarheid-300x224.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-11173 lazyload\" style=\"width:150px;height:112px\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"224\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.14-Symbool-voor-Vloeibaarheid-300x224.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-11173\" style=\"width:150px;height:112px\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.14-Symbool-voor-Vloeibaarheid-300x224.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.14-Symbool-voor-Vloeibaarheid-16x12.png 16w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/11.14-Symbool-voor-Vloeibaarheid.png 401w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/noscript><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Deze vijfde en laatste pijler van synergie is reeds aan bod gekomen in mijn vooruitblik naar 2040 (zie <a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-7\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">hoofdstuk 7<\/a> in dit deel).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Een samenwerking kan opbloeien wanneer deze na het ontstaan ook weer mag veranderen of oplossen. Zaken en rollen die hun doel gediend hebben, functie verloren hebben of gewoon niet meer werken, hebben we niet in stand te houden, maar vrij te laten. Als we durven vertrouwen op de stroom van het leven, kunnen we ons hieraan overgeven. Als niet, gaan we vastklampen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zo is het ook met onze relaties. Als we onszelf ten doel stellen bij elkaar te blijven, plotten we een beperkende koers, die een vriend van me een keer beschreef als: \u2018Anderen bijschrijven in je biografie.\u2019 In vind dat een rake, spiegelende beschrijving. Ik heb me bijvoorbeeld heel vaak zogenaamd open opgesteld, terwijl ik onderhuids (en onbewust) bezig was om mensen op een plek te krijgen die me een gevoel van veiligheid, zekerheid en controle zou geven. Vrijgevochten en eigen als ik mag zijn, heeft verlatingsangst ook mij gepiepeld, met manipulatief en zelfs dwingend gedrag als gevolg.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De andere kant ken ik net zo goed en is meermaals in dit boek langsgekomen (zie bijvoorbeeld de rij negatieve overtuigingen <a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-2\/19\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">onderaan op deze pagina<\/a> in deel I). Ik ben bij teams ingestapt of gebleven, omdat ik bang was de boot te missen, geen ruggengraat te tonen, buitengesloten te worden of er niet <mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-cyan-bluish-gray-color\">meer<\/mark> bij te horen. Soms kwam de druk tot mee (blijven) doen van buitenaf, soms van binnenuit; altijd liet ik de tiran in mijn hoofd over mijn onderbuik en hart heen walsen. Het resultaat: half werk, half tegen mezelf en half tegen anderen \u2014 en dus geen samenwerking.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ervaring, inzicht en inspiratie hebben me laten zien dat we dit soort valkuilen met \u00e9\u00e9n vraag kunnen tackelen, mits we de vraag in totale, diep luisterende oprechtheid durven stellen en beantwoorden:<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\">\u2018Is het de bedoeling dat wij deze reis samen maken?\u2019<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Garanties zijn er nooit, maar elke vruchtbare samenwerking begint bij een gedeeld gevoel van resonantie, chemie en missie. Als de vorm van onze samenwerking daarna om verandering vraagt, of onze wegen ergens moeten splitsen, zal diep luisterende eerlijkheid dit gaandeweg uitwijzen. Misschien is er verdriet en misschien is er pijn, maar beide zullen door liefde worden gedragen, want uiteindelijk willen we niets liever dan dat ieder van ons het pad volgt dat voor hem of haar bedoeld is \u2014 ook als we zelf niet voor dat pad zouden kiezen.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dit alles geschreven: echt gescheiden zijn onze paden nooit. Alle wegen vormen \u00e9\u00e9n grote weg. De Afrikaanse Ubuntu-filosofie, aan <a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/deel-ii\/2\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">het begin van deel II<\/a> ge\u00efllustreerd door het verhaal van de kinderen en de fruitmand, vat deze grote weg als volgt samen: wij delen allemaal in een gemeenschappelijke band. Het is in deze band, in onze verbinding en interactie met elkaar, dat we onze werkelijke kwaliteiten ontdekken, elkaar aanvullen en het geheel tot leven brengen.<sup id=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_11103-14\" class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--expands-on-desktop \" data-mfn=\"14\" data-mfn-post-scope=\"00000000000012980000000000000000_11103\"><a href=\"javascript:void(0)\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000012980000000000000000_11103-14\">14<\/a><\/sup><span role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"14\">Ik heb deze woorden niet letterlijk overgenomen. Ze zijn een samenvatting van wat ik over Ubuntu heb gevonden en gelezen.<\/span><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity is-style-dots\"\/>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading has-text-align-center\"><strong>Perfecte spiegel<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\">\u2014<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Onze dierbaren zullen elk van onze knoppen blijven indrukken, totdat we ons realiseren wat we over onszelf niet willen weten.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014 Byron Katie<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Mensen die je porren zijn erg belangrijk in je leven, want ze zijn kwaliteitscontrole.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014 Sadhguru<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\">\u2014<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wij vormen een relatie met alles wat we zien, voelen, verbeelden, denken en vasthouden. Waar we dit onbewust doen, maken we onze relaties verantwoordelijk voor ons geluk en reduceren we onszelf tot een krachteloze speelbal. Wanneer we <mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-cyan-bluish-gray-color\">h<\/mark>erkennen dat we in elke relatie een meespelend aandeel hebben, hoe passief dat aandeel misschien ook lijkt, beginnen we onze relaties te zien als een sleutel. En dan wordt elke ontmoeting, elke samenwerking en elke relatie een kans voor de wereld waar we het liefst in leven.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zo is het ook met geld. Om het citaat aan het begin van dit hoofdstuk te herhalen: \u2018Geld zelf is niet goed of slecht. Geld zelf heeft geen niet-kracht of wel-kracht. Het is onze interpretatie van geld, onze interactie met geld, waar het echte <mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-cyan-bluish-gray-color\">on<\/mark>heil zit en waar we de echte kans vinden voor zelfontdekking en persoonlijke transformatie.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">We kunnen geld dus de schuld <mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-cyan-bluish-gray-color\">blijven<\/mark> geven van alles wat er mis is met de wereld (en er dus nooit een opbouwend instrument van maken), maar we kunnen het ook verwelkomen als een partner, een spiegel, een deur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018H\u00e9 geld,\u2019 zouden we bijvoorbeeld kunnen zeggen, \u2018laten we samenwerken. Laten we kijken hoe we samen iets bijzonders kunnen cre\u00ebren. Wat heb je van mij nodig om jou het mooiste te laten zijn dat je kunt zijn?\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Praten met geld lijkt misschien gek, maar dat is het niet, want we doen het al. Wij communiceren continu, met alles. Door ons bewust te worden van de boodschappen die we uitsturen en de interpretaties die we plakken op de boodschappen die we ontvangen, kunnen we veranderen wat we op de wereld projecteren \u2014 en daarmee <mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#009860\" class=\"has-inline-color\">de wereld<\/mark> die we cre\u00ebren.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zelfs met terugwerkende kracht.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ruim drie jaar na de tocht die ik in de bergen van Schotland organiseerde (zie <a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-3\/13\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">deze pagina<\/a> in hoofdstuk 3), bel ik Evelien. Ik beken dat ik na onze tocht iets heb achtergehouden en vraag of ik daarover kan delen. Evelien stemt in en ik beken verder: \u2018Ook na ons laatste gesprek over jouw gift aan mij, ben ik blijven hangen bij het idee dat je mij tot sluitpost van je reis hebt gemaakt, omdat ik de enige post was die geen vaste prijs hanteerde. Ik heb dit toen naast me neergelegd, maar kan het niet rondmaken en wil het ook niet in dit boek verwerken zonder hierover eerst met jou te delen, mede omdat ik je wil vragen hoe dit voor jou was en hoe je nu kijkt naar toen.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Ik ben blij dat je belt\u2019, zegt Evelien meteen. \u2018Ik baalde er destijds van dat ik je op dat moment niet meer kon geven. Die reis heeft echt mijn leven veranderd en het bedrag dat ik naar je overmaakte, was veel lager dan wat voor mij recht deed aan de ervaring. Later, toen ik wel geld over had, gaf ik een deel daarvan aan mensen die het op dat moment nodig hadden. Het kwam nog bij me op om jou ook iets te geven, maar ik had de indruk dat het voor jou afgesloten en goed was, dus heb ik dat niet gedaan.\u2019<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik kan Evelien horen. Ik begrijp haar, zie nog duidelijker waar ik destijds mijn verantwoordelijkheid heb laten liggen en voel eerlijkheid bij wat ze nu zegt. Ik bedank haar en zij mij, want ook voor haar is er iets geklaard. Over geld hebben we het niet meer en die behoefte heb ik ook niet. Iets dat jarenlang hoofdruimte opslokte, is schoon, rond en opgelost, ineens, omdat we elkaar in openheid hebben durven ontmoeten.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Er zijn meer menselijke perikelen en drama\u2019s die een plek in dit boek zouden krijgen. Dat vond ik niet overal even makkelijk, want hoe eerlijk mijn verhaal ook moge zijn, het blijft mijn verhaal.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hoe ga ik hier zorgzaam en respectvol mee om? Ik heb er behoorlijk bij stilgestaan, en met hulp van wat heldere vrienden kwam ik op het volgende: ik ga mensen niet vragen wat ik wel en niet over ze mag vertellen, maar ik wil ze wel de kans geven om mee te lezen en feedback te geven, zodat ik hun feedback eventueel kan meenemen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na mijn telefoongesprek met Evelien bijvoorbeeld, stuur ik haar de stukken waar zij in voorkomt, inclusief het stuk dat je net gelezen hebt.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Ik heb je teksten nu twee keer gelezen,\u2019 schrijft ze in haar reactie, \u2018en beide keren krijg ik een glimlach. Ik voel ook een steekje wanneer je schrijft dat jij gelijk hebt en ik ongelijk. En een fractie van de buikpijn die ik ervoer tijdens het bellen met je. Je schrijft het in mijn beleving zoals het is gegaan. Ik ben er ok\u00e9 mee dat dit in het boek gaat komen.\u2019<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bijna iedereen die met naam en toenaam in dit boek staat, heeft de stukken ontvangen waar hij of zij in voorkomt. Bijna iedereen heeft gereageerd, ook Pieter. Hem stuurde ik het verhaal over onze ontmoeting, onze Hartwerkers-samenwerking en het pijnlijke einde daarvan. Hij reageerde minder dan blij, maar schreef ook: \u2018Ik heb besloten me er niet druk over te maken en wens je een mooi boek toe. Waarbij de titel echt heel veel beter kan.\u2019<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:50px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dit brengt me bij het eind van dit laatste hoofdstuk, bijna. Er is nog \u00e9\u00e9n iemand bij wie ik terug wil komen.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:50px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">In de zomer na het overlijden van mijn vader krijg ik een sms van Ilse.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Mundo, weet je wat ik fijn vind? Dat ik weet dat als we elkaar nog eens ontmoeten zullen, we elkaar kunnen omhelzen. Zonder dat er iets in de weg zit.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik kijk naar het scherm van mijn telefoon en ben een beetje perplex, maar ook weer niet. Ik ben net een paar maanden bezig met vergevingswerk. De deur naar Ilse, die ik bijna twee jaar lang heb dichtgehouden, is opengegaan. Is bij haar misschien hetzelfde gebeurd?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">We spreken af en zien elkaar in een nieuw licht. Verhalen waar we allebei lang aan hebben vastgehouden, lijken verdampt of vervaagd tot een nauwelijks te herinneren herinnering. We spreken nog een keer af, en nog een keer, en op een goede dag krijg ik weer een sms. \u2018Mundo, kunnen we elkaar gauw weer zien? Ik wil je iets vragen.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Een ochtend later loop ik een Amsterdams koffiezaakje in. Ilse zit al klaar met een kop thee. Ik ga naast haar zitten, voel een ondeugende glimlach opkomen en vraag: \u2018Nou, zal ik maar naar de WC gaan en terugkomen met een gevuld potje?\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ilses valt tegen de rugleuning van haar stoel en kijkt me vol ongeloof aan.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018Hoe wist je wat ik ging vragen?\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nu mag ik bekomen van de schrik. Ik had het dus goed aangevoeld.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity is-style-dots\"\/>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n<h3 class=\"modern-footnotes-list-heading modern-footnotes-list-heading--show-only-for-print\">_<\/h3><ul class=\"modern-footnotes-list modern-footnotes-list--show-only-for-print\"><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_11103-1\"><span>1<\/span><div>Voor een eerdere uitleg van het begrip synergie, zie <a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/deel-ii\/13\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">de leukste rekensom<\/a> in deel II. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_11103-1\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 1 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_11103-2\"><span>2<\/span><div>Voor een eerdere uitleg over hoe we gehoorzaamheid produceren en wat de deprimerende, soms desastreuze gevolgen zijn, zie <a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-2\/18\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">\u2018Economoe\u2019<\/a> in deel I. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_11103-2\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 2 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_11103-3\"><span>3<\/span><div>Zie \u2018Durf diep te luisteren\u2019, <a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-10\/7\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">hier<\/a> in hoofdstuk 10. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_11103-3\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 3 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_11103-4\"><span>4<\/span><div>Deze zienswijze is een aanvulling op wat ik in hoofdstuk 8 schreef over intrinsieke motivatie. Zie \u2018Onze beste drijfveer\u2019 op <a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-8\/4\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">deze pagina<\/a>. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_11103-4\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 4 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_11103-5\"><span>5<\/span><div>Ook deze informatie over ESBZ haalde ik onder meer uit het eerdergenoemde artikel van Philip Olterman, de blogpost op <a href=\"http:\/\/Edunext.be\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Edunext.be<\/a> en Frederic Laloux\u2019s <em>Reinventing Organizations<\/em>. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_11103-5\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 5 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_11103-6\"><span>6<\/span><div>E\u00e9n van de partijen die zich inzet om \u2018Steward Ownership\u2019 op de kaart te zetten en ge\u00efmplementeerd te krijgen, is We Are Stewards. Zie <a href=\"http:\/\/Wearestewards.nl\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Wearestewards.nl<\/a>. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_11103-6\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 6 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_11103-7\"><span>7<\/span><div>Meer over het boek <em>Reinventing Organizations <\/em>en hoe het boek me heeft ge\u00efnspireerd, vind je op <a href=\"\/reinventing-organizations\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">GeldGaatNooitOverGeld.org\/reinventing-organizations<\/a>. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_11103-7\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 7 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_11103-8\"><span>8<\/span><div>Geciteerd door Frederic Laloux in <em>Reinventing Organizations<\/em>, Nelson Parker, 2014, p. 64. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_11103-8\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 8 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_11103-9\"><span>9<\/span><div>Voor een uitgebreidere lezing over verantwoordelijkheid en klagen, zie \u2018Tango dans je met z\u2019n twee\u00ebn\u2019, op <a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/deel-ii\/8\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">deze pagina<\/a> in deel II. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_11103-9\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 9 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_11103-10\"><span>10<\/span><div>Zie ook <a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-2\/19\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">deze pagina in hoofdstuk 2<\/a> voor de onbegrensde groei waar we werkelijk naar verlangen (plus de hopeloze plekken waar we die groei vaak hopen te vinden). <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_11103-10\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 10 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_11103-11\"><span>11<\/span><div>Zie bijvoorbeeld: Louise Ridley, \u2018Meet The Companies That Make Their Salaries Public \u2014And Say They Are Happier For It\u2019, <em>HuffPost<\/em>, 6 maart 2016, <a href=\"http:\/\/Huffingtonpost.co.uk\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Huffingtonpost.co.uk<\/a>; Samantha McLaren, \u2018Why These 3 Companies Are Sharing How Much Their Employees Make\u2019, <em>LinkedIn Talent Blog<\/em>, 19 februari 2019, <a href=\"http:\/\/LinkedIn.com\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">LinkedIn.com<\/a>; Ritika Puri, \u2018See What Happened When These Companies Made Their Employee Salaries Public\u2019, <em>LinkedIn Talent Blog<\/em>, 30 maart 2015, <a href=\"http:\/\/LinkedIn.com\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">LinkedIn.com<\/a>. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_11103-11\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 11 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_11103-12\"><span>12<\/span><div>Zie mijn ontmoeting met de Pollocks aan het eind van een dag liften zonder bestemming, op <a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-5\/8\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">deze pagina<\/a> in deel I. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_11103-12\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 12 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_11103-13\"><span>13<\/span><div>Voor het volledige relaas van Roseto, zie <a href=\"\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-2\/17\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">deze pagina<\/a> in deel I, vanaf &#8216;Een voorbeeld.&#8217; <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_11103-13\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 13 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><li id=\"footnote-00000000000012980000000000000000_11103-14\"><span>14<\/span><div>Ik heb deze woorden niet letterlijk overgenomen. Ze zijn een samenvatting van wat ik over Ubuntu heb gevonden en gelezen. <a href=\"#mfn-content-00000000000012980000000000000000_11103-14\" class=\"modern-footnotes-scroll-to-footnote\" aria-label=\"Back to reference 14 in text\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/div><\/li><\/ul>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Uit het boek Geld Gaat Nooit Over Geld. Dit hoofdstuk gaat over samen wijzer, creatiever en heler worden dan de som van onze uppies \u2014 en over de perfecte spiegel die elk van onze relaties is, inclusief die met geld.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":19584,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"elementor_theme","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-11103","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-geld-gaat-nooit-over-geld"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.7 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Geld Gaat Nooit Over Geld \u00bb Hoofdstuk 11. Samen verder<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Over samen wijzer en creatiever worden \u2014 en over de perfecte spiegel die elke relatie is, inclusief die met geld. \u00bb Lees online \u00bb Bestel het boek\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-11\/\" \/>\n<link rel=\"next\" href=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-11\/2\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Geld Gaat Nooit Over Geld \u00bb Hoofdstuk 11. Samen verder\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Over samen wijzer en creatiever worden \u2014 en over de perfecte spiegel die elke relatie is, inclusief die met geld. \u00bb Lees online \u00bb Bestel het boek\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-11\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Miracle Project\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-05-05T04:53:26+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-02-27T11:05:56+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2024\/02\/11.01-Samen-verder.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1060\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1060\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Raymundo\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschreven door\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Raymundo\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Geschatte leestijd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"220 minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/geld-gaat-nooit-over-geld\\\/hoofdstuk-11\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/geld-gaat-nooit-over-geld\\\/hoofdstuk-11\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Raymundo\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/5435db8618ab3e9adebd86b310290e90\"},\"headline\":\"Hoofdstuk 11. Samen verder\",\"datePublished\":\"2023-05-05T04:53:26+00:00\",\"dateModified\":\"2024-02-27T11:05:56+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/geld-gaat-nooit-over-geld\\\/hoofdstuk-11\\\/\"},\"wordCount\":7735,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/geld-gaat-nooit-over-geld\\\/hoofdstuk-11\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/3\\\/2024\\\/02\\\/11.01-Samen-verder.jpg\",\"articleSection\":[\"Boek\"],\"inLanguage\":\"nl-NL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/geld-gaat-nooit-over-geld\\\/hoofdstuk-11\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/geld-gaat-nooit-over-geld\\\/hoofdstuk-11\\\/\",\"name\":\"Geld Gaat Nooit Over Geld \u00bb Hoofdstuk 11. Samen verder\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/geld-gaat-nooit-over-geld\\\/hoofdstuk-11\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/geld-gaat-nooit-over-geld\\\/hoofdstuk-11\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/3\\\/2024\\\/02\\\/11.01-Samen-verder.jpg\",\"datePublished\":\"2023-05-05T04:53:26+00:00\",\"dateModified\":\"2024-02-27T11:05:56+00:00\",\"description\":\"Over samen wijzer en creatiever worden \u2014 en over de perfecte spiegel die elke relatie is, inclusief die met geld. \u00bb Lees online \u00bb Bestel het boek\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/geld-gaat-nooit-over-geld\\\/hoofdstuk-11\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/geld-gaat-nooit-over-geld\\\/hoofdstuk-11\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/3\\\/2024\\\/02\\\/11.01-Samen-verder.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/3\\\/2024\\\/02\\\/11.01-Samen-verder.jpg\",\"width\":1060,\"height\":1060,\"caption\":\"Vissen in een lemniscaat, uitvergroot door hun samenwerking\"},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/\",\"name\":\"Miracle Project\",\"description\":\"Voor een Nieuwe Aarde\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-NL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/#organization\",\"name\":\"Miracle Project\",\"url\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/3\\\/2026\\\/05\\\/PM-logo-green-380kb.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/3\\\/2026\\\/05\\\/PM-logo-green-380kb.png\",\"width\":1203,\"height\":1011,\"caption\":\"Miracle Project\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/5435db8618ab3e9adebd86b310290e90\",\"name\":\"Raymundo\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/437fa412eea1bca13046d14d57e9629216b0868cf33ab80aa0dab47a38ddff67?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/437fa412eea1bca13046d14d57e9629216b0868cf33ab80aa0dab47a38ddff67?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/437fa412eea1bca13046d14d57e9629216b0868cf33ab80aa0dab47a38ddff67?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Raymundo\"},\"description\":\"I feel called to contribute to a world that works for all of life. I do this mostly by (re)discovering how to be authentic, but also by writing and speaking about this world, and by building a tiny village on a piece of land. A place of learning and inspiration that ripples out into the world that yes, we can build a New Earth.\",\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/Raymundo.earth\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/author\\\/admin\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Geld Gaat Nooit Over Geld \u00bb Hoofdstuk 11. Samen verder","description":"Over samen wijzer en creatiever worden \u2014 en over de perfecte spiegel die elke relatie is, inclusief die met geld. \u00bb Lees online \u00bb Bestel het boek","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-11\/","next":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-11\/2\/","og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"Geld Gaat Nooit Over Geld \u00bb Hoofdstuk 11. Samen verder","og_description":"Over samen wijzer en creatiever worden \u2014 en over de perfecte spiegel die elke relatie is, inclusief die met geld. \u00bb Lees online \u00bb Bestel het boek","og_url":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-11\/","og_site_name":"Miracle Project","article_published_time":"2023-05-05T04:53:26+00:00","article_modified_time":"2024-02-27T11:05:56+00:00","og_image":[{"width":1060,"height":1060,"url":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2024\/02\/11.01-Samen-verder.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Raymundo","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Geschreven door":"Raymundo","Geschatte leestijd":"220 minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-11\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-11\/"},"author":{"name":"Raymundo","@id":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/#\/schema\/person\/5435db8618ab3e9adebd86b310290e90"},"headline":"Hoofdstuk 11. Samen verder","datePublished":"2023-05-05T04:53:26+00:00","dateModified":"2024-02-27T11:05:56+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-11\/"},"wordCount":7735,"publisher":{"@id":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-11\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2024\/02\/11.01-Samen-verder.jpg","articleSection":["Boek"],"inLanguage":"nl-NL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-11\/","url":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-11\/","name":"Geld Gaat Nooit Over Geld \u00bb Hoofdstuk 11. Samen verder","isPartOf":{"@id":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-11\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-11\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2024\/02\/11.01-Samen-verder.jpg","datePublished":"2023-05-05T04:53:26+00:00","dateModified":"2024-02-27T11:05:56+00:00","description":"Over samen wijzer en creatiever worden \u2014 en over de perfecte spiegel die elke relatie is, inclusief die met geld. \u00bb Lees online \u00bb Bestel het boek","inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-11\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-11\/#primaryimage","url":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2024\/02\/11.01-Samen-verder.jpg","contentUrl":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2024\/02\/11.01-Samen-verder.jpg","width":1060,"height":1060,"caption":"Vissen in een lemniscaat, uitvergroot door hun samenwerking"},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/#website","url":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/","name":"Miracle Project","description":"Voor een Nieuwe Aarde","publisher":{"@id":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-NL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/#organization","name":"Miracle Project","url":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2026\/05\/PM-logo-green-380kb.png","contentUrl":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2026\/05\/PM-logo-green-380kb.png","width":1203,"height":1011,"caption":"Miracle Project"},"image":{"@id":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/#\/schema\/person\/5435db8618ab3e9adebd86b310290e90","name":"Raymundo","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/437fa412eea1bca13046d14d57e9629216b0868cf33ab80aa0dab47a38ddff67?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/437fa412eea1bca13046d14d57e9629216b0868cf33ab80aa0dab47a38ddff67?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/437fa412eea1bca13046d14d57e9629216b0868cf33ab80aa0dab47a38ddff67?s=96&d=mm&r=g","caption":"Raymundo"},"description":"I feel called to contribute to a world that works for all of life. I do this mostly by (re)discovering how to be authentic, but also by writing and speaking about this world, and by building a tiny village on a piece of land. A place of learning and inspiration that ripples out into the world that yes, we can build a New Earth.","sameAs":["http:\/\/Raymundo.earth"],"url":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11103","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11103"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11103\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19584"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11103"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11103"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11103"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}