{"id":8394,"date":"2022-07-28T10:30:00","date_gmt":"2022-07-28T08:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/?p=8394"},"modified":"2024-02-27T13:24:48","modified_gmt":"2024-02-27T11:24:48","slug":"hoofdstuk-5","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-5\/","title":{"rendered":"Hoofdstuk 5. Zonder geld"},"content":{"rendered":"\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Schotland<\/h3>\n\n\n\n<div style=\"height:80px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\"><em>27 januari 2016<\/em><\/h5>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Ik kan toch iets doen? Kan ik n\u00e9rgens mee helpen terwijl ik meevaar?\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018No, I\u2019m afraid it\u2019s not possible.\u2019<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De kaartmevrouw kijkt me aan alsof ik haar net gevraagd heb een misdaad te plegen. Daarmee is ze de eerste vandaag, want tot hier ben ik louter vriendelijkheid tegengekomen.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik heb twee dagen doorgebracht bij vrienden in Edinburgh, die me vanochtend afzetten bij een oprit naar de snelweg. Ze waren nauwelijks doorgereden of er stond al een volgende auto voor mijn neus.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Ik sla over vijf minuten rechtsaf, dus aan mij heb je niet zoveel.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018Elke kilometer is er \u00e9\u00e9n. Ik rijd graag mee.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zes minuten later stond er alweer een volgende een auto voor me klaar. De bestuurder was \u2018toevallig\u2019 op weg naar Gourock, het havenstadje waar ik een boot wil pakken. In Gourock aangekomen, zette hij me af bij het terrein van de veerdienst. Daar liep ik door een deur die me de juiste leek, om allerhartelijkst begroet te worden door twee dames achter een balie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Ooh, no money?\u2019 reageerden ze verbaasd en lachend. \u2018How exciting! Well dear, wij zijn het informatiecentrum; voor een kaartje moet je verderop zijn.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Wat een warmte<\/em>, dacht ik,<em> dit belooft wat<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Wat een ijskoud gezicht<\/em>, denk iknu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Beteuterd kijk ik de kaartmevrouw aan. Ze lijkt van mijn leeftijd en dat zou toch iets van verwantschap cre\u00ebren, zou ik zeggen. Misschien helpt het als ik haar nog even beteuterd aankijk.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nee, helpt niet. Ze doet haar uiterste best om ijskoud te blijven kijken. Tenminste, dat is wat ik ervan maak. Dat ze het liefst huilend in mijn armen zou vallen, om snikkend op mijn schouder te bekennen: \u2018Ik ben er klaar mee! Het enige dat ik hier doe is geld omwisselen voor kaartjes. Ik ben een machine die nooit geeft en alleen maar verkoopt. Dank je wel dat je me dit laat zien, dank je wel dat je me bevrijdt, dank je wel boehoehoe-snik-snik!\u2019<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018It\u2019s <span style=\"text-decoration: underline;\">not<\/span> possible\u2019, herhaalt ze.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dat is drie keer nee. Ik draai me om, mijn maag draait zich om en ik loop naar de eerste persoon die ik zie: een deftig-ogende dame met blond, grijzend haar die kaarsrecht in de wachtstoel zit.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Hoi, ik heb een vraag. Ik leef, reis en werk zonder geld en wil graag overvaren, maar ik mag niet overvaren in ruil voor hulp op de boot. Wil jij misschien een kaartje voor me kopen?\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De woorden komen eruit als gesneden koek, maar man wat voel ik een spanning en een ongemak\u2026<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018Natuurlijk, no bother\u2019, zegt ze met een bescheiden glimlach. Ze pakt een portemonnee uit haar tas en houdt een briefje van tien pond voor. Ik neem het briefje aan, draai me om en loop triomfantelijk terug naar het loket. De kaartmevrouw overhandigt me een toegangsbewijs, met de complimenten van een ijskoud gezicht. Bijna vraag ik of ze niet vergeet af en toe te glimlachen, maar mijn buik vindt het al spannend genoeg, en naast triomf voel ik vooral schaamte.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik beweeg me terug naar mijn sponsor, lever het wisselgeld in en geef een knuffel. O nee, geen knuffel, dat gaat te snel. Snap ik. Het zou ook geen oprechte knuffel zijn. Eerder een nu-doe-ik-iets-terug-voor-jou-knuffel. Plus een help-mij-om-dit-gevoel-van-schaamte-niet-te-voelen-knuffel.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De vrouw stelt zich voor als Eleanor en we raken aan de praat. Na een paar minuten worden alle reizigers opgeroepen aan boord te gaan. Eleanor en ik gaan bij een raam zitten. De overtocht duurt een uur en in dat uur praten we over geven, haar werk als financieel adviseur, haar kinderen, groot geld, klein geld en leven, dat ook volgens haar niet over geld gaat. Dan signaleert iemand via de luidspreker dat we over enkele minuten het eiland Bute aandoen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Eleanor en ik lopen de steiger op. Het regent en het is mistig. Op de kade aangekomen, is het wel tijd voor een knuffel. Met een rustige tred en op hoge hakken loopt Eleanor het dorp in. Ik sla linksaf de kustweg op. Een uur later, nog geen halve dag nadat ik aan de andere kant van Schotland mijn duim opstak, zit ik bij Monica voor de houtkachel.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-css-opacity is-style-dots\"\/>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\"><em>25 februari 2016 (acht weken zonder geld)<\/em><\/h5>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">In december vroeg Louis me: \u2018Wil je naar Schotland? Wil je in de natuur zijn? Ik geef je het mailadres van Monica, die zit op een fantastische plek!\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik mailde Monica en Monica mailde terug. Ze gaf een korte beschrijving van een huis en tuin die ze An Tearman heeft gedoopt. Ze wil er een gemeenschap en ontmoetingsplek cre\u00ebren, een alternatief voor losgeslagen groeidrift en hebzucht, waar mensen m\u00e9t natuurlijke systemen werken in plaats van ertegen. Op de website waar ze me naar verwees, las ik de woorden <em>Wisdom Economy.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018An Tearman,\u2019 schreef ze, \u2018is Gallisch voor \u201cvrijplaats\u201d. En dat is ook wat ik voor me zie: een ruimte waar mensen die elkaar normaal gezien niet in de ogen zouden kijken, bij elkaar komen en samenwerken.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik ging meteen aan. Monica\u2019s visie en een droom die ik zelf koester, leken wel twee druppels water.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Je bent van harte welkom,\u2019 schreef ze verder, \u2018maar ik wil je wel waarschuwen: er gebeurt hier weinig in de winter. Heerlijk als je tijd wilt om te schrijven en stil te staan, maar je sociale kring zal vooral bestaan uit vogels, herten en verdwaalde schapen.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018Sounds just about perfectly right to me!\u2019 typte ik terug.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Monica geeft me onderdak en eten en is blij dat ik er ben. Ik werk zo\u2019n vier uur per dag, meestal buiten. De frisse lucht, het wroeten in de tuin en het uitzicht over de baai doen me goed. Zo ook de versimpeling. Zonder geld is er een boel ruis van de lijn. Gedachten als <em>ja, maar, als ik het geld had om\u2026<\/em> en <em>ja, maar heb ik straks nog wel geld om<\/em>\u2026 zeggen me momenteel weinig. Dat geeft een hoop ruimte.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">An Tearman verkeert inderdaad in een winterse rust. Toch doet de plek me extra beseffen hoe graag ik het samenvoorzienende leven wil cre\u00ebren dat Ilse en ik al voor ons zagen. Ook het boek dat ik heb besloten te schrijven, leeft. Ik heb idee\u00ebn over wat er in gaat komen, maar laat nu vooral uit mijn handen komen wat er opborrelt, ook als de tiran in mijn hoofd zegt dat dat geen hout snijdt, niet voor in een boek is en sowieso ruk is.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Er komt dus wat vrij hier. Hartstikke leuk \u2014 en soms hartstikke klote, want er zijn ook wat niet-leuke dingen aan het vrijkomen.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Een paar maanden geleden, tijdens een weekend van Korries jaartraining, hadden Tom en ik met twee anderen een oefenviertal gevormd. E\u00e9n oefening ging als volgt: ieder van ons mocht ergens in het weekend een verlangen uiten naar de anderen, om vervolgens te ervaren hoe het is wanneer mensen zeggen \u2018Ja, dat wil ik voor je doen\u2019 of \u2018Nee, dat wil ik niet voor je doen.\u2019 Toen het Toms beurt was, nam hij de tijd voor het uiten van zijn verlangen en daar vond ik wat van. <em>Duurt lang! <\/em>riep mijn hoofd. <em>Jezus, wat een gemiep!<\/em> Toen vond ik dat Toms verlangen duidelijk genoeg was en zei ik: \u2018Nou, top Tom, laten we het d\u00f3en.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tom bleek nog niet klaar.<br><em>Jezus Tom, n\u00f3g meer woorden?!<\/em><br>\u2018Ok\u00e9 top Tom,\u2019 herhaalde ik, \u2018zullen we dan?\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tom keek me aan en zei: \u2018Moen, je gaat te snel. Ik vind dit niet ok\u00e9.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik sloeg meteen dicht, op een manier die ik niet kende. Ik voelde het gebeuren terwijl het gebeurde. Tom raakte me waar ik niet geraakt wilde worden en bam, daar zat ik, in mijn harnas.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Lamgeslagen keek ik Tom aan, als een op heterdaad betrapte drammer. Er kwam een verdedigingsdrang (lees: aanvalsdrang) op, maar ook die kon ik voelen in plaats van erdoor overgenomen te worden.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tom kwam met een nieuw verlangen, namelijk dat ik de groep verliet en buiten ging spelen. Ik ging naar buiten.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik denk aan dat moment omdat ik hier, zonder geld, zonder ruis en met alle ruimte, misschien voor het eerst echt bewust wordt van mijn harnas \u2014 en van vooral hoe vaak ik me door dat harnas laat gekdraaien. Hier geen Tommen die me kunnen raken, maar een hele hoop gedachten die dat wel doen. Leuke, positieve gedachten en evenzoveel negatieve, gewelddadige en dramatiserende gedachten.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Soms, terwijl ik in Monica\u2019s tuin aan het wroeten ben, voel ik hoe de negatieve kant van mijn gedachtenstroom alles tussen mijn nek en bovenbenen strak op spanning zet.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Deze spanning is er vaker wel dan niet, realiseer ik me.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Met alles waar ik al naar gekeken heb, met aalle rotzooi die ik al in mezelf heb opgeruimd en met aaalle bevrijding die ik de afgelopen jaren heb meegemaakt, staat mijn systeem nog steeds regelmatig in de overlevingsstand.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik houd het niet voor mezelf. Ik ben open naar Monica, reik uit naar Tom en krijg een spiegel van Louis. Die wees me al een keer op mijn buik, nadat hij gevraagd had of hij iets mocht zeggen over wat hij waarnam.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Ik voel dat daar iets zit Mundo. Als je het wilt doorwerken, steun ik je graag.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018Dank je wel Louis, dat waardeer ik\u2019, zei ik.<br><em>Flikker op man, met je buik<\/em>, dacht ik<em>.<\/em><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nu denk ik <em>ja, graag<\/em> <em>Louis<\/em>, en dat komt mede door een e-mail die hij stuurde, over mijn hulp aan zijn <em>Care First<\/em> initiatief<em>.<\/em><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dag Mundo,<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik wil graag iets zeggen over hoe je soms commentaar geeft op de website, met name wanneer je termen gebruikt als \u2018oubollig\u2019 en \u2018geitenwollen-sokkenclub\u2019. Ik weet dat je het niet naar bedoelt en dat je gewoon eerlijk bent, maar het komt niet warm en prettig over. Kunnen we elkaar hierover spreken?<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Slik<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Daar is \u2018ie<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>\u2014<\/em>\u2018Louis, dankjewel voor je mail. Ik spreek je graag.\u2019<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">We Skypen. Ik vertel Louis hoe zijn bericht me spiegelt. Ik kom een hardheid tegen die er heel vaak is, maar die ik misschien nu pas begin waar te nemen. Louis luistert, stelt wat vragen en wil dan weten of ik het er moeilijk mee heb. Ik wacht met antwoorden.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018Ik voel op dit moment dat het er is,\u2019 zeg ik dan, met een brok in mijn keel, \u2018en het voelt niet zwaar. Ik voel het gewoon.\u2019<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>H\u00e9\u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Dit kwam ik in Australi\u00eb ook tegen.<\/em><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zestien jaar geleden, op mijn achttiende, backpackend door Australi\u00eb<em>,<\/em> at ik het gevoel weg. In drie maanden tijd hing ik vijftien nieuwe kilo\u2019s aan mijn lijf. Acht jaar daarna, backpackend door Canada: zelfde liedje. Geen vijftien kilo die keer, maar wel een maand lang met mijn ziel onder de arm en geen moment kunnen stilzitten, want bij elk stilzitten begon er iets op te komen waar ik zo hard mogelijk van weg wilde. Weer een jaar later begon ik met <em>Wovox<\/em>, kon ik er niet meer omheen en\u2026<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Een reeks ervaringen flitst voorbij, inclusief het hoorcollege waar ik Louis een rare, irritante kwibus vond. Met terugwerkende kracht zie ik het telkens weer gebeuren: mijn lijf spant zich aan, geeft signalen, vraagt me om te luisteren \u2014 en ik werk heel hard om het maar niet te voelen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Geen wonder dat ik veel van mijn dagen zo snel mogelijk achter de rug wil hebben. <em>Morgen is het misschien beter<\/em>, vertel ik mezelf dan. Morgen wordt alleen nooit beter. Niet zolang ik blijf onderdrukken wat gevoeld wil worden.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Louis zegt opnieuw dat hij me graag steunt. Ik bedank hem, oprecht deze keer, en we ronden af, voor nu.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik denk aan een blogpost die ik schreef, vlak na onze eerste avond <em>De Ruimte In<\/em>. \u2018Kun je je voorstellen wat er gebeurt,\u2019 vroeg ik in die blogpost, \u2018wanneer we minder en minder van onze tijd hoeven te besteden aan overleven? Hoeveel energie er dan vrijkomt om ons te richten op leven? Hoeveel makkelijker we uiting zullen geven aan onze creatieve talenten, verlangens en diepe wens tot bijdragen?\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik denk aan de open brief die ik schreef, vlak na mijn zonder-geld-besluit. Daarin stond: \u2018We kunnen onszelf pas bevrijden wanneer we zien wat ons blokkeert.\u2019<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nu pas zie ik hoezeer die brief ook aan mij is gericht.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bedtijd.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-css-opacity is-style-dots\"\/>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\"><em>26 februari 2016<\/em><\/h5>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Monica heeft gevraagd of ik de bramenstruiken uit het ommuurde deel van de tuin wil verwijderen, met wortel en al. <em>Tuurlijk<\/em>, dacht ik,<em> doe ik even.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><\/em>Ik ben er nu drie dagen mee bezig. Dunne wortels leiden tot dikke wortels, die tot nog dikkere wortels leiden, die doorlopen tot het eind van de tuin, via een andere route terugkomen, opeens linksaf slaan \u2014 o, wacht, naar rechts \u2014 en vervolgens weer de grond induiken, om op een plek die ik dacht volledig uitgegraven te hebben weer omhoog te komen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik geniet van het werk. En hoe klote ik het vind wat ik hier tegenkom, vanbinnen is er ook feest. Blokkades liefdevol op heterdaad betrappen, maakt ze zwakker.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">En levenslust sterker.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-css-opacity is-style-dots\"\/>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\"><em>28 februari 2016<\/em><\/h5>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Er is op Bute een vrijwilligersgroep die Syrische vluchtelingen opvangt. Monica is er onderdeel van. Ze maakt de nieuwkomers wegwijs en geeft elke week Engelse taalles. Ter viering van de internationale ontmoeting, stond er gisteravond er een Syrisch-Schotse House Party op de agenda. Ik mocht ook komen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rond zes uur liepen Monica en ik de Community Hall van het havendorp in. De ruimte was groot, met een hoog plafond dat door houten balken werd gedragen. De muren hadden een typisch Britse groenbeige kleur. Aan \u00e9\u00e9n kant van de hal stond een lange tafel vol met Schotse en Syrische gerechten. Monica en ik zetten onze kooksels erbij en ik ging naar het podium kijken. Half verscholen achter discolichten en een rookmachine stonden twee DJ\u2019s. Ieder had een microfoon in de hand. E\u00e9n was een man van in de veertig die zijn afspeellijst opleukte met Engelse kreten. De ander was een jonge tiener die hetzelfde deed, maar dan in het Arabisch. Ik vond het een lief tafereel.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Ik heb geen zin in deze herrie<\/em>, zei mijn hoofd.<em> Iedereen staat aan de kant te wachten. Niemand wil dansen. Ik ook niet en ik ga sowieso niet als eerste<\/em>. Een paar tellen later sprong ik met Syrische kinderen door de hal. Nog wat tellen later nam een rij Syrische mannen me mee in een traditionele dans, om daarna op het ritme van Schotse <em>C\u00e8ilidh<\/em>-muziek zigzaggend door een haag van mensen te huppelen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mijn glimlach gisteravond was geen masker. Wat een hartverwarmend samenkomen van culturen die kortgeleden nog duizenden kilometers van elkaar gescheiden waren\u2026<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Monica zegt dat Bute een voorbeeldreputatie begint te krijgen op het gebied van vluchtelingenopvang. En dat de komst van de Syrische families iets bijzonders doet met de eilanders.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mensen die al jaren dichtbij elkaar wonen, maar nooit iets met elkaar van doen hadden, worden via Syrische families vrienden. Een Schotse vrouw stelt haar lunchzaakje beschikbaar voor een Syrische kok die graag een avondrestaurant wil beginnen. De lokale voetbalclub springt een gat in de lucht wanneer een Syrische voetballer hun eerste team komt versterken. Een man wordt gearresteerd wegens \u2018racistische opmerkingen die tot geweld aanzetten\u2019 en eilanders vormen een front om Paparazzi-journalisten uit de buurt te houden.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De nieuwkomers weten niet hoe vaak ze dank je wel moeten zeggen, had Monica me verteld. Gisteren mocht ik die dankbaarheid meemaken: het regende dank je wellen. Zelfs ik werd continu bedankt. Ik zie alleen niet wie wie hier aan het helpen is. De vluchtelingen-\u2018problematiek\u2019 doet de eilanders uit een schulp komen waar ze heel lang hebben ingezeten..<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gisteravond was ook mijn eindfeest, want vandaag vertrek ik van het eiland. Mijn tas is gepakt, mijn kamer schoon en nu sta ik tegenover Monica met een zakje in mijn hand.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Hier zit wisselgeld in van eerdere reizen naar Groot-Britanni\u00eb\u2019, zeg ik. \u2018Het is ongeveer vijfentwintig pond. Ik heb het meegenomen om weg te geven en ik wil het jou graag geven.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Verbaasd kijkt ze naar het zakje.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018Mundo, ik vind dit heel attent, maar weet je wat? Ik laat het bij jou. Stuur me maar overvloedige energie vanaf je verdere reis.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Weet je het zeker? Ik ga het niet gebruiken en geef het je graag.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018Ja. Ik kan het geld goed gebruiken, maar dit voelt beter.\u2019<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Monica rijdt me naar de noordkant van het eiland. Vanaf daar is het slechts vijf minuten varen naar het vasteland. Ze wenst me alle goeds en zwaait me uit terwijl ik de kade oploop. Het wisselgeld zit weer diep mijn tas.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mijn maag liegt er niet om: ik vind het opnieuw spannend, reizen zonder geld. Als eerste benader ik het bootpersoneel, twee mannen. Die lijken mijn vraag het liefst te ontwijken. \u2018Je moet bij haar wezen,\u2019 vertellen ze, wijzend naar een vrouw aan de overzijde, \u2018wij hebben er niets over te zeggen.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Even weet ik niet wat te doen. <em>Overvaren en aan de andere kant wel zien? Aan deze kant een sponsor vinden? <\/em>Ik besluit het tweede te doen. Ik loop naar de rij wachtende auto\u2019s. Bij de eerste drie blijven de ramen dicht; de vierde geeft me een kier. Ik zie \u00e9\u00e9n man. Hij luistert naar mijn vraag, zegt ineens \u2018Jesus Christ!\u2019, geeft me twee pond en draait het raam weer dicht.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Het m\u00f3et niet h\u00e8?\u2019 zeg ik door het dichte raam. De man kijkt strak vooruit.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Het personeel wenkt de voorste auto. Samen met een handjevol andere voetgangers loop ik de veerboot op. Via een trap betreed ik de voorsteven. Beneden op het autodek zie ik mijn sponsor uit zijn auto stappen. Eigenlijk wil ik naar hem toe om contact te maken, maar ik durf niet. Ik schaam me en voel me weinig welkom.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De boot laat het eiland los en tuft richting de overkant. Mijn gezicht warmt zich aan een zon die vandaag on-Schots overvloedig schijnt. Ik heb een lange rit voor de boeg en de middag beweegt alweer richting avond, maar daar ben ik nu niet mee bezig. Er is zon, het water glinstert en ik geniet van een fenomenaal uitzicht.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-css-opacity is-style-dots\"\/>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\"><em>Dertien dagen later<\/em><\/h5>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Stephen en ik zitten op het bankje aan de kleine rivier. We zijn stil.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Ik weet van stammen in Zuid-Amerika,\u2019 zegt Stephen dan, \u2018die kunnen horen hoe gezond een rivier is. \u201cGezonde rivieren zingen,\u201d zeggen ze.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik luister.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">We hebben niet zoveel meer te bespreken.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Wanneer vertrek je?\u2019 vraagt hij.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018Morgenochtend. Ik denk rond half tien.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Dan zie ik je morgen rond negenen.\u2019<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Lendrick Lodge is een retraitecentrum middenin de Schotse heuvels. Mijn Nederlandse vriend Ren\u00e9 kwam hier twee jaar geleden als vrijwilliger. Nu woont en werkt hij er, en op zijn uitnodiging zou ik een maand mee komen wonen en werken. Ik had er zin in.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Anderhalve week na mijn aankomst was de zin ver te zoeken. Mijn linker grote teen was bij Monica gaan ontsteken en raakte steeds ontstokener. Dat was op zich nog te doen. Wat me echt parten speelde, was een gevoel van eenzaamheid. Iedereen bij Lendrick keek me scheef aan, zelfs eigenaar Stephen, met wie ik dacht een klik te hebben. Of was ik degene die zijn hoofd scheef hield? Ik wist het niet, maar ik voelde dat er iets was. Dus na me een paar dagen klote, eenzaam en scheef te voelen, ging ik aan het eind van een werkdag bovenop een heuvel zitten, om niet te genieten van een prachtige zonsondergang.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Wacht even, Mundo\u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Ik blijf voelen wat ik voel omdat ik in m\u2019n uppie met dit gevoel blijf zitten. Als ik eruit wil komen, heb ik me uit te spreken.<\/em><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2019s Avonds liep ik Stephen tegen het lijf.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Hey Mundo, ik hoorde van Ellen dat je me graag wilt spreken. Zullen we even gaan zitten?\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Stephen ging me voor naar een lege groepsruimte, waar we twee stoelen tegenover elkaar zetten.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018So, Mundo, what\u2019s up?\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik vertelde over mijn worsteling met de manager. Dat ik me opgejaagd voelde door een stress die ik nergens voor nodig vond. Dat ik haar de hele tijd dingen hoorde zeggen en doen die voor mij niet klopten. Dat ik had geprobeerd dit met haar te bespreken, maar dat dit geen soelaas had geboden en het zowel mijn werk als verblijf bij Lendrick parten speelde. Over andere scheve gezichten begon ik nog even niet. Stap voor stap.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Dank je wel dat je mij dit vertelt\u2019, zei Stephen rustig. \u2018Ik laat dit even bezinken en ga kijken wat ik hiermee doe.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018Fijn, Stephen.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Geen probleem. Hey, en Mundo, er is iets waar ik het met jou over wil hebben.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>O?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Ik heb meerdere klachten over je ontvangen.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Huh?<\/em><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Stephen deed verslag.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.01-6-Symbooltjes-als-bulletpoints-1.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-8445 lazyload\" width=\"51\" height=\"38\"><noscript><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.01-6-Symbooltjes-als-bulletpoints-1.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-8445\" width=\"51\" height=\"38\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.01-6-Symbooltjes-als-bulletpoints-1.png 167w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.01-6-Symbooltjes-als-bulletpoints-1-16x12.png 16w\" sizes=\"(max-width: 51px) 100vw, 51px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Op een avond was ik de keuken in gedanst, gehuld in slechts een onderbroek. \u2018Grappig, Mundo, maar niet echt <em>appropriate.<\/em>\u2019<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.01-6-Symbooltjes-als-bulletpoints-2.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-8446 lazyload\" width=\"51\" height=\"39\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.01-6-Symbooltjes-als-bulletpoints-2.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-8446\" width=\"51\" height=\"39\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.01-6-Symbooltjes-als-bulletpoints-2.png 165w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.01-6-Symbooltjes-als-bulletpoints-2-16x12.png 16w\" sizes=\"(max-width: 51px) 100vw, 51px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik had met de gastkokkin staan flirten. \u2018Ik zie het je doen, Mundo, en er is niks mis met flirten, maar je lekt seksuele energie. Ze heeft gezegd zich bij jou niet prettig meer te voelen.\u2019<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.01-6-Symbooltjes-als-bulletpoints-3.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-8447 lazyload\" width=\"50\" height=\"46\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.01-6-Symbooltjes-als-bulletpoints-3.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-8447\" width=\"50\" height=\"46\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.01-6-Symbooltjes-als-bulletpoints-3.png 166w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.01-6-Symbooltjes-als-bulletpoints-3-13x12.png 13w\" sizes=\"(max-width: 50px) 100vw, 50px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Als \u00e9\u00e9n van velen hier (en waarschijnlijk ge\u00efnspireerd door velen hier), had ik op precies een verkeerd moment het woord \u2018fuck\u2019 in mijn mond genomen: \u2018Waar mijn dochtertje bij stond.\u2019<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.01-6-Symbooltjes-als-bulletpoints-4.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-8448 lazyload\" width=\"51\" height=\"39\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.01-6-Symbooltjes-als-bulletpoints-4.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-8448\" width=\"51\" height=\"39\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.01-6-Symbooltjes-als-bulletpoints-4.png 165w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.01-6-Symbooltjes-als-bulletpoints-4-16x12.png 16w\" sizes=\"(max-width: 51px) 100vw, 51px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tuinman Stevie had van mij het predikaat \u2018goeroe\u2019 gekregen, omdat ik zo onder de indruk was van zijn onvermoeibaarheid. Stevie bleek echter iets anders te hebben verstaan. \u2018Je noemde hem een \u201cgirl\u201d en nu heeft hij de pest aan je.\u2019<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Er volgden nog wat klachten. Verbaasd liet ik me lamslaan, alsof ik zonder waarschuwing een boksring was ingesmeten.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Hoe is het voor je om dit te horen?\u2019 vroeg Stephen toen hij klaar was.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik voelde tranen opkomen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Ik merk dat het me raakt,\u2019 zei ik hortend, \u2018dat het pijn doet\u2026\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik viel stil. Stephen liet me. Ik probeerde niet te bedenken wat te zeggen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Ik voel herkenning bij wat je zegt\u2026 en\u2026 onschuld.\u2019<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Onschuld. Ik had het woord niet kunnen bedenken, maar ik snapte het meteen. Ik had me bij Lendrick als een klein, onveilig kind gedragen, onbewust op zoek naar de bevestiging dat ik niet welkom was. Want dat is hoe ik me sinds de eerste ochtend voelde: niet welkom.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Ik ben blij dat je de tijd neemt om me dit te vertellen, Stephen,\u2019 zei ik door de tranen heen. \u2018Ik weet niet wat er aan de hand is. Ik vraag me al dagen af of ik hier wel moet zijn. En ik kan me voorstellen dat je het niet makkelijk vindt om dit gesprek aan te knopen.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Stephens gezicht werd zachter dan het al was. \u2018Nee, ik vind dit niet makkelijk, en dat komt mede doordat ik op dezelfde plek heb gezeten als jij nu. Meerdere keren. Dat was elke keer niet leuk, maar het bracht me wel elke keer verder.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Ik zie mezelf in jou Mundo, vanaf het moment dat we elkaar ontmoetten. En weet je? Ik vind je een toffe peer. Iedereen hier vind je aardig, ook de mensen die over je klagen. Bijna allemaal zeggen ze: \u201cEn dat terwijl het zo\u2019n leuke kerel is.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Mundo, ik zit hier niet om de lijn te verbreken, maar wat ik bij jou zie \u2014 en meestal heb ik hier wel een goed oog voor \u2014 is dat je nu niet als vrijwilliger in een retraitecentrum moet zijn. Ik denk dat je ons moet verlaten, niet om nooit meer terug te komen, maar juist om terug te komen. Om ons en de wereld te geven wat je hebt te geven. Wat je me vorige week in de auto vertelde, over wat je bezighoudt en hoe je naar de wereld kijkt, dat is geen slagroom op een taart; dat is echt.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dat laatste was natuurlijk leuk om te horen, maar alles daarvoor voelde net zo raak. In mij bleef het stil. Ik had niets tegen Stephens woorden in te brengen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">We stonden op en omhelsden elkaar. Ik trilde, snikte, huilde en hoefde niet te weten waarom.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Je hoeft niet meteen weg,\u2019 zei Stephen toen we elkaar loslieten. \u2018Voel je vrij om hier nog een paar dagen als gast te blijven. Eet mee, geniet van de natuur en ontspan.\u2019<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Het was ironisch. Precies op het moment dat we afspraken dat het beter was dat ik Lendrick Lodge zou verlaten, voelde ik me er thuiskomen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Toen ik de kamer inliep die Ren\u00e9 met me deelt, zat hij op zijn bed met pen en papier. Aan zijn blik zag ik dat hij wist waar ik net vandaan kwam. We praatten nog even en toen ging ik naar bed.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Om niet te kunnen slapen.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De <em>Wat nu?<\/em> vraag hield me een bezig, een beetje, maar wat me wakker hield, was het gesprek met Stephen. Dat begon te woekeren.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Mensen die over me klagen in plaats van eerst naar me toe te komen? Leuk met me meelachen terwijl ik in mijn onderbroek de keuken in dans en vervolgens achter mijn rug om zeggen dat ze het niet vinden kunnen? Niemand hier die een zin kan zeggen zonder het woord \u2018fuck\u2019 te gebruiken \u2014 en mij pakken wanneer ik dat ook een keer doe?! Nee lieve mensen, dit is niet allemaal van mij.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014<em>O wacht even<\/em>, <em>dit is natuurlijk die<\/em> <em>fameuze Britse gereserveerdheid\u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Nee, dat is het niet<\/em>. <em>Ik heb jarenlang in restaurants en kroegen gewerkt, in Nederland, Australi\u00eb en Nieuw-Zeeland. Overal werden zaken achter pokergezichten weggestopt in plaats van aangekaart. Overal groeiden muggen uit tot olifanten en overal maakten die olifanten behoorlijk wat stuk<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>\u2014Ja, inderdaad. Trouwens, bij ons thuis vroeger was het ook niet anders. Op heel veel plekken is het niet anders<\/em>. <em>We spelen zo lang mogelijk mooi weer \u2014 \u2018Lovely day, isn\u2019t it love? \u2014Ooh yes, a lovely day, it sure is!\u2019 \u2014 tot we niet meer kunnen en er een bom barst. Of tot de bom nooit barst, maar achter onze ruggen om door blijft etteren.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">In de smiezen had ik de boel, vond ik. En ik vond dat ik de oplossing had \u2014 nee, wacht: de oplossing w\u00e1s.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.02-Mundo-die-op-een-podium-staat-1024x515.png\" alt=\"Mundo staat op een podium, achter een sokkel en voor een groot publiek, met vuist opgestoken en een tekstballon: \u2018Let\u2019s communicate people! Let&#039;s love one another!\u2019 Uit het publiek verrijzen spandoeken met \u2018Yes!\u2019 en \u2019Mundo for president!\u2019 en \u2018Time for change!\u2019\" class=\"wp-image-8452 lazyload\" width=\"512\" height=\"258\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.02-Mundo-die-op-een-podium-staat-1024x515.png\" alt=\"Mundo staat op een podium, achter een sokkel en voor een groot publiek, met vuist opgestoken en een tekstballon: \u2018Let\u2019s communicate people! Let&#039;s love one another!\u2019 Uit het publiek verrijzen spandoeken met \u2018Yes!\u2019 en \u2019Mundo for president!\u2019 en \u2018Time for change!\u2019\" class=\"wp-image-8452\" width=\"512\" height=\"258\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.02-Mundo-die-op-een-podium-staat-1024x515.png 1024w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.02-Mundo-die-op-een-podium-staat-300x151.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.02-Mundo-die-op-een-podium-staat-768x387.png 768w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.02-Mundo-die-op-een-podium-staat-1536x773.png 1536w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.02-Mundo-die-op-een-podium-staat-2048x1031.png 2048w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.02-Mundo-die-op-een-podium-staat-18x9.png 18w\" sizes=\"(max-width: 512px) 100vw, 512px\" \/><\/noscript><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik lag te genieten van mijn slimmerikheid. Toen kwam er ineens een<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/08\/5.03-De-spandoeken-zijn-verdwenen-e1659465401669-1024x532.png\" alt=\"De spandoeken zijn verdwenen. Ergens vanuit achter in het publiek zegt iemand: \u2018Ja, maar Mundo\u2026\u2019\" class=\"wp-image-10437 lazyload\" width=\"512\" height=\"266\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/08\/5.03-De-spandoeken-zijn-verdwenen-e1659465401669-1024x532.png\" alt=\"De spandoeken zijn verdwenen. Ergens vanuit achter in het publiek zegt iemand: \u2018Ja, maar Mundo\u2026\u2019\" class=\"wp-image-10437\" width=\"512\" height=\"266\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/08\/5.03-De-spandoeken-zijn-verdwenen-e1659465401669-1024x532.png 1024w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/08\/5.03-De-spandoeken-zijn-verdwenen-e1659465401669-300x156.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/08\/5.03-De-spandoeken-zijn-verdwenen-e1659465401669-768x399.png 768w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/08\/5.03-De-spandoeken-zijn-verdwenen-e1659465401669-1536x798.png 1536w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/08\/5.03-De-spandoeken-zijn-verdwenen-e1659465401669-2048x1064.png 2048w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/08\/5.03-De-spandoeken-zijn-verdwenen-e1659465401669-18x9.png 18w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/08\/5.03-De-spandoeken-zijn-verdwenen-e1659465401669-600x312.png 600w\" sizes=\"(max-width: 512px) 100vw, 512px\" \/><\/noscript><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Shit.<\/em><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ook ik.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Op de manager na was ik op niemand afgestapt. Geen van de mensen waar Stephen over had gesproken, had ik benaderd, terwijl ik bij al die mensen voelde dat er iets was. Ik wilde wel contact maken \u2014 en in mijn gedachten deed ik dat ook, tig keer zelfs \u2014 maar het echt doen deed ik niet. Ik durfde niet. Of toch wel. Nee toch niet.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Manmanman wat een hoop wel of niet durven, shit bij mezelf zoeken, bij de ander leggen en weer bij mezelf zoeken, in m\u2019n uppie, terwijl ik ook direct op de man of vrouw had kunnen afstappen.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hoe simpel eigenlijk\u2026<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>H\u00e9, maar wacht eens\u2026<\/em> <em>Als ik hier bij Lendrick niet op mensen durf af te stappen (en ik durf tegenwoordig best veel), hebben zij dan niet hetzelfde bij mij? Mag ik niet dankbaar zijn dat ze zich wel uiten, ook al doen ze het indirect?<\/em><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De slimmerikheid smolt. Ik had geen gelijk, zij hadden geen gelijk, niemand had gelijk. Mijn hoofd liep leeg en ik viel in een diepe slaap.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De volgende ochtend werd ik wakker met een fris gevoel. Er was een nieuwe ruimte, een nieuwe mogelijkheid. En een <em>Wat nu?<\/em> vraag.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De eerste optie die door me heen schoot, was teruggaan naar Monica. De tweede was naar Louis en Sandra gaan. Die wonen in het hoge noorden van Schotland wanneer ze niet in Nederland zijn en ik wist dat ze niet in Nederland waren.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Monica nam meteen op en zei dat ik terug mocht komen, maar alleen als ik huur zou betalen, want ze zat erg krap bij kas.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Misschien wil iemand je verblijf sponsoren?\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018Ehm, dat laat ik even bezinken. Mijn eerste impuls is dat ik dat geen goed idee vind. Ik kom bij je terug.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ook Sandra nam meteen op.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Ehm, ik laat dit even bezinken, Mundo. En ik zal het met Louis bespreken. Ik kom bij je terug.\u2019<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Een dag later stuurde Sandra bericht. Zij en Louis hadden me met alle liefde ontvangen, maar voelden nu geen ruimte. Ik was niet verrast. En het klopte. Ik had opties afgebeld waar ik zelf al geen leven bij voelde. Want ik was bang, besefte ik. Bang voor wat ik eigenlijk al wist dat ik ging doen: vertrekken bij Lendrick zonder te weten waarheen.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Als ik wil ervaren waarom ik deze reis ben begonnen, heb ik mezelf in het diepe te gooien. Vertrekken zonder te weten waarheen vond ik niet per se leuk, maar het voelde als het juiste om te doen \u2014 en het gaf me een \u2018oeh, spannende schoolreis!\u2019 gevoel.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik belde Monica om te zeggen dat ik niet zou terugkomen. Het werd een heel ander gesprek. Veel rustiger. Monica kon delen over de geldstress die ze in ons eerdere gesprek aan het woord had gelaten; ik kon delen over de koudwatervrees die op zoek was gegaan naar houvast. Ik voelde oprechtheid, contact, liefde. We bedankten elkaar, wensten elkaar alle goeds en hingen op. Sandra en Louis bedankte ik via e-mail, blij met hun eerlijkheid naar mij.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dat was gisteren. Nu zitten Stephen en ik buiten op het bankje bij de rivier. Ik heb hem verteld over mijn vertrek en mijn inzichten.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Stephen, ik heb nog een vraag. Wat er tussen mij en anderen gebeurd is hier, zegt dat niet ook iets over de cultuur bij Lendrick?\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Stephen laat de vraag binnenkomen. De rivier klatert.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018Ja.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Weet je, Mundo, wij zijn ook aan het leren. In de vaart der dingen verliezen we soms de groepsdynamiek uit het oog. Ik ben blij dat je je laat horen. Je geeft me de kans ergens naar te kijken.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik blijf stil. Ik voel oprechtheid, contact, liefde. En dat is toch wel waar het leven om draait, vinden we, nadat we de rivier een tijdje hebben horen zingen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">We staan op en spreken af elkaar morgen rond negenen te zien.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-css-opacity is-style-dots\"\/>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Ok\u00e9, meneer Mundo, wat nu?<\/em><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ga ik zonder intentie op pad? Dat kan. Dat voelt alleen nog spannender dan ik het al vind en ik vind het al spannend genoeg. En misschien, in plaats van bedenken wat mijn richting moet zijn (en \u00f3f die er moet zijn), kan ik het vragen. Ik loop een flink stuk de heuvel op, kom bij een vlakke rots, ga zitten en word begroet door een wijds uitzicht over een glooiend landschap. Er hangt geen zuchtje wind en op de vogels na is het muisstil.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nu kijken of ik me kan overgeven aan de stilte vanbinnen. Ik sluit mijn ogen en breng de workshop die ik bij Louis en Sandra volgde, in de praktijk. Aandachtig volg ik mijn ademhaling en neem ik waar hoe ik op de rots zit. Ik laat mijn gewicht zinken, word me bewust van hoe mijn lijf contact maakt met de aarde en adem naar mijn hartgebied. Ik voel mijn borstkas uitdijen en inkrimpen. Dan richt ik me tot mijn intu\u00eftie, hogere zelf, het universum of hoe het grotere ook mag heten. Ik herinner mezelf eraan dat het er in deze oefening om gaat dat ik niets \u2018doe\u2019, maar simpelweg luister. Net als bij een inquiry.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wanneer ik mezelf uitnodig om in benieuwdheid te wachten in plaats van op zoek te gaan naar antwoorden, blijft het eerst donker achter mijn oogleden. Dan verschijnen er beelden. Ik zie een <em>bothy<\/em> voor me, een typisch Schots hutje. Er is kust en zee. Ik zie nog geen persoon, maar ik weet dat iemand op deze plek een zelfvoorzienend leven bouwt. Ik betreed de bothy. Er staat een houtkachel en een klein bureau. Het is mijn verblijfsplek. Weer buiten zie ik mezelf iets met hout doen (een bouwwerk maken?) en in de groentetuin werken. Dan verschijnt de persoon, een jonge man. We werken samen, werken alleen, zijn samen, zijn alleen. Wanneer ik in de bothy ben, schrijf ik.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Misschien houd ik mezelf voor de gek. Misschien zuig ik deze beelden uit mijn duim. Maar dat is het mooie van deze: het maakt niet uit. Zeker van waar de informatie vandaan komt, zal ik toch nooit zijn. Wat telt, is wat de beelden me geven, in dit geval een helder Ja-gevoel.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">En nu ik toch bezig ben: iets van een richting?<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Weer sluit ik mijn ogen en weer wacht ik. Er verschijnt een groene kaart. Schotland. Mijn blik beweegt over de kaart. Noord, west, zuid, oost\u2026 Oost.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fife.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Het schiereiland Fife, aan de oostkust, boven Edinburgh.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik ga naar Fife.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-css-opacity is-style-dots\"\/>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\"><em>13 maart 2016<\/em><\/h5>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Bey the w\u00e9\u00e9, ik heb een fantastisch boek over een man die zonder geld de wereld over liep. Ik ga kijken of ik het kan vinden.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tuinman Stevie is weer vriendjes met me. \u2018Ja, nee, zo erg vond ik het niet hoor\u2019, antwoordde hij toen ik hem gisteren vroeg of er nog iets dwars zat. \u2018O, je noemde mij goeroe en niet <em>girl<\/em>? Hahaha, miscommunicatie!\u2019<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Miscommunicatie, kromme communicatie of geen communicatie; mij maakt het niet meer uit. Het is goed.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mijn rugtas is gepakt, ik loop de slaapkamer uit en bots bijna tegen Stevie aan.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Heare, ah foond it\u2019, zegt hij met een triomfantelijke glimlach.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik neem het boek aan. <em>No Destination<\/em>, lees ik op de voorkant.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Et\u2019s a brelleant buke\u2019, verzekert Stevie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik ben het daar nu al mee eens.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ren\u00e9 vindt het niet leuk dat ik ga, maar is blij dat ik ga. Ook hij ziet dat ik hier niet op mijn plek ben. Hij loopt met me mee naar de weg, samen met Stevie. Ik zie twee auto\u2019s naderen en steek mijn duim omhoog. De tweede auto stopt.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Richting Fife?\u2019 vraagt de bestuurder. \u2018We kunnen je in Callander afzetten, vanaf daar gaan we de andere kant op.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik omhels Ren\u00e9 en Stevie en stap in. Terwijl ik ze door de achterruit kleiner zie worden en ze vervolgens achter een eerste bocht verdwijnen, stelt de bestuurder zich voor als Richard. De vrouw naast hem heet Sue.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Zonder geld?\u2019 vragen ze. \u2018Wij hebben jarenlang met een tent rondgereisd, maar wel met geld. Zestig pond per dag hadden we, ieder dertig. Sommige plekken waren heel duur, op andere konden we met veel minder af.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Een bothy? Die ga je op Fife niet vinden. Bothy\u2019s staan alleen in Noord- en Noordwest-Schotland.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mijn hoofd slaat alarm. <em>Als er op Fife geen bothy\u2019s staan, ga ik dan wel de goede kant op? Klopt mijn gevoel dan wel? Ratelratelratelderatel\u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><\/em>\u2018Nou, ik kreeg dus een beeld door,\u2019 zeg ik, hopend op een bevestigend schouderklopje, \u2018plus een richting en zelfs de naam Fife, dus daarom Fife.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018Well, you gotta stick with your gut feeling.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Phew.<\/em><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Callander ligt op een steenworp afstand van Lendrick Lodge, dus mijn rit met Sue en Richard is gauw voorbij. Zij rijden naar het westen en ik loop richting het oosten. E\u00e9n, twee, drie, vier auto\u2019s rijden mijn opgestoken duim voorbij en dan stopt Ian.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ian is op weg naar een rugbywedstrijd, niet om rugby te kijken, maar om eventuele gewonden uit de menigte te verzorgen. Na een uur rijden houden we net ten noorden van Edinburgh halt.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Dat is de Forth Road Bridge,\u2019 wijst hij aan. \u2018Je kunt er via een voetgangerspad overheen lopen als je wilt.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ian rijdt naar het zuiden en ik loop richting het noorden. Mijn hoofd zegt dat ik trek heb, ook al heb ik geen trek, plus dat mijn ontstoken teen pijn doet. <em>Toch maar even wat eten<\/em>, vervolgt mijn hoofd,<em> het is tenslotte alweer drie uur geleden dat ik heb gegeten, dus het is belangrijk om nu wat te eten. Maar laten we eerst een stukje de brug op lopen.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Halverwege de brug stop ik om mijn rugzak te openen. Bovenin ligt het zakje dat Stephen me vanochtend gaf.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Hier zitten wat gezonde snacks in,\u2019 had hij erbij gezegd, \u2018plus een gebedskleedje uit Peru.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik pak het zakje en<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>hee\u2026 een envelop<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.04-briefje-Stephen-1024x751.png\" alt=\"Briefje van Stephen met tekst: &#039;Beste Mundo, Je loopt door een prachtige deur. Ik ben dankbaar voor onze ontmoeting en ge\u00efnspireerd door je avontuur. Bij deze een kleine gift. Het komt vast van pas. Liefs, Stephen&#039;\" class=\"wp-image-8461 lazyload\" width=\"512\" height=\"376\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.04-briefje-Stephen-1024x751.png\" alt=\"Briefje van Stephen met tekst: &#039;Beste Mundo, Je loopt door een prachtige deur. Ik ben dankbaar voor onze ontmoeting en ge\u00efnspireerd door je avontuur. Bij deze een kleine gift. Het komt vast van pas. Liefs, Stephen&#039;\" class=\"wp-image-8461\" width=\"512\" height=\"376\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.04-briefje-Stephen-1024x751.png 1024w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.04-briefje-Stephen-300x220.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.04-briefje-Stephen-768x563.png 768w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.04-briefje-Stephen-1536x1126.png 1536w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.04-briefje-Stephen-2048x1501.png 2048w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.04-briefje-Stephen-16x12.png 16w\" sizes=\"(max-width: 512px) 100vw, 512px\" \/><\/noscript><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:30px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vijftig pond. Ik voel een kleine golf van dankbaarheid door me heen gaan. En <em>tjeemig de peemig<\/em>, <em>dit begint lucratief te worden<\/em>. Vanochtend ontving ik ook al een vrijwilligersfooi van de Lendrick-manager. Die leek me niet te verstaan toen ik zei: \u2018Dank je, maar ik heb het niet nodig\u2019. Even wist ik niet wat te doen: afhouden of aannemen. Het werd aannemen. Net als twee keer eerder, toen mensen die me net een lift hadden gegeven ook geen \u2018nee\u2019 verstonden. Met Stephens gift en het wisselgeld dat niet bij Monica bleef, zal de pot nu ongeveer honderdvijftig pond tellen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De pot gaat diep mijn tas in. Dat voelt raar, maar ook als het beste om te doen. Minder best voelt de eerste snack die mijn mond in gaat. Die zal vast heerlijk zijn, maar ik ben iets aan het weg-eten, mag ik al kauwend aan mezelf toegeven. Ik sta hier namelijk met een pakketje boeiende sensaties. Ik voel ruimte en tegelijkertijd benauwing, rust en tegelijkertijd spanning. Voor het eerst in mijn leven heb ik niet eens de illusie dat ik weet waar ik heen ga. Ik heb geen idee waar ik straks uit wiens auto stap, waar mijn volgende bed staat en wanneer er weer eten op mijn pad komt. Vandaag ben ik volledig afhankelijk van mensen die ik nog niet heb ontmoet en met wie ik ook niet heb afgesproken.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Trouwens, over eten gedacht \u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><\/em>Snack nummer 2 gaat mijn mond in. Want hartstikke leuk, die sensaties; ik wil door en ik moet door en <em>ik moet goed eten, want het is inmiddels lunchtijd en<\/em><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Ho, stop.<\/em><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Dit ken ik.<\/em><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Ik wil hier niet zijn.<\/em><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik wil ergens anders zijn. Overal, maakt niet uit waar, als het maar niet hier en nu is. Dus wil ik door naar straks en verderop, want daar zal het beter zijn en daar ga ik rust vinden. Zogenaamd.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De brug loopt af en ik betreed het schiereiland Fife. Aan mijn rechterhand zie ik een dorp. Ik loop er heen met een linkerteen die pijn doet, best heel veel. Bij een bankje ga ik zitten om mijn schoen en sok uit te trekken. <em>Oeh, ziet er niet zo best uit.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Waar mijn grote teennagel het liefst over de rand van mijn teen zou groeien, steekt hij nu in het vlees van een open wond. Waar geelgroen pus uitkomt. Ik maak de wond schoon, smeer de plek in met een zalf die de Lendrick-manager voor me maakte en laat de wond luchten.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Ik<\/em> <em>ben moe, voel me<\/em> <em>futloos, bleh<\/em>\u2026 zegt mijn hoofd. En dan komen de beelden.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik zie mezelf wel of niet durven binnenlopen bij een huisarts en wel of niet durven vragen of die mij wil helpen, ook al heb ik geen verzekering.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Wil ik wel door een huisarts geholpen worden? <\/em>wil mijn hoofd weten. <em>Heb ik niet<\/em> <em>gewoon te vertrouwen dat mijn teen gaat genezen, net zoals Frank dat deed met zijn tandartsloze tanden<\/em>?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Volgende sc\u00e8ne: ik, die mensen smeekt om onderdak en vraagt om genade (niet letterlijk, maar wel met meelij-vragende ogen) voor zijn arme ziel.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Tjeemig wat een waanzinnig beeld\u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014<em>Ja, maar wat moet ik dan?! Ik ben toch<\/em><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Ho, stop.<\/em><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Dit ken ik ook.<\/em><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:70px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.05-filmposter-651x1024.png\" alt=\"Filmposter waarop ik sta afgebeeld als de figuur in Edward Munch&#039; &#039;The Scream&#039;. Tekst boven en onder het beeld: &#039;filmposter (tekst staat al in de tekening)\u2014 D.R.A.M.A. producties presenteert i.s.m. Negatieve Gedachten Films Raymundo Resink ARME IK Het zielige verhaal van een jongen die zichzelf zielig vond. Heel zielig. Want hij was alleen. Heel erg alleen.&#039;\" class=\"wp-image-8466 lazyload\" width=\"651\" height=\"1024\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.05-filmposter-651x1024.png\" alt=\"Filmposter waarop ik sta afgebeeld als de figuur in Edward Munch&#039; &#039;The Scream&#039;. Tekst boven en onder het beeld: &#039;filmposter (tekst staat al in de tekening)\u2014 D.R.A.M.A. producties presenteert i.s.m. Negatieve Gedachten Films Raymundo Resink ARME IK Het zielige verhaal van een jongen die zichzelf zielig vond. Heel zielig. Want hij was alleen. Heel erg alleen.&#039;\" class=\"wp-image-8466\" width=\"651\" height=\"1024\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.05-filmposter-651x1024.png 651w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.05-filmposter-191x300.png 191w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.05-filmposter-768x1208.png 768w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.05-filmposter-976x1536.png 976w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.05-filmposter-1302x2048.png 1302w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.05-filmposter-8x12.png 8w\" sizes=\"(max-width: 651px) 100vw, 651px\" \/><\/noscript><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mijn mondhoeken trekken omhoog en ik barst in lachen uit. De frisse buitenlucht die me net in elkaar leek te drukken, stroomt naar binnen. Ik voel mezelf weer ademen. In plaats van beelden in mijn hoofd zie ik de straat. Die hele straat was me nog niet opgevallen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Wat is het ergste dat er kan gebeuren? <\/em>hoor ik mezelf denken.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Weer krijg ik een beeld, niet van de dood maar van de nacht. Ik zie mezelf in het donker lopen. Ik zie mezelf omgeven door kou en zonder eten. Ik zie mezelf rusten in een bushokje.Er gaat iets vredigs door me heen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Ik heb voor hetere vuren gestaan<\/em>, denk ik. <em>Ook voor koudere.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik kijk om me heen. Het vredige gevoel krijgt woorden.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Er is geen volgend beter moment.<\/em><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik weet niet wat komen gaat. Dat weet ik nooit. Ik heb niets om aan vast te houden, nooit, behalve hier en nu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Leunend naar achteren, voel ik mezelf verder ontspannen. Het hout van de bank lijkt zachter dan net. Ik voel me beter \u2014 <em>hee, ik voel me beter\u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Voor eten, gezelschap en een onderkomen ben ik inderdaad afhankelijk van mensen die ik nog niet heb ontmoet, maar voor mijn innerlijke welzijn niet. Daarvoor heb ik mezelf. Het staat me vrij om onderdak en eten te vragen, zonder een \u2018ja\u2019 nodig te hebben of een \u2019nee\u2019 te hoeven vrezen. Ik kan mensen open benaderen, vanuit ruimte en benieuwdheid in plaats vanuit behoeftigheid, kleverigheid of zuigendheid. Man, wat voelt dat krachtig en tegelijkertijd nederig. Man, wat een ruimte\u2026<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik ken dit gevoel. Ik ken het van meditatie, van Qigong, van workshops die ik volgde, van mijn eerste bergtocht in Schotland en van een keer dat ik op de WC zat. Toch voelt het vers. Alsof ik opnieuw voor het eerst meemaak hoe het is om volledig, hier, nu te <mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#009860\" class=\"has-inline-color\">zijn<\/mark>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">En wat van het ergste dat ik net zag gebeuren? Vind ik eigenlijk niet zo erg. Ik ben er eigenlijk wel benieuwd naar, een hele nacht in de vrieskou, zonder eten.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Ok\u00e9, leuk, Mundo, en nu door want anders hebben we vanavond geen bed, geen eten, geen gezelschap en\u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Ho, stop.<\/em><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Hihi.<\/em><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-css-opacity is-style-dots\"\/>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik ben een kilometer of wat doorgelopen en sta bij een rotonde. Voor wat ik tot nu toe in Schotland heb meegemaakt, duurt het lang \u2014 een kwartier, voordat een kleine zwarte auto stopt. Het raam van het portier zakt en ik word begroet door een vriendelijk, niet-Schots gezicht met donker haar en een pet. Hij maakt de bijrijdersstoel vrij en ik stap in.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mijn samaritaan heet Miguel en komt uit Spanje. Miguel was Spanje zat en verhuisde zes jaar geleden naar Edinburgh. Dit weekend huurden hij en een vriendin een auto om door Schotland te toeren. Zij is weer naar huis en hij wil nog even rijden. Dat maakt twee mensen die niet weten waar ze heen gaan.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Deze kant op?\u2019 vraagt de \u00e9\u00e9n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018Ja, doen\u2019, zegt de ander.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">We slaan de kustweg van Fife in en rijden door een heuvelachtig landschap. Soms zien we een glimp van de zee en dan zijn we weer omgeven door groen. Dan vloeit de weg dichter naar de kust en zie ik rechts voor ons een stel oude gebouwen. Een boerderij? We passeren de gebouwen en ik zie een bord hangen.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.06-Bord-ardross-farm-shop-1024x562.png\" alt=\"Een oud gebouw met daarop een bord: \u2018Ardross Farm Shop. Mon - Sat 9 am to 5 pm - Sun 9 am to 4 pm - All year round\u2019\" class=\"wp-image-8476 lazyload\" width=\"437\" height=\"240\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.06-Bord-ardross-farm-shop-1024x562.png\" alt=\"Een oud gebouw met daarop een bord: \u2018Ardross Farm Shop. Mon - Sat 9 am to 5 pm - Sun 9 am to 4 pm - All year round\u2019\" class=\"wp-image-8476\" width=\"437\" height=\"240\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.06-Bord-ardross-farm-shop-1024x562.png 1024w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.06-Bord-ardross-farm-shop-300x165.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.06-Bord-ardross-farm-shop-768x421.png 768w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.06-Bord-ardross-farm-shop-1536x843.png 1536w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.06-Bord-ardross-farm-shop-2048x1124.png 2048w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.06-Bord-ardross-farm-shop-18x10.png 18w\" sizes=\"(max-width: 437px) 100vw, 437px\" \/><\/noscript><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:30px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Zo dat ziet er leuk uit. Zijn dat caravans? Aan het water? Wauw, die ru\u00efne\u2026 Zal ik Miguel vragen om te stoppen? Shit, te laat\u2026<\/em><br><em>\u2014Nee, relax man, Miguel kan me hier altijd later nog droppen. Of ik lift gewoon weer terug.&nbsp;<\/em><br><em>En wat als het donker wordt?<\/em><br><em>\u2014Ja, dan wordt het donker.<\/em><br><em>En wat als ze me niet binnenlaten?<\/em><br><em>\u2014Ja, dan laten ze me niet binnen.<\/em><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">We doorkruisen een paar kustdorpjes. In Anstruther stappen we uit om een stuk over het strand te lopen. Terug in het dorp bestelt Miguel een kop koffie en na een paar slokken zegt hij: \u2018Ik ga weer richting Edinburgh\u2019.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mijn buik maakt een kleine salto.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Wil je me afzetten bij de boerderij waar we een paar dorpen geleden langsreden?\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018Natuurlijk!\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Twintig minuten later sta ik voor Ardross Farm Shop. Het bord met openingstijden vertelt me dat de winkel dicht is. Rechts van de winkel zie ik een erf met een woonhuis. Ik loop er naartoe en druk op de voordeurbel. Geen gehoor. Ik begeef me naar de achterkant van het terrein. Achter een grote schuur staan de caravans die ik eerder in het voorbijrijden zag. Allebei kijken ze uit over de zee die honderd meter verderop begint. Ik zie mezelf al zitten, in de blauwe. Liever niet in de beige.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Terug naar het woonhuis. Weer geen gehoor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Ok\u00e9, meneer Mundo, terug naar de weg dan? Een paar kilometer geleden zag ik \u2018Newark Bed &amp; Breakfast\u2019, dat zag er ook fijn uit. Misschien mag ik daar slapen in ruil voor huishoudhulp.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>\u2014Nee Mundo, we hebben nog niet echt gekeken.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Inderdaad, we hebben nog niet echt gekeken.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Terug naar de winkel. De toegangsdeur is op slot. Ik druk mijn neus op het raam en zie achterin licht branden. Langs het gebouw lopend, kom ik een tweede deur tegen. Daarachter, door het raam van de deur, zie ik een grote en een kleine gestalte. Beiden staan met hun rug naar me toe, volgens mij zijn ze bezig met een kast. Als een verlegen muis klop ik op het raam. Geen reactie. Het muisje raapt wat extra moed bij elkaar en klopt nogmaals, iets stoerder. De grote gestalte draait zich om. Ik zie een forse man met een ruitjeshemd, een warm gezicht en grijs haar. Hij glimlacht. Ik zwaai en hij zwaait terug. De kleine gestalte loopt naar de deur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Can I help you?\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018Hoi,\u2019 zeg ik tegen een vrouw van middelbare leeftijd die me onderzoekend aankijkt, \u2018ik doe dit voor het eerst. Ik leef, reis en werk zonder geld en vertrok vanochtend zonder te weten waar ik zou eindigen. Toen ik langs jullie boerderij kwam, zei iets me dat ik hier moest aankloppen.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018En waar ben je vandaag vandaan gekomen?\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018Uit de omgeving van Callander.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Oeh, dan heb je wel een reis gehad! Dus je bent op zoek naar een bed? <em>Well<\/em>, kom eerst maar binnen, we zijn net aan het afronden. Hoe heet je? Ik ben Fiona en dit is Rob. Rob is verschrikkelijk verkouden, dus pas op.\u2019<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rob geeft me een handdruk die past bij zijn postuur. Als Fiona zegt te gaan beginnen met koken, vraagt hij: \u2018Wil je een stukje meerijden in de terreinwagen? Ik ga naar de koeien en vind het wel leuk om de boel te laten zien nu het nog licht is.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">In de terreinwagen begint Rob te vertellen: \u2018Vroeger verbouwden we \u00e9\u00e9n gewas op vijfentwintig hectare. We waren volledig afhankelijk van de supermarkten. Als die ons belden met een giga-order, zaten we gebakken. Als ze vervolgens drie dagen voor de oogst belden met \u201cWe doen het toch niet\u201d, zaten we met gebakken peren. We lieten ons leven.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Tien jaar geleden hadden we er genoeg van. Toen hebben we het roer omgegooid. Nu verbouwen we niet een aantal, maar twee\u00ebnvijftig verschillende gewassen, op zes hectare in plaats van vijfentwintig. Met groothandels en supermarkten doen we geen zaken meer; alles gaat direct naar de mensen, vanuit de winkel die we tien jaar geleden openden.\u2019<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rob vertelt rustig, luistert rustig en antwoordt rustig, alles met pretogen die ik ken van Korrie en John de frisdrankverkoper. Ik zit smullend te luisteren.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Voorheen strooiden we elk jaar meer mest om uitputting van de grond tegen te gaan\u2019, vervolgt hij. \u2018Nu zit de aarde weer vol met wormen.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018Je spreekt alsof het je nog steeds verbaast.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Dat doet het ook. Al die jaren werkten we keihard met dure technieken, om de grond kapot te maken voor een industrie die niet beter weet dan mensen en natuur kaal te plukken. Nu hebben we z\u00f3\u2019n leuk leven! Elke dag mogen we volstrekt logische dingen ontdekken.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018Hoe zit het met de boeren om jullie heen? Zien die wat hier gebeurt?\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Ja en nee. We kennen elkaar, ik vertel ze alles en nodig ze uit om te komen kijken, maar de meesten blijven op afstand. Ik weet niet waarom.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018Misschien zijn ze bang\u2019, zeg ik.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Waarvoor?\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018Voor verandering.\u2019<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rob zet de wagen stil. We stappen uit, lopen een weiland in en begeleiden een kleine kudde koeien naar een ander veld. \u2018Time for dinner\u2019, zegt hij dan.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Het woonhuis is groot en antiek. Rob is er geboren. Aan de grote eikenhouten tafel waar ik mag plaatsnemen, eet hij al langer dan ik oud ben. Net wanneer ik zie dat er vier borden liggen, komt dochter Claire binnenlopen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Hoi, ik heet Mundo\u2019.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018H\u2026 Hai.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Claire kijkt me onderzoekend aan terwijl Fiona uitleg geeft. Dan is het de normaalste zaak van de wereld: een Hollander zonder geld klopte vanmiddag onaangekondigd aan en eet vanavond mee.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fiona zet meerdere lekkernijen op tafel. \u2018Het meeste komt van ons eigen land en van lokale producenten\u2019, verzekert ze.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Onder het eten vertelt Claire dat ze tot vorig jaar als boekhouder werkte, maar nu volledig in het familiebedrijf zit. Daarna pak ze de draad op van Robs verhaal, alsof ze weet waar hij buiten eindigde.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Wij boeren kunnen fantastisch produceren, maar we zijn slechte verkopers. De meeste boeren gaan \u00e9\u00e9n keer per jaar en allemaal tegelijk naar de boerenmarkt. Vervolgens staan ze gek te kijken wanneer ze voor hun vlees een slechte prijs krijgen. Wij zijn jaren bezig geweest om tot een constantere geboortecyclus te komen. Nu leveren we het hele jaar door vers vlees. Bakken met geld verdienen we niet, want we doen alles op kleinere schaal, maar we kunnen wel een eerlijke prijs vragen \u2014 en krijgen.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik wil iets inbrengen, maar durf het nog niet en draai in plaats daarvan om de zaak heen: \u2018Ik wil jullie danken voor jullie warme welkom. Jullie verhaal inspireert me en ik heb heerlijk gegeten. Ik vind het spannend wat ik vandaag deed en merk dat ik nu al bezig ben met morgen en of morgen alles goed zal zijn.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018Dat kan ik me helemaal voorstellen\u2019, zegt Fiona. \u2018Ik vind het heel leuk dat je er bent, dit maken we niet dagelijks mee. Je bent welkom voor de nacht.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Daarmee is het voor nu gezegd. De vraag stellen, doe ik nog even niet. Na het toetje, ijs van een boer op Fife, leidt Fiona me via een grote eiken trap naar mijn vertrek. Ik zie een perfect opgemaakt dubbel bed, met daarnaast een nachtkastje en een schemerlamp die warm licht geeft. Ik kijk door de ramen en kan de zee nog net onderscheiden van de donkerblauwe, schemerende gloed. <em>Wat een luxe\u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Wauw, Fiona, dank je wel.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018Hier heb je een handdoek. De badkamer is daar in de hal. Installeer jezelf maar even. Als je straks zin hebt in thee of koffie, help yourself; wij zitten in de woonkamer.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik help myself, onder meer aan een schoongemaakte ontstoken teen, en kom met schone, blote voeten bij de familie Pollock op de bank zitten. De televisie staat aan op een boerenkanaal. Rob borduurt voort op het gesprek aan de eettafel.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018We moesten leren om koeien gewoon hun ding te laten doen, in plaats van ons constant met hen te bemoeien. Van andere boeren hoor ik nu steevast: \u201cVannacht was ik w\u00e9\u00e9r op om te kalveren, ik heb geen oog dicht gedaan.\u201d Voor mij is dat verleden tijd. Ik slaap volle nachten en als ik \u2019s ochtends wakker word, zijn er ineens drie nieuwe kalveren.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018Hebben jullie een leidraad,\u2019 vraag ik, \u2018om trouw te blijven aan jullie koers?\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De Pollocks kijken elkaar aan. Dan geeft Claire een onsterfelijk antwoord: \u2018Een tijdje terug vroeg ik Rob of ik iets wel of niet moest doen. Hij stelde mij een wedervraag: \u201cAls er een cameraploeg zou komen om je te filmen, zou je dit dan doen?\u201d Ik zei \u201cNee\u201d. Waarop hij zei: \u201cNou, dan gaan we het niet doen.\u201d\u2019<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Ok\u00e9, nu ga ik het gewoon vragen. <\/em>\u2018Ik zou hier graag een tijdje blijven en meewerken. Hebben jullie hulp nodig?\u2019<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Opnieuw stilte, langer dan daarnet. Zelfs de koeien op tv lijken de vraag te verteren. De Pollocks kijken elkaar aan. E\u00e9n koe op tv durft weer te loeien.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Hebben we nu hulp nodig?\u2019 vraagt Fiona.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018Nee, alles gaat eigenlijk wel goed\u2019, antwoordt Claire. \u2018Over een paar maanden misschien, maar nu\u2026\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Ja, over een paar maanden misschien\u2019, herhaalt Fiona. \u2018Ja, nee, sorry, we hebben nu geen hulp nodig. De caravans zijn voor mensen die in het seizoen meewerken. Ze zijn allebei nog niet zomerklaar. We hebben dus ook geen ruimte om je te blijven herbergen, maar we zullen even voor je nadenken.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Geen ruimte? <\/em>denk ik. <em>En de slaapkamer waar ik vanavond slaap dan?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><\/em>Ik laat de angstkreet, in mijn hoofd in plaats van eruit. Voor nu is dit het en voor morgen doet mijn buik alvast een kleine toer.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018O, trouwens,\u2019 zegt Fiona, \u2018morgenochtend komt Jane, om elf uur toch, Rob? Ja, elf uur. Jane is een heel authentiek persoon en kan altijd hulp gebruiken.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018Vinden jullie het goed dat ik hier blijf, totdat zij komt?\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Yes, of course. Ontbijt bij ons is een help-yourself-affair. En misschien wil je morgenochtend gaan wandelen. Het is hier prachtig.\u2019<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Het bed waarin ik inglijd, is een zee van ruimte onder spierwitte lakens die kraken van gestevenheid. Waar het rijk morgen zal zijn, geen idee, maar op dit moment voel ik me koning.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Op het nachtkastje naast me ligt een boek. Ik pak het op.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>The Man Who Cycled the World<\/em>, staat op de voorkant.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik draai het boek om.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Op 15 februari 2008, 194 dagen en 17 uur na de start van zijn missie om de wereld rond te fietsen, reed Mark Beaumont in Parijs door de Arc de Triomphe. Helemaal alleen en zonder steun legde hij 18.297 mijlen af. Met een gemiddelde van 100 gruwelijke mijlen per dag vernietigde hij het Guinness World Record met een onvoorstelbare 81 dagen.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Zo hee<\/em>, grinnikt mijn hoofd,<em> d\u00ede heeft hard gewerkt.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><\/em>Ik leg het boek neer en val als een blok in slaap.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-css-opacity is-style-dots\"\/>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\"><em>18 maart 2016 (elf weken zonder geld)<\/em><\/h5>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jane kwam inderdaad de volgende dag langs bij de Pollocks. Ik ontmoette een tengere vrouw van in de vijftig, die me meteen overlaadde met weetjes over voeding en gezondheid. \u2018Bij ons is er altijd wat te doen,\u2019 zei ze verder, \u2018en ik denk dat mijn kinderen het fantastisch vinden om je te ontmoeten. O, maar weet je wat ook leuk is? Twintig kilometer verderop is een landgoed dat vergeven is van de sneeuwklokjes, volgens mij de grootste verzameling ter wereld. Ze doen er hele mooie dingen en werken veel met vrijwilligers.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jane belde haar contact op het landgoed. Ik kreeg de telefoon aangereikt, sprak een co\u00f6rdinator, werd welkom geheten en besloot te gaan. Ook al wist ik niet precies waarheen. Rob schotelde een kop soep voor, gaf me een lepel en verontschuldigde zich: \u2018Sorry, dat we je niet langer kunnen laten blijven. Misschien kom je nog een keer terug?\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik verzekerde Rob dat hij zich allesbehalve hoefde te verontschuldigen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jane gaf me haar contactgegevens en drukte me op het hart dat ik ook bij haar van harte welkom ben. Claire zei: \u2018Ik rijd zo naar de bank en dat is dezelfde kant op, dus ik kan je een stukje meenemen.\u2019<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na een korte rit met Claire en een lift of drie stond ik aan het begin van een grote oprijlaan. Twee kilometer lang liep ik naast een kleine, kronkelende rivier, overschaduwd door enorme bomen die honderden jaren oud moeten zijn. Het was er inderdaad vergeven van de sneeuwklokjes, allemaal in bloei. Ik waande me in een sprookjesbos.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Toen het bos zich opende, werd ik begroet door een statig gebouw en waande ik me ergens anders. <em>Ehm, dit is toch geen aristocratische bedoeling hoop ik?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vijf dagen later heb ik er een werkweek op zitten met drie tuiniers die op dag \u00e9\u00e9n al als vrienden voelden. Ik geloof niet dat siertuinen ooit mijn passie zullen worden, maar ik heb er respect voor gekregen. Door de ogen van deze mannen ben ik schoonheid gaan zien in iets dat ik een week geleden tierlantijn-geneuzel zou hebben genoemd.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Het blijft bij \u00e9\u00e9n week. Jane en de Pollocks hadden me vlak voor vertrek naar het landgoed gewezen op een biologische boerderij, <em>Pillars of Hercules<\/em> (\u2018Zuilen van Hercules\u2019). Alleen die naam al\u2026 Ik nam contact op en hoorde dat er nog plek is voor \u00e9\u00e9n vrijwilliger, vanaf aankomende zondag tot anderhalve week daarna. Ik zei graag te komen, dus nu het vrijdagmiddag is, beleef ik mijn laatste pauze met de mannen. Er is thee en er is een koekje en er ontstaat een fascinerend gesprek.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Deze weken begint het warmer te worden,\u2019 vertelt \u00e9\u00e9n tuinder, \u2018maar de koude winterdagen zijn geen pretje. Ook op die dagen beginnen we om acht uur, in het pikkedonker. De eerste uren werken we vooral om onze handen warm te houden. En dat terwijl het al zwaar genoeg is om tot vijf uur \u2019s middags bezig te zijn.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Een tweede man vult aan: \u2018Wanneer het tijd wordt om de tuin voor het komende jaar te ontwerpen, zitten we drie weken lang van acht tot vijf binnen. Dat is totaal niet effectief, want na de middagpauze komt er niets moois meer uit onze handen. Maar ja, de dag moet volgemaakt.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Waarom moet de dag volgemaakt?\u2019 vraag ik.<br>\u2014\u2018We hebben veertig uur in ons contract staan.\u2019<br>\u2018En gaat het om de uren of om het werk dat je in die uren doet?\u2019<br>\u2014\u2018Ja, maar dit is het contract.\u2019<br>\u2018En gaat het over het contract, of over wat het werk toevoegt en hoeveel plezier jullie eraan beleven?\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Het blijft stil.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Wat als jullie, in plaats van drie weken achter elkaar voltijds ontwerpen, zes weken half om half doen? Dus de helft van de dag ontwerpen en de helft buiten werken? Dan staan jullie minder lang te koukleumen en gaat er meer plezier en effect zitten in het ontwerpen.\u2019<br>\u2014\u2018Ja, maar het ontwerp moet eind februari af zijn.\u2019<br>\u2018Dan beginnen jullie toch drie weken eerder?\u2019<br>\u2018Ja, maar\u2026\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik hoor een reden, maar de reden beklijft niet, want ik snap niet wat hier gebeurt. Ik zie drie intelligente mannen, alle drie vol passie voor hun werk en alle drie niet vies van een gezonde portie levensbeschouwing. Toch gaat alleen al het idee dat zij hun werk op hun eigen beste manier kunnen inrichten \u2014 m\u00f3gen inrichten <em>\u2014 <\/em>er niet in.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Aan het eind van de middag, na ons afscheid en wandelend door het sprookjesbos naar het huis waar ik verblijf, snap ik het wel.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\"><em>Zo is het nu eenmaal.<\/em><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Een zogenaamde waarheid die zelfs deze drie levenslustige mensen om de tuin weet te leiden met een leugen: dit is het contract, dus doen we het zo, ook al weten we beter, want zo is het nu eenmaal.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-css-opacity is-style-dots\"\/>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\"><em>25 maart 2016 (twaalf weken zonder geld)<\/em><\/h5>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Maar\u2026 als je niet weet waar je heen gaat \u00e9n je hebt geen geld, hoe kom je dan aan een bed?\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018Ik ben toch tot hier gekomen? Ik heb hier toch een bed?\u2019<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Martin werkt als manager bij Pillars of Hercules. Hij vroeg net hoe ik bij deze boerderij-met-caf\u00e9 ben beland. Nu kijkt hij alsof ik niet bestaan kan. Verbouwereerd loopt hij het personeelshok uit. Ik blijf nog even zitten.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Officieel gezien mag ik drie kwartier lunchpauze nemen. Bijna niemand hier neemt ze, want ze zijn alle drie onbetaald. Als je korter pauze neemt, mag je eerder naar huis. Zo gaat tenminste de ongeschreven regel. Voor de meesten lijkt eerder naar huis gaan belangrijker te zijn dan rustig samen eten.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik ben hier nu drie dagen. \u2019s Nachts slaap ik in een klein appartement boven het caf\u00e9 en overdag werk ik buiten of in de kas, samen met mensen die betaald krijgen. Dit maakt me een \u2018vrijwilliger\u2019 en wat is dat toch een raar woord eigenlijk. Of beter gezegd: wat wordt dat woord ontoepasselijk gebruikt. Alsof mensen die betaald werk doen, dat onvrij en onwillig doen.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wat mensen in veel gevallen ook doen.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dus ergens is het gebruik van \u2018vrijwilliger\u2019 hartstikke toepasselijk.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nu Martin het hok heeft verlaten, zit ik alleen met een jongen die net kwam binnenlopen. Hij zit rechts van me, aan het hoofd van de lunchtafel. Zijn rug en hoofd hangen boven zijn bord. Aan zijn schort te zien, werkt hij in de keuken van het caf\u00e9.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Hoi,\u2019 zeg ik.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De jongen kijkt op.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018O, hoi\u2026\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Het komt er voorzichtig uit, alsof hij eigenlijk niet mag praten.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Ik heet Mundo.\u2019<br>\u2014\u2018O\u2026 Andrew.\u2019<br>\u2018Hoe lang werk je hier al?\u2019<br>\u2014\u2018Vandaag is mijn eerste dag.\u2019<br>\u2018En, hoe vind je het?\u2019<br>\u2014\u2018Wel ok\u00e9\u2026 denk ik.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik vraag Andrew hoe oud hij is. We raken aan de praat en hij begint te ontdooien. Praten mag.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Andrew is zestien en omdat hij zestien is, moet hij kiezen. Hij weet niet wat. Hij denkt Sportmanagement.<br>\u2018Waarom Sportmanagement?\u2019 vraag ik.<br>\u2014\u2018Dat is wat mijn vrienden gaan doen.\u2019<br>\u2018En wat wil jij?\u2019<br>\u2014\u2018Weet ik niet. Geen Sportmanagement. Ik vind sporten heel leuk, maar ik wil er niet mijn werk van maken.\u2019<br>\u2018Waarom doe je het dan?\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hij kijkt me aan en blijft stil.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Andrew gaat gebukt onder school, ouders, vrienden en zijn hoofd. Allemaal zeggen ze al jaren wat hij moet doen. Nu hij bijna zestien is, lijkt het een gegeven: leven bestaat voor een groot deel uit dingen moeten die je niet wilt, maar wel moet.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik geloof dat Andrew wel beter weet. Ergens weet hij dat het niet de bedoeling kan zijn dat dingen nu eenmaal zo zijn, anders zou hij niet zo gebukt gaan.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Volgens mij ken ik Andrew. Mijn hele jeugd worstelde ik zoals Andrew nu worstelt. Net als hij, worstelde ik voornamelijk alleen. Ik durfde niet om hulp te vragen en wist \u00fcberhaupt niet hoe dat moest, hulp vragen. Heel soms, bij mensen die mijn worsteling zagen, liet ik een stukje van de knoop zien waar ik in zat, maar meer dan een stukje gaf ik nooit prijs en altijd ging ik verder met worstelen. Want het was nu eenmaal zo.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ons gesprek lijkt Andrew op te beuren. Hij is rechtop gaan zitten en vertelt enthousiast over zijn favoriete bezigheid: mountainbiken. Even lijkt hij vergeten dat hij hier \u2018moet\u2019 zijn. Dan, vrij plots, staat hij op. \u2018Ik moet weer aan het werk.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Andrew loopt het hok uit en er komt er een herinnering op, een ervaring die ik een paar weken geleden had, bij Monica in de tuin.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:10px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#1d97dd\" class=\"has-inline-color\">Ik ben nu meerdere dagen bezig met bramenstruiken uit de grond graven en blijf me verbazen over de eindeloze, vuistdikke wortelstelsels. Ik vind het steeds leuker worden, kijken hoe diep en hoe ver ze gaan.<\/mark><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#1d97dd\" class=\"has-inline-color\">Gravend en trekkend, zie ik in gedachten opeens een onzekere jongen van zestien verschijnen. De jongen voelt iets wezenlijks, elke dag, maar hij kan er met zijn hoofd niet bij.<\/mark><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#1d97dd\" class=\"has-inline-color\">Ik word de jongen die ik ooit was. Mijn buik begint samen te trekken. Het samentrekken kruipt omhoog, eerst naar mijn borst en dan naar mijn keel.<\/mark><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#1d97dd\" class=\"has-inline-color\">Ik leg de schop neer en er verschijnen andere mensen. Sommigen herken ik, anderen niet. Ik voel me eenzaam en onveilig. Ik ben bang. Het samentrekken in mijn keel begint te voelen als een dichtknijpen.<\/mark><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#1d97dd\" class=\"has-inline-color\">Tussen de mensen verschijnt een donker, vaag silhouet. Ik word banger. Ik wil niet dat het erger wordt dan het al is. Ik wil weg. Iets houdt me echter op mijn plek. Iets anders dan angst.<\/mark><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#1d97dd\" class=\"has-inline-color\">De silhouet beweegt naar me toe, de mensen beginnen te vervagen en ik ontwaar een welkome bekende. De Mundo van nu, achttien jaar ouder dan toen.<\/mark><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#1d97dd\" class=\"has-inline-color\">Het knellen in mijn keel verandert in een opzwellen, alsof er rozen in bloeien, en kruipt naar mijn ogen. Terwijl mijn ogen beginnen te tranen, spreekt de Mundo van nu me zacht en duidelijk toe.<\/mark><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#1d97dd\" class=\"has-inline-color\">\u2018Mundo, wat jij voelt, dat klopt. En dat het niet klopt, klopt ook. Ik heb geen sluitende antwoorden voor je, maar ik kan wel met je delen wat mij heeft geholpen een vrijer mens te worden, en dat wil ik je heel graag geven. Net zoals anderen hun antwoorden aan mij hebben gegeven.\u2019<\/mark><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik voel een rilling en krijg kippenvel, net als op die dag in de tuin. Ik denk weer aan Andrew. Hij is nog niet de Andrew van straks. Misschien kan ik hem wijzen op wat hij in zichzelf nog niet ziet. Misschien heb ik dat al gedaan, door hem te vragen wat niemand hem vraagt.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ons gesprek voelt alleen nog niet af.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-css-opacity is-style-dots\"\/>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\"><em>31 maart 2016 (drie maanden zonder geld)<\/em><\/h5>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vandaag word ik opgevolgd door een nieuwe \u2018vrijwilliger\u2019. Het bed van mijn slaapkamer is schoon, de kamer is netjes en ik neem afscheid van de Pillars-boerderij. Plus van Andrew.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik vind hem in de keuken en vraag of hij even mee wil lopen. Buiten geef ik hem een kleine buidel, \u00e9\u00e9n van de vijf die een vriendin me gaf voor op reis. Ik heb er een tijger ingedaan, uit de verzameling minidieren die een vriend me gaf voor op reis. \u2018Om te geven aan mensen die je onderweg ontmoet\u2019, hadden ze allebei gezegd, alsof ze het samen hadden bekokstoofd.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.07-Buidel-en-mini-diertje-1024x545.png\" alt=\"Buidel en mini-tijger\" class=\"wp-image-8502 lazyload\" width=\"256\" height=\"136\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.07-Buidel-en-mini-diertje-1024x545.png\" alt=\"Buidel en mini-tijger\" class=\"wp-image-8502\" width=\"256\" height=\"136\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.07-Buidel-en-mini-diertje-1024x545.png 1024w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.07-Buidel-en-mini-diertje-300x160.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.07-Buidel-en-mini-diertje-768x409.png 768w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.07-Buidel-en-mini-diertje-18x10.png 18w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.07-Buidel-en-mini-diertje.png 1338w\" sizes=\"(max-width: 256px) 100vw, 256px\" \/><\/noscript><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik geef Andrew ook een kaart met daarop een kort bericht. De precieze woorden laat ik voor hem, maar ze komen overeen met wat de Mundo van nu zei tegen de Mundo van toen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Andrew kijkt naar het pakketje. Ik hoor een vertwijfelde \u2018O, thank you\u2019. Hij opent de buidel, haalt de tijger tevoorschijn en krijgt een glimlach op zijn gezicht. Dan richten zijn ogen zich op de kaart. Hij kijkt er langer naar dan hij nodig heeft om de woorden te lezen. Als hij weer opkijkt, zegt hij: \u2018Dit is het mooiste dat iemand me ooit heeft gegeven.\u2019<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-css-opacity is-style-dots\"\/>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Duncan oogt gezond en sterk. Hij draagt een bruine baard, heeft een ruig postuur en straalt een kalmte uit die ik heel prettig vind.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De eerste dagen op de boerderij werkten hij en ik af en toe samen, voornamelijk in stilte. We leken weinig te bespreken te hebben. Toen zag ik hem tijdens een lunchpauze iets vanaf zijn telefoon aan een collega tonen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Duncan,\u2019 zei ik toen ze uitgepraat waren, \u2018ik hoorde je net de woorden \u201cgroene\u201d, \u201cvrachtwagen\u201d en \u201chuis\u201d zeggen. Dat maakt me benieuwd. Wil je er iets over vertellen?\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Duncan haalde opnieuw zijn telefoon tevoorschijn. Een half uur later waren we onze drie onbetaalde lunchkwartieren ruimschoots gepasseerd. Ik voelde me ge\u00efnspireerd. Ik wilde zijn droom in levenden lijve zien, eraan meeklussen en er een korte film van maken. Vanaf vandaag gaat dat gebeuren. Ik verhuis van de Pillars-boerderij naar de woonkamerbank van Duncan en zijn jonge gezin. Vier dagen lang eet, klus en plant ik samen met hem, zijn vriendin Roxanne en hun babyzoon Ruaridh (\u2018Reuwri\u2019). Op dag vijf gaat de camera aan.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.08-Stukjes-uit-de-film-als-strip-1024x627.png\" alt=\"Stukjes uit de film als strip. Roxanne, Duncan en Ruaridh lopen naar een vrachtwagen. In twee tekstballonnen zit de volgende tekst: \u2018We overhaasten dit niet. We smijten er geen bakken met geld tegenaan. Het is een liefdeswerk. Daardoor lijken de juiste materialen precies op de juiste momenten ons pad te kruisen.\u2019 \u2014\u2018En het is goed om er steeds van weg te lopen, om het te laten rusten en er met frisse ogen en nieuwe idee\u00ebn bij terug te komen.\u2019\" class=\"wp-image-8510 lazyload\" width=\"512\" height=\"314\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.08-Stukjes-uit-de-film-als-strip-1024x627.png\" alt=\"Stukjes uit de film als strip. Roxanne, Duncan en Ruaridh lopen naar een vrachtwagen. In twee tekstballonnen zit de volgende tekst: \u2018We overhaasten dit niet. We smijten er geen bakken met geld tegenaan. Het is een liefdeswerk. Daardoor lijken de juiste materialen precies op de juiste momenten ons pad te kruisen.\u2019 \u2014\u2018En het is goed om er steeds van weg te lopen, om het te laten rusten en er met frisse ogen en nieuwe idee\u00ebn bij terug te komen.\u2019\" class=\"wp-image-8510\" width=\"512\" height=\"314\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.08-Stukjes-uit-de-film-als-strip-1024x627.png 1024w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.08-Stukjes-uit-de-film-als-strip-300x184.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.08-Stukjes-uit-de-film-als-strip-768x471.png 768w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.08-Stukjes-uit-de-film-als-strip-1536x941.png 1536w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.08-Stukjes-uit-de-film-als-strip-2048x1255.png 2048w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.08-Stukjes-uit-de-film-als-strip-18x12.png 18w\" sizes=\"(max-width: 512px) 100vw, 512px\" \/><\/noscript><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Duncan, Roxanne en Ruaridh zijn een oude verhuisvrachtwagen aan het ombouwen tot mobiel huis. Ze willen hun appartement en dure huur vaarwel zeggen, zelf groenten en fruit verbouwen en de oogst direct aan de mensen verkopen. Zonder keurmerk.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.09-1-strip-gaat-verder-1024x789.png\" alt=\"Strip gaat verder. Gezichten van Duncan, Roxanne en Ruaridh. Tekstballon bij Duncan: \u2018Een biokeurmerk kost geld en dat betekent vooral hogere prijzen. Wij willen het voedsel waar iedereen recht op heeft weer betaalbaar maken, door mensen direct te bedienen, op basis van vertrouwen in plaats van ons te verschuilen achter een stempel dat zegt dat we biologisch zijn.\u2019 Tweede tekstballon bij Duncan: \u2018En we houden zelf van goed eten. We willen onszelf goed voeden.\u2019 Derde tekstballon, bij Roxanne, die lacht: \u2018Zonder daarvoor te moeten betalen.\u2019\" class=\"wp-image-8513 lazyload\" width=\"512\" height=\"395\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.09-1-strip-gaat-verder-1024x789.png\" alt=\"Strip gaat verder. Gezichten van Duncan, Roxanne en Ruaridh. Tekstballon bij Duncan: \u2018Een biokeurmerk kost geld en dat betekent vooral hogere prijzen. Wij willen het voedsel waar iedereen recht op heeft weer betaalbaar maken, door mensen direct te bedienen, op basis van vertrouwen in plaats van ons te verschuilen achter een stempel dat zegt dat we biologisch zijn.\u2019 Tweede tekstballon bij Duncan: \u2018En we houden zelf van goed eten. We willen onszelf goed voeden.\u2019 Derde tekstballon, bij Roxanne, die lacht: \u2018Zonder daarvoor te moeten betalen.\u2019\" class=\"wp-image-8513\" width=\"512\" height=\"395\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.09-1-strip-gaat-verder-1024x789.png 1024w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.09-1-strip-gaat-verder-300x231.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.09-1-strip-gaat-verder-768x592.png 768w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.09-1-strip-gaat-verder-1536x1184.png 1536w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.09-1-strip-gaat-verder-2048x1579.png 2048w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.09-1-strip-gaat-verder-16x12.png 16w\" sizes=\"(max-width: 512px) 100vw, 512px\" \/><\/noscript><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.09-2-strip-gaat-verder-1024x663.png\" alt=\"Strip gaat verder. Duncan en Roxanne zitten gehurkt op de grond en planten zaadjes. Ruaridh zit erbij. Tekstballon bij Duncan: \u2018Mensen slijten hun dagen in een baan die hen ongelukkig maakt, maar ze blijven het doen om rekeningen te betalen. Voor ons is dat \u00e9\u00e9n reden om dit te doen, maar we doen het ook om tijd te geven aan dingen waar we gepassioneerd over zijn en die we leuk vinden om te doen. Dat verrijkt ons.\u2019 Tekstballon bij Roxanne: \u2018En onze kleine man.\u2019\" class=\"wp-image-8514 lazyload\" width=\"512\" height=\"332\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.09-2-strip-gaat-verder-1024x663.png\" alt=\"Strip gaat verder. Duncan en Roxanne zitten gehurkt op de grond en planten zaadjes. Ruaridh zit erbij. Tekstballon bij Duncan: \u2018Mensen slijten hun dagen in een baan die hen ongelukkig maakt, maar ze blijven het doen om rekeningen te betalen. Voor ons is dat \u00e9\u00e9n reden om dit te doen, maar we doen het ook om tijd te geven aan dingen waar we gepassioneerd over zijn en die we leuk vinden om te doen. Dat verrijkt ons.\u2019 Tekstballon bij Roxanne: \u2018En onze kleine man.\u2019\" class=\"wp-image-8514\" width=\"512\" height=\"332\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.09-2-strip-gaat-verder-1024x663.png 1024w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.09-2-strip-gaat-verder-300x194.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.09-2-strip-gaat-verder-768x497.png 768w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.09-2-strip-gaat-verder-1536x994.png 1536w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.09-2-strip-gaat-verder-2048x1325.png 2048w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.09-2-strip-gaat-verder-18x12.png 18w\" sizes=\"(max-width: 512px) 100vw, 512px\" \/><\/noscript><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.09-3-strip-gaat-verder-1024x515.png\" alt=\"Strip gaat verder. Close-up van Ruaridh, die ergens op zit. Tekstballon rechts van hem: \u2018Ruaridh is onderdeel van het project. We laten hem niet ergens achter wanneer we aan de vrachtwagen willen werken. Hij is altijd bij ons.\u2019 Tweede tekstballon: \u2018Part of the team.\u2019\" class=\"wp-image-8515 lazyload\" width=\"512\" height=\"258\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.09-3-strip-gaat-verder-1024x515.png\" alt=\"Strip gaat verder. Close-up van Ruaridh, die ergens op zit. Tekstballon rechts van hem: \u2018Ruaridh is onderdeel van het project. We laten hem niet ergens achter wanneer we aan de vrachtwagen willen werken. Hij is altijd bij ons.\u2019 Tweede tekstballon: \u2018Part of the team.\u2019\" class=\"wp-image-8515\" width=\"512\" height=\"258\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.09-3-strip-gaat-verder-1024x515.png 1024w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.09-3-strip-gaat-verder-300x151.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.09-3-strip-gaat-verder-768x387.png 768w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.09-3-strip-gaat-verder-1536x773.png 1536w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.09-3-strip-gaat-verder-2048x1031.png 2048w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.09-3-strip-gaat-verder-18x9.png 18w\" sizes=\"(max-width: 512px) 100vw, 512px\" \/><\/noscript><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dit drietal bezit geen land. Ze mogen een stukje grond gebruiken dat op termijn verkocht gaat worden. Ze zouden er bomen willen planten en een ecosysteem willen cre\u00ebren dat zichzelf overeind kan houden en versterken, wetende dat ze op een gegeven moment weg moeten. Ze willen hun energie alleen niet verspild zien worden door een toekomstige eigenaar die niet van bomen houdt.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Wat zou het meest ideale zijn?\u2019 vraag ik.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018Een stukje land waarop we kunnen investeren voor de toekomst, misschien samen met gelijkgestemden. We hoeven geen eigenaar te zijn, maar we willen onze tijd en aandacht wel stoppen in iets dat mag groeien om te blijven.\u2019<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.10-Roxanne-Duncan-en-Ruaridh-staan-voor-de-vrachtwagen.-1024x836.png\" alt=\"Roxanne, Duncan en Ruaridh staan voor de vrachtwagen. Onder de vrachtwagen staat een afspeel-teken en een link: GeldGaatNooitOverGeld.org\/GreenTruckGrowers\" class=\"wp-image-8518 lazyload\" width=\"512\" height=\"418\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.10-Roxanne-Duncan-en-Ruaridh-staan-voor-de-vrachtwagen.-1024x836.png\" alt=\"Roxanne, Duncan en Ruaridh staan voor de vrachtwagen. Onder de vrachtwagen staat een afspeel-teken en een link: GeldGaatNooitOverGeld.org\/GreenTruckGrowers\" class=\"wp-image-8518\" width=\"512\" height=\"418\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.10-Roxanne-Duncan-en-Ruaridh-staan-voor-de-vrachtwagen.-1024x836.png 1024w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.10-Roxanne-Duncan-en-Ruaridh-staan-voor-de-vrachtwagen.-300x245.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.10-Roxanne-Duncan-en-Ruaridh-staan-voor-de-vrachtwagen.-768x627.png 768w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.10-Roxanne-Duncan-en-Ruaridh-staan-voor-de-vrachtwagen.-1536x1254.png 1536w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.10-Roxanne-Duncan-en-Ruaridh-staan-voor-de-vrachtwagen.-2048x1672.png 2048w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.10-Roxanne-Duncan-en-Ruaridh-staan-voor-de-vrachtwagen.-15x12.png 15w\" sizes=\"(max-width: 512px) 100vw, 512px\" \/><\/noscript><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-css-opacity is-style-dots\"\/>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\"><em>5 april 2016<\/em><\/h5>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hoewel Duncan en Roxanne waarheid voelen bij hun droom, laten ook zij zich regelmatig om de tuin leiden door \u2018ja, maar\u2019. Onze ontmoeting heeft hun vuur weer aangewakkerd, zeggen ze. Ik zeg dat dit geheel wederzijds is. Ik ben vervuld en ge\u00efnspireerd. En het is tijd om weer uit elkaar te gaan. Zo voelt het in ieder geval, van beide kanten. Misschien kom ik terug voordat ik weer naar Nederland ga, misschien niet. Eerst maar kijken waar ik vandaag terecht ga komen, want ik heb opnieuw geen bestemming.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik wandel naar Rosemary, een Ierse die ik vorige week bij Pillars ontmoette. Ze zat buiten op een bankje en ik sloeg haar vanaf een ander bankje gade terwijl ze in alle rust zat te breien, af en toe een slok nemend van een kop thee. Ik genoot van het beeld, raakte met haar aan de praat en ontdekte dat ze zo ongeveer alles kan dat mensen met handen kunnen. Rosemary haalt haar voldoening vooral uit een simpel, eerlijk leven waarin ze maakt wat ze zelf maken kan en leert maken wat ze nog niet zelf maken kan.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">We hebben afgesproken elkaar gedag te zeggen voordat ik weer op pad ga. Wanneer ze de deur opendoet, zie ik nog een vrouw. Ze stelt zich voor als Catherine en wil alles weten over mijn reis. Binnen begin ik te vertellen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018H\u00e9, maar als samen met mensen en natuur leven je ding is\u2019, zegt ze, terwijl we rondom een pot thee zitten, \u2018dan vind je Tangleha denk ik wel leuk. Ik heb er gewoond.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Catherine vertelt over Tangleha en ziet mijn ogen groter worden.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Zal ik kijken of je er terecht kan?\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018Ja, super.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ze belt naar \u00e9\u00e9n van de bewoners, Caspar. Die neemt niet op, dus laat ze een bericht achter. Ik besluit om ernaartoe te liften en te zien wat er gebeurt. De meiden laten me uit en vijf seconden nadat ik mijn duim opsteek, staat er een auto voor mijn neus.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018We hebben nog maar drie kilometer te gaan,\u2019 zegt de bestuurder, \u2018dus aan ons heb je niet zoveel.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018Maar wel drie kilometer\u2019, zeg ik. Ik stap in. De bestuurder heet Jim en naast hem zit zijn schoonbroer, wiens naam ik vergeet. Drie kilometer verderop besluiten ze om iets verder te rijden. Weer wat verder besluiten ze om nog wat verder te rijden, tot aan de noordkant van het schiereiland Fife. Daar aangekomen, besluiten ze om over de brug naar het vasteland te rijden. Daar aangekomen, besluiten ze nog een stuk te rijden. En nog een stuk.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Ja, ik vind dit eigenlijk te leuk!\u2019 zegt Jim. \u2018We hebben ook de tijd vandaag, we hoeven niet voor zessen terug te zijn.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De mannen kijken elkaar kort aan. Dan draait Jims schoonbroer zich naar me toe: \u2018Weet je, we brengen je gewoon naar waar je zijn wilt.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dit overkomt me niet voor het eerst, mensen die verder rijden dan ze eigenlijk van plan waren, maar anderhalf uur verder heb ik nog nooit meegemaakt. Ik bedank ze hartelijk.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Graag gedaan. En jij bedankt. Nogmaals: dit vinden we heel leuk.\u2019<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na anderhalf uur rijden, draaien we een pad op dat naar Tangleha leidt. Daar uit de auto gestapt, zie ik twee mannen buiten aan het werk. Ik loop er met mijn gezelschap heen. E\u00e9n man blijkt Caspar te zijn. Hij hoorde Catherine\u2019s bericht en vernam bij het terugbellen dat ik reeds onderweg was. Zijn verbaasde blik wekt niet de indruk dat hij me ook daadwerkelijk zag komen vandaag. Ik krijg ook geen \u2018Welkom\u2019 of iets dergelijks. Jim en zijn schoonbroer breken wat ijs door te zeggen dat ze naar huis gaan. Ik loop met ze mee naar hun auto, zwaai ze uit en keer terug naar de mannen, niet wetende of ik hier zal blijven vandaag.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tangleha is een kleine gemeenschap aan de noordoostkant van Schotland. Het huis waar de gemeenschap woont, staat vijftig meter van de zee. Caspars vader legde er de eerste stenen. Toen hij een paar jaar geleden overleed, nam Caspar het roer over en doopte hij de plek om tot een \u2018Artists Collective\u2019.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Caspar en zijn medebewoners willen van Tangleha een basis maken die natuurlijk bouwen en zelfvoorzienend leven promoot. Ze willen een bron van kennis worden over hoe we de aarde mooier kunnen maken en een broedplaats zijn voor kunst en creativiteit.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Iedereen woont in het huis, behalve ik. Ik word door een jongere bewoner naar de enige nog vrije ruimte geleid: een minihuisje dat deels in een heuvel is gegraven. \u2018Het staat er nog maar twee jaar\u2019, zegt hij hartelijk. \u2018Je kunt er vanavond slapen.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De binnenruimte van het huisje heeft het formaat van een kleine caravan. De muren, de grond en zelfs het onderstel van het bed zijn gemaakt van onbeschilderde, bruinrode klei. Alleen de houten balken aan het plafond verraden dat het huis ook door iets anders overeind wordt gehouden. Het \u00e9\u00e9npersoonsbed is opgemaakt, maar volgens mij in tijden niet gewassen. Aan \u00e9\u00e9n muur, onder het enige raam, staat een klein, houten bureau. In de hoek zie ik een houtkachel.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik ben met stomheid geslagen. Op \u00e9\u00e9n detail na (dit is een huisje van klei en geen traditionele bothy van hout of steen) lijk ik op de plek te zijn die weken geleden mijn verbeelding sierde. En om mijn stomheid compleet te maken, hoor ik dat hier sinds gisteren een Engelsman genaamd Jack is, om een houten dak te bouwen voor \u00e9\u00e9n van de werkruimtes.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ga ik hier in de tuin werken en iets met hout doen, zoals ik op de heuvel bij Lendrick Lodge voor me zag?<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Weer in het huis zie ik Caspar nog steeds verbaasd kijken. Ik weet nog niet dat Caspar meestal verbaasd kijkt, ook wanneer hij niet verbaasd is. De rest van de bewoners lijkt het vrij normaal te vinden dat ik via een halve aankondiging ben komen aanwaaien. Ik krijg een plek aan de eettafel en ben onderdeel van de groep. Niemand vraagt wat ik kom doen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na het eten weet ik niet wat te doen. Ik voel me ongemakkelijk en de vragen die niemand stelt, wakkeren mijn ongemak alleen maar aan. Engelsman Jack installeert zichzelf languit op de bank met een boek. Hij lijkt van ongemak geen last te hebben.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Jack, hoe laat beginnen jullie morgen?\u2019 vraag ik zo nonchalant mogelijk.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hij laat zijn boek een paar centimeter zakken en kijkt me via de bovenrand aan.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018Mundo, je hebt gereisd vandaag. Kom lekker aan, <em>take it easy<\/em> en neem morgen een rustdag.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Dank je Jack, dat had ik even nodig denk ik.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018No worries, sunshine.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jack gaat verder met lezen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik probeer mijn ongemak uit bij Caspar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Caspar, wat verwacht je van me terwijl ik hier ben?\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Niets. Iedereen voegt iets toe, altijd. Door mee te werken, door de tijd te nemen om met iemand te praten, door muziek te maken of door simpelweg stil in een hoekje te zitten. Ik vind het tof als je betrokken raakt, maar ik ga je niet vertellen waarmee, wanneer of voor hoelang.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Ok\u00e9,<\/em> zegt mijn hoofd, <em>dit wordt een leuke oefening<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik loop naar het kleien huisje, leg mezelf te rusten en val vroeg in slaap.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De volgende ochtend voel ik me bewogen tot het uitmesten van mijn vertrek. Volgens mij heeft het sinds de bouw geen \u00e9\u00e9n schoonmaakbeurt gehad. In de daarop volgende dagen plant ik aardbeien, schaaf ik boomstammen, kook ik en mag ik oefenen met me ongemakkelijk voelen.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mijn ongemak gaat over meer dan me vrij of onvrij voelen om te doen en laten wat goed voelt. Ook al lijkt Tangleha alles te zijn dat ik weken geleden voor me zag; ik voel me er niet thuis. Er hangt een spanning in de lucht die ik ken van bij Lendrick&#8230; en van veel plekken waar mensen dicht bij elkaar leven en werken. Alsof er iets is dat iedereen weet, maar er niet mag zijn. Omdat het anders ongezellig wordt. Wat ik hier van dit \u2018iets\u2019 meekrijg, gebeurt vooral via mensen die iets laten vallen over een ander.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Een paar keer benoem ik de spanning die ik voel, maar mijn woorden vinden geen weerklank of ik krijg als reactie: \u2018Sorry, maar ik heb het nu te druk om het daarover te hebben.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Volgens mij word ik uitgenodigd om met de spanning te <mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#009e64\" class=\"has-inline-color\">zijn<\/mark>.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-css-opacity is-style-dots\"\/>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Nederland<\/h3>\n\n\n\n<div style=\"height:80px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\"><em>19 april 2016<\/em><\/h5>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De wielen van het vliegtuig kussen met een piep de Nederlandse grond. Ik zie een strakblauwe hemel. Ik voel me lichter dan toen ik drie maanden geleden uit Nederland vertrok. Sowieso ben ik lichter dan toen, want het zakje wisselgeld dat uitgroeide tot honderdvijftig pond zit niet meer in mijn tas. E\u00e9n derde is per brief onderweg naar Monica. \u2018Stuur me maar overvloedige energie vanaf je verdere reis\u2019, had ze gezegd, toen ze mijn zakje met wisselgeld van eerdere reizen niet wilde aannemen. Leuk om dat ook op deze manier te kunnen doen. Een tweede derde is onderweg naar Louis en Sandra, voor hun <em>Care First<\/em> initiatief en het derde deel heb ik bij Tangleha in een envelop met een briefje aan het prikbord gehangen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik heb zin om weer in Nederland te zijn. En ik kijk ernaar uit mijn neef Wouter te zien. \u2018Je mag bij mij logeren tot wanneer je wilt,\u2019 schreef hij een paar weken geleden, \u2018en ik kom je graag van het vliegveld ophalen. Ik wil je steunen om zonder geld van Schiphol naar Amsterdam te reizen.\u2019 Bij het lezen voelde ik liefde en warmte. <em>Lekker, <\/em>dacht ik ook,<em> dat treinkaartje is al geregeld<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018O, dacht je d\u00e1t?\u2019 vraagt Wouter verbaasd nadat we elkaar hebben omhelsd. \u2018Nee, dat was niet mijn bedoeling. Het is mijn bedoeling om je te steunen, om erbij te zijn en het mee te maken, Mundo die zonder geld van Schiphol naar Amsterdam reist.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik barst in lachen uit. Creatieve Wouter. Ik had het kunnen weten en meteen maakt mijn maag een salto.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">We lopen de hal van het vliegveld in en ik voel er weinig voor om te gaan liften. Volgens mij zijn automobilisten bij vliegvelden nog banger dan elders.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Wat een drogreden<\/em>, denk ik meteen. Ik heb genoeg ervaring om te weten dat de enige slechte liftplek een plek is waar geen vervoersmiddelen langskomen. Laat ik mijn beslissing dus op een andere manier nemen. <em>Onderbuik, wat jij, liften of treinen?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bij liften schudt mijn buik Nee; bij treinen knikt hij Ja<em>.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Ok\u00e9, hoe zullen we dit doen?\u2019 vraag ik Wouter, ergens hopend op een verlossend antwoord. Hij kijkt me aan en blijft stil. \u2018Ja, ok\u00e9, vervolg ik, \u2018ehm, die kant op.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wouter volgt me naar een rood-wit geblokt kunstwerk. Boven het kunstwerk hangt een bord, \u2018Meeting Point\u2019. Mensen die op het kunstwerk zitten, doen dat meestal omdat ze op iemand wachten. Op mij bijvoorbeeld.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik benader een jongen met een open gezicht, wil hem aanspreken en dan pakt Wouter het woord. \u2018Dit is mijn neef Mundo. Hij is net terug uit Schotland. Hij leeft, reist en werkt dit jaar zonder geld. Wil jij hem misschien helpen aan een treinkaartje naar Amsterdam Sloterdijk?\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De jongen lacht een vertwijfelde, vriendelijke en vooral ongemakkelijke lach.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018Ehm, n\u2026 nee.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Terwijl ik vriendelijk en ongemakkelijk teruglach, zie ik in mijn rechterooghoek een vrouw naar ons kijken. Ik bedank de jongen, huppel drie keer naar rechts en sta voor een jonge, uitnodigende verschijning met een ietwat timide glimlach. Deze keer neem ik het woord.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Wat gaaf dat je dit doet\u2019, zegt ze meteen. \u2018Ja, dat doe ik graag. En ik wil je interviewen voor mijn blog, mag dat?\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ze stelt zich voor als Houkje en gaat me voor naar de kaartautomaat. Weer bij het Meeting Point ontmoeten Wouter en ik de vriendinnen op wie ze zat te wachten.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018We gaan een paar dagen naar Stockholm\u2019, zegt Houkje.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018Ja,\u2019 beaamt \u00e9\u00e9n vriendin, \u2018maar ik wil wel nog wat eten.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Wil je mijn wraps hebben?\u2019 vraag ik terwijl ik mijn rugzak afdoe. \u2018Ik kreeg ze in het vliegtuig en had geen trek. Ik ken ze van de heenweg en vond ze toen best lekker.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Even word ik bekeken als een snoep-aanbiedende vreemde, wat ik ergens ook ben, maar dan klaart haar gezicht op: \u2018Nou, graag.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik wissel contactgegevens met Houkje en loop met Wouter naar het perron. De rit naar station Sloterdijk duurt elf minuten. Vanaf daar is het een half uur met de benenwagen naar Wouters huis. We wandelen tussen het spoor en het groen van het Westergasterrein. Overal zie ik korte rokjes. Opeens heb ik w\u00e9l trek.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Ik heb eten gemaakt\u2019, zegt Wouter, alsof hij mijn gedachten leest. \u2018Het zit in mijn tas dus we kunnen in het park picknicken.\u2019<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Twee neven zitten op het gras. Allebei voelen ze nogal veel liefde. Liefde voor het leven, voor elkaar, voor Houkje en voor het eten op hun schoot. Ze genieten van elke hap.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Zullen we openlaten tot wanneer ik blijf logeren?\u2019 vraag ik. \u2018Zullen we blijven afstemmen of het nog klopt? Dat voelt beter dan blijven tot wanneer ik wil.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wouter stemt kauwend in. We zijn omgeven door voetballende en frisbee\u00ebnde mensen. En korte rokjes.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hallo lente. Hallo Nederland.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-css-opacity is-style-dots\"\/>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\"><em>23 april 2016<\/em><\/h5>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik ben op de plek en de tijd waar Korrie me in januari een retourticket voor bood: de jaartraining. Dit is het vierde en laatste weekend.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Korries jaartraining gaat over contact maken met wat ons werkelijk bezielt en over het verankeren van dat contact in leven en werk. Zodat leven niet meer voelt als werk, maar als leven. Dit is het derde jaar dat ik meemaak en mijn tweede als assistent. Ik ben dus enigszins bekend met de insteek: uit de sneltrein stappen waar we zo makkelijk in blijven zitten, tot inkeer en stilte komen, herkennen wat er in ons leeft en vrijlaten wat misschien al heel lang vastzit.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Het programma staat echter nooit vast en zo is het ook met mijn assistentenrol. Als team stemmen we steeds af op wat er in de groep en in ons leeft, om in het moment met passende antwoorden of vragen te komen. Voor zover mijn rol dus gedefinieerd kan worden, bestaat ze vooral uit meedoen met de training. Of beter gezegd: meezijn met de training.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><\/em>In het begin vond ik het wennen: dingen laten gebeuren in plaats van dingen \u2018doen\u2019, dingen mogelijk maken in plaats van \u2018doen\u2019, mezelf mezelf laten zijn in plaats van mezelf \u2018doen\u2019. Na drie maanden Schotland is me duidelijk dat ik dat nog steeds wennen vind.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tijdens de eerste lunch van het weekend vraagt Koen: \u2018Mundo, leven zonder geld: wat is je conclusie tot nu toe?\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik vind het meteen een leuke vraag, heb niet direct een antwoord en mijn mond zit nog vol.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018Dat het nog niet klaar is\u2019, zeg ik dan.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Wanneer is het voor jou wel klaar?\u2019 vraagt Jonna, die naast Koen zit. \u2018Over hoe lang?\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018Wanneer het klaar voelt. Ik weet nog niet wanneer dat zal zijn.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik vertel over Monica, Lendrick Lodge, liften zonder bestemming, Pillars of Hercules, de groene vrachtwagen en Tangleha. Al pratende kom ik tot een tweede conclusie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Zonder geld kan ik niet betalen, in ieder geval niet met geld, om ergens te mogen zijn. Dit betekent niet dat de drang om te betalen zomaar weg is. Sterker nog, op meerdere plekken in Schotland zag ik mezelf betalen. Ik kwam ergens aan en had mijn jas nog niet uit, of ik was al over mezelf heen gevallen om op tijd te laten weten dat ik heus wel iets kwam doen in ruil voor mijn verblijf. Meerdere keren bood ik een Qigong-les aan, terwijl dat helemaal niet mijn behoefte was. Andere keren bleef ik maar vragen: \u201cZeg je het als ik iets kan doen?\u201d. Weer andere keren zei ik dat ik dit en dat of zus en zo wel zou kunnen doen, terwijl ik nauwelijks wist waar ik was, laat staan of de mensen daar wel wilden dat ik iets deed.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Een paar keer kreeg ik het ook meteen terug: \u201cAls je echt nu iets wilt doen, gaan we nu iets verzinnen, maar wat ons betreft kom je hier eerst aan\u201d.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik vind het leuk, dit terugblikken. Verhelderend ook.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Dit patroon, het afkopen van het recht om ergens te mogen zijn, verdwijnt niet omdat ik het even zonder geld doe. Ik krijg het juist op m\u2019n snufferd. Eerst moet ik doen, eerst moet ik geven en dan ben ik goed genoeg, dan mag ik er zijn. Misschien.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Vooral op plekken waar geen duidelijke afspraken waren, vond ik het echt oefenen om te handelen vanuit overvloed in plaats vanuit schuld of plicht. Zeker wanneer de bal volledig bij mij lag. Bij Tangleha leerde ik al doende over bouwen met hout en tuinieren vanuit Permacultuur-principes. Ik kookte met plezier voor de bewoners. Maar het echte werk daar, zat \u2018m voor mij in het ervaren van de vrijheid, in mezelf, om dingen te doen en dingen te laten.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Ik vind het heerlijk om te geven en om mijn dankbaarheid te uiten. Zonder geld daagt me vooral uit om hier authentieker in te worden. Om te durven wachten tot mijn geven van binnenuit komt, of tot er een hulpvraag komt, of tot ik zie waar ik echt iets te geven heb. En dat kan alleen wanneer ik mezelf genoeg vind. Dan komt geven vanuit spontaniteit in plaats vanuit plicht. Dan kan ik in vrijheid ontvangen in plaats van in schuld. En dan geef ik terug of door vanuit dankbaarheid en niet om een rekening te vereffenen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Op deze manier geven en ontvangen is veel leuker en waardevoller dan het gekunstelde gedoe waar zoveel onuitgesproken regels en overtuigingen vanaf druipen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Dit weet ik allemaal, allang, vind ik, maar mijn tijd in Schotland liet me zien hoezeer ik hier nog in kan groeien. Dus misschien is mijn conclusie tot nu toe dat zonder geld me nog meer doet oefenen, met vertrouwen dat ik goed en waardevol ben zoals ik ben.\u2019<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De lunch is voorbij, bijna iedereen is van tafel en ik mag naar de teamkamer voor het ongeschreven vervolg van de dag.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2019Over dat liften zonder bestemming,\u2019 zeg ik terwijl we opstaan, \u2018ik heb er bij Tangleha een korte film over gemaakt, samen met drie filmmakers van vijf, zeven en negen jaar oud.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Koen en Jonna willen het filmpje zien. Ik schrijf op waar ze het kunnen vinden.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.11-briefje-met-URL-300x157.png\" alt=\"Briefje met URL: GeldGaatNooitOverGeld.org\/NoDestination\" class=\"wp-image-8539 lazyload\" width=\"274\" height=\"144\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.11-briefje-met-URL-300x157.png\" alt=\"Briefje met URL: GeldGaatNooitOverGeld.org\/NoDestination\" class=\"wp-image-8539\" width=\"274\" height=\"144\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.11-briefje-met-URL-300x157.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.11-briefje-met-URL-1024x537.png 1024w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.11-briefje-met-URL-768x403.png 768w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.11-briefje-met-URL-18x9.png 18w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.11-briefje-met-URL.png 1381w\" sizes=\"(max-width: 274px) 100vw, 274px\" \/><\/noscript><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-css-opacity is-style-dots\"\/>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\"><em>31 mei 2016 (vijf maanden zonder geld)<\/em><\/h5>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zo leuk als ik het vond om weer voet op Nederlands bodem te zetten, zo onrustig voelde ik me al gauw na de jaartraining. Ik begaf me op bekend terrein, was omgeven door bekende mensen en toch was ik bang. Banger dan in Schotland.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">In Schotland boeide het me minder wat mensen ervan vonden, Mundo zonder geld; in Nederland boeide het me meer en dat kwam vooral door een onwelkom gevoel. Dat verder aangewakkerd werd door een botsing met Wouter.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wouter en ik zijn te eerlijk geworden om schone schijn met droge ogen te kunnen hooghouden. Dat is soms leuk, soms lachwekkend en soms confronterend. De confronterende momenten weten we niet altijd makkelijk te trotseren en na een paar weken stonden we voor de vraag: blijft Mundo bij Wouter logeren, of kunnen Mundo en Wouter het trotseren beter even los van elkaar doen? We hadden geen antwoord en spraken af het nog even open te laten. Hartstikke mooi, en precies waar ik zelf om had gevraagd. Toch stelde ik een bericht op voor vrienden. Gewoon,voor de zekerheid.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Kan ik over een week een paar dagen bij jou logeren? Ik weet nog niet of ik een plek nodig heb, maar zou het kunnen als ik een plek nodig heb?\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Al typende werd ik me bewust van een verkramping. Ik stopte, nam de ruimte om te voelen en voelde wat er al weken was. Angst.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Het bankje in Schotland verscheen in mijn gedachten. Even sputterde mijn hoofd nog <em>Ja, maar ik moet zorgen dat\u2026<\/em> en toen werd het stil. Ik voelde mezelf ademen, begon waar te nemen wat ik lijfelijk voelde, liet mezelf bang zijn en begon te ontspannen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Net als toen op dat bankje kwam er vanzelf een vraag. Deze keer niet <em>Wat is het ergste dat er kan gebeuren?<\/em>, maar <em>Wat voelt nu het meest levendig?<\/em><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Wachten<\/em>, klonk het<em>.<\/em> <em>Jij weet het niet, Wouter weet het niet en dat is ok\u00e9. Het wordt vanzelf helder. Vertrouw. J<\/em>e<em> zult weten wat je moet weten wanneer je het moet weten.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik voelde mijn lichaam verder ontspannen. Opnieuw kwam dat besef: mijn gevoel van welkom zijn is boven alles aan mij en <mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#00a065\" class=\"has-inline-color\">in mij<\/mark>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Alsof het universum op het besef had zitten wachten, kreeg ik in de dagen die volgden van meerdere kanten bericht: \u2018H\u00e9 Mundo, leuk dat je weer in Nederland bent! Als je ooit een slaapplek nodig hebt\u2026\u2019<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dat was een ontmoeting met welkom. Kort daarna was er een ontmoeting met genoeg.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Op een zondagochtend hielp ik Teun met zijn verhuizing naar Amsterdam. Hij trok in bij Rob en Yenny. Het tillen liep gesmeerd en om elf uur zaten we al aan de koffie. Rob vroeg of ik een week later wilde helpen met de vloer verven. Dat wilde ik. Ik kwam, we verfden en tijdens een pauze wilde ik wat vragen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Mag ik het vragen?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Is het ok\u00e9 dat ik dit vraag?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Heeft \u00e9\u00e9n van jullie een tube tandpasta over? Die van mij is leger dan leeg.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Teun liep naar de badkamer en kwam glimlachend terug met een halfvolle tube.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Gek h\u00e8?\u2019 vraag ik. \u2018Jullie vragen of ik wil helpen met verhuizen en verven, ik kom beide met plezier doen, maar als ik jullie iets wil vragen, moet ik mezelf ergens overheen zetten.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018Terwijl ik het alleen maar leuk vind dat je \u2019t vraagt\u2019, zegt Teun. \u2018Maar ik herken het. Geven vinden we meestal toch makkelijker dan vragen.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Mundo, hoe doe je dat nu eigenlijk hier in Amsterdam, zonder geld?\u2019 vroeg Yenny.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018Ik logeer nu drie weken bij mijn neef Wouter, die alles met me deelt, ook eten.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik zei het zogenaamd open en vrij, maar onder mijn woorden voelde ik een zweem van schuld en schaamte \u2014 en verdedigingsdrang.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Ik help hem hier en daar,\u2019 vervolgde ik, \u2018en laatst ging ik een dag bij Helene schilderen, die me een tas vol boodschappen gaf voor bij Wouter.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018O,\u2019 reageerde Yenny met oplichtende ogen, \u2018wij willen je ook wel een tas met boodschappen geven.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rob en Teun vielen enthousiast bij.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Ehm\u2026 wauw\u2026 dank jullie wel. Ehm\u2026 mag het ook een tasje toiletspullen zijn?\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018Natuurlijk! Zullen we dat dan meteen na het verven doen?\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">We maakten de verfklus af, mochten het huis even alleen laten (op een natte vloer is het niet handig lopen) en wandelden met z\u2019n vieren naar een verzorgingswinkel in de Jordaan. Ik voelde onrust en had daar helemaal geen zin in. Toen we bij de winkel aankwamen, zei ik zo zelfverzekerd mogelijk: \u2018Jongens, voordat we naar binnen gaan: ik heb net een lijstje gemaakt en wil even checken welk bedrag voor jullie kloppend voelt.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rob gaf de vraag meteen terug: \u2018Wat staat er op je lijst?\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik liet het lijstje zien alsof het een schuldbekentenis betrof.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Ok\u00e9,\u2019 zei Rob na een korte blik. \u2018Zullen we eerst naar binnen gaan en kijken hoeveel het is?\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">We liepen naar binnen en ik begroette de eigenares. \u2018H\u00e9 wereldreiziger!\u2019 exclameerde ze. Na een korte uitwisseling begon ik te pakken wat er op het lijstje stond. Toen keek ik naar de verzameling op de toonbank en dacht ik <em>Nee.<\/em> Het was geen bezwaarde Nee; het was de Nee die zich afvroeg: <em>Wat heb ik hier nu echt van nodig?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik keek en keek en hoe meer ik keek, hoe minder ik zag.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.12-lijstje-waarop-doorgestreept-staat-wat-1024x588.png\" alt=\"Lijstje waarop doorgestreept staat wat ik niet nodig heb, met daarachter mijn overweging: Tandenstokers \u2014 Ik heb nog genoeg voor een paar maanden. Tandenraggers \u2014 Ze hebben hier niet de raggers die ik wil. Ga ik dan deze kopen omdat ik anders geen raggers heb? Nee. Oordruppels \u2014 Waarom eigenlijk\u2026 Ik kan ook gewoon olijfolie gebruiken. Douchegel \u2014 Heb ik al zes maanden niet en ook niet gebruikt. Waarom ballast verzamelen die misschien ook nog eens gaat lekken?\" class=\"wp-image-8545 lazyload\" width=\"512\" height=\"294\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.12-lijstje-waarop-doorgestreept-staat-wat-1024x588.png\" alt=\"Lijstje waarop doorgestreept staat wat ik niet nodig heb, met daarachter mijn overweging: Tandenstokers \u2014 Ik heb nog genoeg voor een paar maanden. Tandenraggers \u2014 Ze hebben hier niet de raggers die ik wil. Ga ik dan deze kopen omdat ik anders geen raggers heb? Nee. Oordruppels \u2014 Waarom eigenlijk\u2026 Ik kan ook gewoon olijfolie gebruiken. Douchegel \u2014 Heb ik al zes maanden niet en ook niet gebruikt. Waarom ballast verzamelen die misschien ook nog eens gaat lekken?\" class=\"wp-image-8545\" width=\"512\" height=\"294\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.12-lijstje-waarop-doorgestreept-staat-wat-1024x588.png 1024w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.12-lijstje-waarop-doorgestreept-staat-wat-300x172.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.12-lijstje-waarop-doorgestreept-staat-wat-768x441.png 768w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.12-lijstje-waarop-doorgestreept-staat-wat-1536x882.png 1536w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.12-lijstje-waarop-doorgestreept-staat-wat-2048x1176.png 2048w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.12-lijstje-waarop-doorgestreept-staat-wat-18x10.png 18w\" sizes=\"(max-width: 512px) 100vw, 512px\" \/><\/noscript><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Alles waar een denkbeeldige streep doorheen kwam, legde ik terug. Ik voelde me lichter, schoner. Rob rekende af en ik liep vervuld naar buiten. Ik had een hele dag \u2018gewerkt\u2019 en veel meer uit deze winkelgang kunnen halen, maar ik had het gehouden bij genoeg en dat voelde heerlijk overvloedig. Vanbinnen glunderde ik.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Zo,\u2019 zei Rob, \u2018en nu gaan we onszelf en jou trakteren op een biertje en een etentje.\u2019<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2019s Avonds, in bed, liet ik mijn blik over de dag gaan en dacht ik plots aan twee zomers geleden. Vers uit de bergen van Schotland, liep ik voor het eerst weer een dorp in. <em>Ik heb nu toch echt shampoo en huidcr\u00e8me nodig<\/em>, vertelde ik mezelf op weg naar een supermarkt. Een half uur lang stond ik voor een schap met verzorgingsproducten. Ik pakte dingen die ik normaliter elke dag gebruikte, maar in de bergen geen \u00e9\u00e9n keer had gemist. Hoe langer ik ze vasthield en hoe meer ik keek, hoe minder noodzaak en zelfs verzorging ik zag. Sinds die dag spoel ik mijn haar met water. Shampoo of zeep gebruik ik niet meer. Ter controle heb ik het bij anderen gecheckt en zij vinden mijn haar net zo gezond ogen, voelen en ruiken als ik. Deodorant-flesjes zijn vervangen door baksoda en ook speciaal geformuleerde huidspulletjes zijn verleden tijd; ik gebruik nu pure kokosolie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Terwijl ik lag te mijmeren, verscheen ook de lijst met overlevingsspullen die ik had opgesteld voor mijn strakke plan aan Ted. Hoe dichter ik bij de start van mijn experiment zonder geld kwam, hoe minder essentie ik op die lijst zag, hoe meer er vanaf viel.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Genoeg ervaring met genoeg, zou ik dus kunnen zeggen. Toch bleek het na bijna vijf maanden zonder portemonnee, bij het opstellen van een lijst voor in de gezondheidswinkel nog steeds makkelijk gedacht: <em>dit erbij<\/em> en <em>dat erbij<\/em> en <em>ja, maar dat heb ik ook nodig!<\/em><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sinds die verfdag zie ik ze, meer dan voorheen: winkels waar ik even binnenliep, even iets ging halen en even mijn portemonnee trok. Winkels waar ik dat nu niet kan. Tenminste, niet even. Als ik graag iets wil hebben, kan ik naar binnen lopen met een creatief (werk)voorstel of iemand vragen om het me te geven, maar even en anoniem mijn portemonnee trekken zit er momenteel niet in. Ik heb contact te maken.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dit brengt me op bijzonder terrein. Als ik iets wil of denk nodig te hebben, roept dit onvermijdelijk de vraag op: <em>Ja, en is het belangrijk, echt? <\/em>Bijna elke keer is het antwoord <em>Nee<\/em>. En dat is best wel leuk, want nu ik niet zomaar kan consumeren, merk ik dat ik steeds minder wil. Laatst liep ik bijvoorbeeld met Koen door de Kinkerstraat, toen hij ineens stopte en zei: \u2018Ik haal hier even een koffietje. Wil jij ook iets?\u2019 Ik liep mee naar binnen, keek rond en zei: \u2018Nee, dank je.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dat is geen wereldschokkend antwoord natuurlijk, maar eerder zou ik makkelijker \u2018ja\u2019 hebben gezegd. Gewoon, omdat me iets werd aangeboden. Nog wat eerder liet ik me glazen bier in de hand drukken. Gewoon, omdat men bier hoort te drinken wanneer men in de kroeg staat. Ook als men eigenlijk geen zin heeft in bier.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik begeef me in een stad die mensen overspoelt met reclames, aanbiedingen en \u2018als je dit koopt, wordt je leven beter!\u2019. Meer dan ooit glijden ze langs me heen en minder dan ooit voel ik een drang naar opvulling. Die leegte leeg kunnen laten, voelt rijk. Dus na een wankele, bange en bezwaarde eerste paar weken weer in Nederland, loop ik nu behoorlijk in mijn Amsterdamse nopjes te wezen.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-css-opacity is-style-dots\"\/>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\"><em>18 juni 2016<\/em><\/h5>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sinds ons gesprek eind vorig jaar, over zorg, verzekeringen en de tandarts, hadden Frank en ik elkaar niet meer gehoord. We besloten daar iets aan te doen: ik zou een paar dagen bij hem op bezoek komen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bij aankomst ontmoette ik Franks zus Iris, die naast Frank woont en me triomfantelijk vertelde: \u2018Ik woon antikraak en rijd in een Porsche.\u2019 Ze stelde me voor aan Kleine P, een lichtgrijze bolide uit het jaar 1992. De auto riep direct een herinnering op van eenzelfde model dat bij ons in de straat stond. Precies dat model vond ik heel mooi, mooier dan alle andere auto\u2019s, en Kleine P wekt opnieuw een gevoel van kwaliteit en schoonheid bij me op.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vandaag reis ik terug naar Amsterdam en wil ik Iris eigenlijk iets vragen, maar ik&nbsp;vraag iets anders. Of ze me naar een benzinepomp wil brengen. Dat wil ze. We lopen naar kleine P en dan houd ik het niet meer.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Iris, ik durf het bijna niet te vragen, maar\u2026\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018Wil je rijden?\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ze werpt me de sleutel toe. Voor het eerst in mijn leven zak ik in de bestuurdersstoel van een Porsche. Ik kom zo laag te zitten dat er volgens mij niet meer dan een millimeter tussen mijn billen en het asfalt kan zitten. Frank maakt een foto, ik draai de sleutel om en Kleine P begint ingetogen te brommen. Zachtjes duw ik hem op z\u2019n staart; hij reageert direct. De benzinepomp komt veel te gauw in mijn vizier en weer vraag ik niet wat ik wil vragen: \u2018Stoppen we hier of rijden we nog een stukje door?\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018Nee, je moet wel even de snelweg op, anders heb je P niet echt meegemaakt.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Joepie.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">We pakken de oprit en ik duw Kleine P wat fermer op z\u2019n staart. Hij bromt van plezier en is nog lang niet over z\u2019n toeren. Wat een bak.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bij afslag Blaricum is het genoeg geweest. Iris en P rijden zwaaiend weg en ik loop naar de oprit van de A1 richting Amsterdam. Bij het stoplicht steek ik mijn duim omhoog. Als eerste krijg ik bezoek van een vrouw op een fiets. Achterop, in een stoeltje, zit een jongen van een paar jaar oud.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Waar ga je naartoe?\u2019 vraagt ze met een nieuwsgierige blik.<br>\u2014\u2018Naar Amsterdam.\u2019<br>\u2018Neem je de bus?\u2019<br>\u2014\u2018Nee, ik ben aan het liften.\u2019<br>\u2018Liften?\u2019 vraagt ze ontsteld. \u2018Maar mensen zijn helemaal niet lief!\u2019<br>\u2014\u2018O? Ik vind mensen heel lief.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Nou\u2026\u2019 zegt ze vol ongeloof, terwijl haar licht op groen springt en ze aanzet. Ik blaas een kusje en zwaai naar de jongen. De vrouw lacht; de jongen lijkt niet te weten wat te doen. Ik zwaai nog een keer. Hij begint te lachen en zwaait terug. Vijf seconden later staat er een auto voor mijn neus.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018We gaan naar Den Haag\u2019, zegt de man in de bijrijdersstoel. \u2018We komen langs Amsterdam dus we kunnen je daar afzetten.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik stap in en we rijden de snelweg op.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018We stonden voor het stoplicht en zagen je praten met die vrouw op de fiets\u2019, zegt de vrouw in de bestuurdersstoel. \u2018Toen je haar een zoen blies en we haar zoontje naar je zagen zwaaien, zeiden we allebei: \u201cDie moeten we meenemen\u201d.\u2019<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-css-opacity is-style-dots\"\/>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\"><em>22 juni 2016<\/em><\/h5>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vrienden vroegen me of ik twee weken op hun huis en hond wilde passen. Dat wilde ik. Graag zelfs. Ik had zin om wat dagen schrijvend door te brengen. Om dit opeens in een eigen huis te kunnen doen, in een rustige straat in het centrum van Haarlem\u2026 wat een cadeau.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mijn dankbaarheid was die van Gertjan, Estelle en baby Antonie. Ze hadden geen logeeradres gevonden voor hond Siem, dus met mijn komst hoefde Siem niet naar de kennel.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Toen Gertjan de deur opendeed, sprong Siem tegen me op alsof hij me eeuwen had gemist. Binnen wachtte me een tweede verrassing: een uitpuilende koel- en voorraadkast.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Hou je alsjeblieft niet in\u2019, zei Gertjan. \u2018We zijn onwijs blij dat je er bent en dit voelt als het minste dat we voor je kunnen doen.\u2019<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dat was een paar dagen geleden. Sindsdien wanen Siem en ik ons koning te rijk en gaat er iets door me heen. <em>Als ik minder eet dan slecht voor me is, heb ik genoeg voor de tijd dat Siem op me past. Maar<\/em> <em>hoe leuk om mijn vrienden straks met een even volle en verse voorraad terug te verwelkomen?<\/em><br><em>\u2014Ja, maar dat hoeft niet, weet je nog?<\/em><br><em>Ja, maar het lijkt me wel heel leuk.<\/em><br><em>\u2014Ja, maar mag je niet ook gewoon ontvangen?<\/em><br><em>Ja, maar\u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Ja<\/em> wint het van <em>ja, maar.<\/em> Ik voel enthousiasme bij het idee en dat is genoeg reden. Blijft alleen nog de vraag: hoe? Meteen ploppen er idee\u00ebn op, maar die voelen geen van allen levendig, dus laat ik wachten in plaats van bedenken. Nu eerst de deur opendoen voor Rob, want die komt vandaag langs voor een gezamenlijke schrijfdag.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rob en ik schrijven, worden uitgelaten door Siem, lunchen thuis en schrijven verder. Dan zegt Rob: \u2018Ik heb zin om ons te trakteren op een kop koffie ergens.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Weer leidt Siem ons door een stad die Rob en ik nauwelijks kennen. Het is zonnig, warm en eigenlijk hebben we meer zin in een biertje. Ik vraag Siem om ons naar Native te brengen, een net geopend caf\u00e9 waar hij en ik al een paar keer zijn langsgelopen, dat volgens mij niet zomaar een tentje is.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bij binnenkomst blijkt Native niet zomaar een tentje te zijn. Ons bier komt in handgeblazen glazen en we mogen naar hartenlust tappen uit grote waterkannen vol met verse munt, frambozen en citroen. Bladerend door de menukaart, vinden Rob en ik bij elk product een achtergrondverhaal: waar het vandaan komt, door wie het gemaakt is en waarom Native het aanbiedt.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Gefeliciteerd met jullie mooie zaak\u2019, zeg ik tegen de vrouwen achter de bar. \u2018Wat hebben jullie alles prachtig aandachtig verzorgd.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De vrouwen ontvangen mijn compliment met een glimlach en stellen zich voor als Myriam en Maria, compagnons in het avontuur dat Native heet.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rob, Siem en ik vinden een plek op het terras. Terwijl we genieten van onze eerste goudgele slok, voel ik een impuls.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Ik ben zo terug Rob.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Ik heb een vraag,\u2019 zeg ik binnen. \u2018Ik pas hier vlakbij op het huis en de hond van vrienden die op vakantie zijn. Daarnaast ben ik bezig met een experiment: leven, reizen en werken zonder geld. Nu wil ik mijn vrienden straks graag terug verwelkomen met een gevulde koelkast. Wat jullie hier doen, voelt heel goed en ik vraag me ineens af: kan ik die koelkast vullen door jullie te komen helpen?\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vier grote ogen kijken me aan en twee monden barsten in lachen uit.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Goh, zonder geld\u2026\u2019 zegt Myriam. \u2018Ja, wat een leuk idee\u2026 Ik vraag me alleen meteen af of je ons in zo\u2019n korte tijd niet meer werk gaat bezorgen dan uit handen gaat nemen.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018Snap ik, maaaaar\u2026\u2019 zeg ik met een opgestoken vinger, \u2018ik heb bereveel ervaring en kan ook heel goed afwassen, wc\u2019s schoonmaken en ramen zemen. Voor dat soort dingen hoef ik volgens mij niet op bijspijker-cursus.\u2019 Ter ondersteuning doe ik een kleine presentatiedans. Weer gelach.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Ok\u00e9,\u2019 zegt Maria, \u2018weet je wat? Wat een leuke vraag. We gaan er over nadenken. Geef je ons je nummer?\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik geef mijn nummer. \u2018Je kunt me niet bellen of sms\u2019en,\u2019 vertel ik erbij, \u2018want ik heb geen abonnement meer. Ik ben wel bereikbaar via WhatsApp wanneer ik in de buurt van Wifi ben.\u2019<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Weer buiten word ik aangekeken door een grijnzende Rob. Hij heeft niets gehoord, maar weet precies wat ik net heb gedaan.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2019s Avonds, thuis en in de buurt van Wifi, krijg ik bericht. \u2018Hi, hier Maria van Native. Wat leuk dat je zo enthousiast binnenkwam vandaag! We hebben je aanbod even laten bezinken. In een rustigere week zouden we het heel erg leuk vinden om iets van een ruilactie met je te doen.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Verder lezend, begrijp ik dat Myriam en Maria nu teveel op hun bord hebben om me erbij te nemen, maar dat ze graag helpen en gaan nadenken over opties.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik voel warmte. <em>Wat leuk en attent dit.<\/em>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Als vanzelf begin ik over opties na te denken. Ik zie mezelf vakken vullen bij de biowinkel om de hoek, denk aan de schilder- en kluswerken die ik de afgelopen weken heb gedaan en krijg ineens een grappig inzicht. Afgelopen december stuurde ik Ted vrolijk een filmpje met daarin onder andere de boodschap: \u2018Ik neem mee op reis wat ik heb te geven.\u2019 Sindsdien ben ik vooral klusmatig aan het invullen wat anderen misschien nodig hebben. Daar is niks mis mee, ik heb er plezier in en het is trouwens niet waar. Ik schrijf, heb een paar korte films gemaakt en blog over mijn ervaringen. Ik geef dus wel degelijk wat ik te geven heb. Waarom dat niet ook doen voor een gevulde koelkast?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><\/em>Het borrelt idee\u00ebn en die gaan allemaal mee de nacht in. De volgende ochtend zet ik een foto op Facebook van Rob en mij, ieder met een glas bier in de hand. Onder de foto schrijf ik over dit oppashuis, de keuken die ik graag gevuld wil achterlaten, geven wat ik te geven heb en een vraag die ik wil stellen: \u2018Kan ik jou voor een tas bioboodschappen blij maken met \u00e9\u00e9n van de volgende dingen?<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-thumbnail is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/05\/5.12-4-symbooltjes-als-bulletpoints-1-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-9233 lazyload\" width=\"38\" height=\"38\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/05\/5.12-4-symbooltjes-als-bulletpoints-1-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-9233\" width=\"38\" height=\"38\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/05\/5.12-4-symbooltjes-als-bulletpoints-1-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/05\/5.12-4-symbooltjes-als-bulletpoints-1-12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/05\/5.12-4-symbooltjes-als-bulletpoints-1.png 231w\" sizes=\"(max-width: 38px) 100vw, 38px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Een driegangen, vijfsterren diner voor maximaal vier mensen, uit handen van culinair wonder Raymundeau Resinque, in een karakteristieke Haarlemse binnentuin, voor de gelegenheid omgetoverd tot huiskamerrestaurant.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-thumbnail is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/05\/5.12-4-symbooltjes-als-bulletpoints-2-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-9234 lazyload\" width=\"38\" height=\"38\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/05\/5.12-4-symbooltjes-als-bulletpoints-2-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-9234\" width=\"38\" height=\"38\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/05\/5.12-4-symbooltjes-als-bulletpoints-2-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/05\/5.12-4-symbooltjes-als-bulletpoints-2-12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/05\/5.12-4-symbooltjes-als-bulletpoints-2.png 229w\" sizes=\"(max-width: 38px) 100vw, 38px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Een heisessie in de Kennemerduinen voor maximaal \u00e9\u00e9n persoon, met aandacht voor werk- en\/of levensvragen.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-thumbnail is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/05\/5.12-4-symbooltjes-als-bulletpoints-3-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-9235 lazyload\" width=\"38\" height=\"38\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/05\/5.12-4-symbooltjes-als-bulletpoints-3-150x150.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-9235\" width=\"38\" height=\"38\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/05\/5.12-4-symbooltjes-als-bulletpoints-3-150x150.png 150w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/05\/5.12-4-symbooltjes-als-bulletpoints-3-12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/05\/5.12-4-symbooltjes-als-bulletpoints-3.png 221w\" sizes=\"(max-width: 38px) 100vw, 38px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Een Qigong-les voor maximaal ik-weet-niet-hoeveel personen. Ik heb het lesgeven even losgelaten, maar vind het leuk om bij hoge uitzondering een uitzondering te maken.\u2019<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Minuten later is er een rits bemoedigende reacties. Uitgerekend Frank wil graag een Qigong-les. \u2018Maar dat eten en die heisessie zijn ook een heel goed idee\u2019, vult hij aan. \u2018Is een combinatie mogelijk?\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Welnu Frank, laat ik eens kijken: een middag en avond met \u00e9\u00e9n van mijn beste vrienden \u00e9n met drie voedende bezigheden?<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-css-opacity is-style-dots\"\/>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\"><em>27 juni 2016<\/em><\/h5>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vandaag is Frankdag. Onze Qigong-les en heisessie zijn al achter de rug en nu lopen we richting de binnenstad voor boodschappen. Mij bekruipt opnieuw een bezwaard gevoel en weet je wat? Ik vind dat ik nu wel klaar ben met me bezwaard voelen. Laat ik doen alsof het er niet is.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Ehm\u2026 ja\u2026 dus\u2026 Frank\u2019, begin ik stuntelend, terwijl we in de biowinkel staan. \u2018Even kijken: ik stop dus wat boodschappen in een mand en dan, ehm\u2026\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Frank kijkt me glimlachend aan.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018Helemaal goed. Ga je gang.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik ga een gang in. En nog \u00e9\u00e9n. De boodschappenmand is snel vol. <em>Goh, best zwaar<\/em>. Ik breng de mand naar Frank. \u2018Hou je deze even vast?\u2019 Ik pak een tweede mand en zie<em> dit, dat, o ja dit en dat ook\u2026 <\/em>De boodschappenlijst die ik zorgvuldig had opgesteld, brandt in mijn broekzak, maar ik pak \u2018m er niet bij. Ik heb het te druk met dit zo snel mogelijk achter de rug hebben. Dan voel ik een hand op mijn schouder. Ik kijk om. Frank.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Mundo, deze mand begint een beetje zwaar te worden. Hoeveel ben je nog van plan te pakken?\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Als een op heterdaad betrapt jongetje beginnen mijn wangen en oren te gloeien.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018Ehm\u2026 vind je het teveel worden?\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Nou, ik geef je graag een tas met bioboodschappen, maar ik voel er niet zoveel voor om het hele huis te vullen.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018Ok\u00e9\u2026 ehm\u2026 wat zou voor jou kloppen? Heb je een bedrag in gedachten?\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Frank kijkt me aan en lijkt de vraag te verwerken.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Grappig,\u2019 zegt hij dan, \u2018ik merk dat het me niet zo gaat om het bedrag. Als je intentie puur is, klopt het bedrag vanzelf wel. Ik kan alleen niet zo goed bij je intentie.\u2019<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Auw.<\/em><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Steek.<\/em><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Rake steek.<\/em><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Frank\u2026\u2019 begin ik, bijna huilend van opluchting, \u2018dank je wel.\u2019<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mijn intentie klopt niet. Ik ben aan het graaien en dat voelt me toch een partij sl\u00e9cht. En man, wat heerlijk, mezelf zo op heterdaad laten betrappen\u2026<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Ho, maar wacht even\u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Frank, ik merk dat ik toch een idee wil hebben van wat voor jou klopt. Een paar uur geleden hoorde ik je nog zeggen: \u201cMundo, voor een middag als deze betalen mensen me zevenhonderdvijftig euro, dus of die boodschappen straks honderd of tweehonderd euro zijn, dat is deze dag dubbel en dwars waard.\u201d Ik geloof dat ik die opmerking toch een beetje mee de winkel in heb genomen.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Frank kijkt me aan. Ik zie een glimlach verschijnen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Tja, daar zeg je me wat\u2026 Haha die is gek h\u00e9!\u2019<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">We spreken het volgende af: ik leg in de mand wat kloppend voelt en dan klopt het, wat in dit geval betekent: ik haal uit de manden wat niet kloppend voelt en dan klopt het.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">In omgekeerde volgorde loop ik door de gangpaden. Met \u00e9\u00e9n mand meld ik me bij de kassa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Wat denk jij?\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018Ik denk zeventig euro.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Het is op de kop af zeventig euro.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Terwijl we naar huis lopen, vieren we onze instinkers. Door te zeggen \u2018of die boodschappen straks honderd of tweehonderd euro zijn\u2019, gaf Frank meer ruimte dan hij eigenlijk wilde. Door zijn woorden letterlijk te nemen, nam ik meer ruimte dan ik eigenlijk wilde.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Het was niet alleen de hebberigheid die me een steek gaf. Ik wilde die boodschappen zo snel mogelijk achter de rug hebben omdat iets in mij vond dat ik ze niet mocht ontvangen. <em>Ik ben het niet waard<\/em> heeft me weer eens heerlijk te grazen genomen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Frank voelt zijn eigen steek en is daar op zijn manier blij mee. Voor hem is het opnieuw een spiegel voor zijn neiging om ruimte te geven wanneer hij die eigenlijk niet voelt. Om allemans vriend te zijn en alles altijd maar goed te vinden, in plaats van duidelijk aan te geven waar zijn Ja en Nee zitten.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Best een onbetaalbare dag dit.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-css-opacity is-style-dots\"\/>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\"><em>30 juni 2016 (zes maanden zonder geld)<\/em><\/h5>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De meiden van Native hebben nagedacht over opties en een paar idee\u00ebn gestuurd, maar die zijn niet meer voor nu. Vandaag betrekken mijn vrienden hun huis weer, vanaf morgen zijn de dagen gevuld en daarna ga ik weer op reis. Siem en ik lopen een laatste ronde, onder andere langs Native, om Maria en Myriam te bedanken.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Mundo!\u2019 exclameert Maria. \u2018We hoopten al dat je langs zou komen! We hebben een berg zeekraal over! En paprika\u2019s! En champignons! Hier!\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik krijg een enorme zak vol, genoeg voor een weeshuis. Wat een liefde.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:100px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.12-5-Zak-met-hartjes.png\" alt=\"Zak vol met hartjes\" class=\"wp-image-8668 lazyload\" width=\"123\" height=\"111\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.12-5-Zak-met-hartjes.png\" alt=\"Zak vol met hartjes\" class=\"wp-image-8668\" width=\"123\" height=\"111\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.12-5-Zak-met-hartjes.png 920w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.12-5-Zak-met-hartjes-300x270.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.12-5-Zak-met-hartjes-768x692.png 768w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.12-5-Zak-met-hartjes-13x12.png 13w\" sizes=\"(max-width: 123px) 100vw, 123px\" \/><\/noscript><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-css-opacity is-style-dots\"\/>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\"><em>4 juli 2016<\/em><\/h5>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ergens in de Portugese bergen woont een Australisch-Italiaanse man genaamd Millo. Hij schreef er een tekst, \u2018Reoccupy Portugal\u2019, een manifest voor het verbinden van verlaten stukken land met mensen die het willen vergroenen. Hij hoopt een beweging aan te wakkeren van mensen die samen aan een nieuwe, houdbare economie werken. Een economie die de waarden van Moeder Natuur respecteert en oude structuren op een sierlijke manier vaarwel zegt.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik stuitte op Millo\u2019s manifest terwijl ik op internet aan het snuffelen was. De woorden raakten me en Portugal trekt me, al jaren. Ik schreef Millo, we ontmoetten elkaar via Skype, het klikte en we spraken af dat ik een tijd zou komen meewerken en -leven op zijn land.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Overmorgen ga ik die kant op. Papa en zijn wel-of-niet-ex-vriendin Ilona gaan een stukje mee. We zijn uitgenodigd door een stel dat in Frankrijk woont en dat papa al heel lang kent. Wanneer papa en Ilona terugkeren naar Nederland, reis ik door naar Portugal. Hoe lang ik daar blijf, staat open, maar ik denk tot half september. Volgens mij heb ik dan weer in Nederland te zijn.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Papa en Alzheimer gaan hard, harder dan we ons eind vorig jaar bij de neuroloog hadden kunnen voorstellen en veel harder dan papa\u2019s \u2018case manager\u2019 Nine ooit heeft meegemaakt \u2014 en zij doet dit werk al veertien jaar. Papa kan geen stap meer buiten Amsterdam zetten zonder de kluts kwijt te raken, en ook in de stad begint zijn waarneming te haperen. Een paar dagen terug liep ik met hem vanuit het centrum naar zijn appartement, toen hij even dacht in Moskou te zijn. Een keer daarvoor liep ik met hem en Ilona zijn appartement binnen en herkende hij de woning niet als thuis.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nine heeft me verteld dat deze reis misschien wel zijn laatste naar het buitenland wordt. \u2018Ga\u2019, verzekerde ze me, nadat ik mijn twijfel uitsprak over naar Portugal gaan. \u2018Geniet van jullie reis naar Frankrijk en geniet daarna van die van jou. Houd er alleen rekening mee dat je vader vanaf het najaar permanent versterking nodig heeft.\u2019<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik weet niet wat het beste is, maar <em>ga <\/em>is wat ik voel, dus gaan is wat ik doe.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Maar vandaag eerst nog een bezoek aan vrienden in Den Haag.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Waar ga je heen?\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De vraag komt van achteren. Ik ben nog aan het lopen en heb mijn duim nog niet eens uitgestoken. Ik draai me om en zie een gezicht dat me door het open raam van een auto aankijkt.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Dat is snel! Ik ga naar Den Haag.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018Ik ben op weg naar Rijswijk. Ik kan je daar afzetten, stap maar in.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De bestuurder heet Peter. Peter rijdt in een degelijke auto, draagt een spierwit en strak gestreken overhemd en vindt liften een heel goed idee. Ook voor zijn kinderen van veertien en zestien.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Als wij op Terschelling zijn en onze kinderen willen ergens naartoe, dan zeg ik: \u201cSteek je duim maar uit; geniet van het avontuur.\u201d Over een paar maanden gaan we op vakantie in Thailand. Daar gaan we met het hele gezin liften.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Peter doet verslag van verschillende liftavonturen, muziek voor mijn oren. Dan wil hij weten wat mij beweegt om te liften. Ik begin te vertellen over het afgelopen halfjaar en zie Peter een paar keer instemmend knikken. Dan zegt hij resoluut: \u2018Mundo, ik vind het bijzonder wat je doet, maar je verhaal klopt niet. Je leeft en reist helemaal niet zonder geld; je leeft en reist met gebruik van andermans geld. Als je zonder geld wilt leven, moet je in de rimboe gaan wonen en fruit van de bomen plukken.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Bam. <\/em>Weg muziek in mijn oren. Iets in mij zet zich schrap.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Ja, ik vind het vervelend om je verhaal onderuit te halen,\u2019 vervolgt hij, \u2018maar zo is het wel.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Peter<\/em>,zeggen de verdedigingstroepen vanbinnen, <em>nu moet je eens goed luisteren. Ik weet all\u00e1ng dat zonder geld leven ook m\u00e9t geld leven is. Dat wist ik al v\u00f3\u00f3rdat ik hiermee begon. Dus.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik laat de troepen, probeer te voelen in plaats van te denken, en wacht. Misschien zit er achter de verdedigingslinie iets dat gezegd wil worden. Nee. Het blijft stil. Peter gaat verder. Hij spreekt over benzine, auto\u2019s, asfaltwegen, overnachtingen en andermans geld. Ik probeer te horen of hij me iets anders wil vertellen dan wat ik hoor, maar ik hoor niets anders. Ik leef met gebruik van andermans geld, punt.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dan schiet me toch ineens een vraag te binnen: \u2018Maken we niet altijd gebruik van andermans geld?\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>H\u00e9, leuke en slimme vraag, Mundo, chapeau!<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Of Peter mijn vraag ook slim vindt, ga ik nu niet ontdekken: we zijn in Rijswijk en hij wil door naar zijn afspraak.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Die weg loopt de stad in\u2019, zegt hij, terwijl we stilstaan voor een kruispunt. We geven elkaar een hand.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Dankjewel Peter, voor de lift en ons gesprek.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018Laten we een keer verder praten.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik geef Peter een kaartje met mijn gegevens en stap uit. Het licht springt op groen en hij is weg.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik kijk om me heen. <em>Man, wat een rete-onhandige plek om te\u2026<\/em> Een voorbijrijdende auto houdt midden op het kruispunt halt. Ik ren er naartoe.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Ja, ik zag je staan en stopte zonder na te denken. Waar ga je heen?\u2019<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-css-opacity is-style-dots\"\/>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Portugal<\/h3>\n\n\n\n<div style=\"height:80px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\"><em>10 juli 2016<\/em><\/h5>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Morgen komt er een eind aan ons verblijf bij Cees en Saskia in Frankrijk. Voor papa komt de terugreis geen moment te vroeg. Drie keer de afgelopen dagen kwam hij naar ons toe, gedoucht, geschoren en met een volle koffer, klaar voor vertrek. Elke keer legden we rustig uit dat we nog niet gingen. Elke keer keek hij ons eerst glazig en was er daarna een steek: \u2018Shit, Alzheimer.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mensen met dementie schijnen steeds slechter tegen veranderingen te kunnen. Misschien zoekt papa naar een bekende houvast en is dit zijn manier om te zeggen dat hij die mist. Hij weet de zaak echter elke keer weer om te draaien. De laatste keer dat hij besefte dat hij vergeefs zijn vertrek had voorbereid, zij hij bijvoorbeeld: \u2018Ja, nou, ik zie er in ieder geval weer uit om door een ringetje te halen.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Het ontroert me, de pijn en humor waarmee papa door zijn vergeetachtigheid fietst. En er is nog iets dat in me roert: mijn ontmoeting met Peter.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Je leeft en reist helemaal niet zonder geld\u2019, had Peter me gezegd. In die zin kan ik me helemaal vinden. Ik zou bijvoorbeeld nogal blind zijn om niet te zien dat de auto waarmee Peter me een lift gaf, via geld wordt gevuld met benzine. Ook bij \u2018je maakt gebruik van\u2019 en \u2018geld\u2019 kan ik Peter volgen. Wat me beroert, is dat woord ertussen:<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.13-het-woord-Andermans-duidelijker-dan-de-rest-300x38.png\" alt=\"Het woord \u2018andermans\u2019 duidelijker dan \u2018je maakt gebruik van\u2019 en \u2018geld\u2019\" class=\"wp-image-8569 lazyload\" width=\"150\" height=\"19\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.13-het-woord-Andermans-duidelijker-dan-de-rest-300x38.png\" alt=\"Het woord \u2018andermans\u2019 duidelijker dan \u2018je maakt gebruik van\u2019 en \u2018geld\u2019\" class=\"wp-image-8569\" width=\"150\" height=\"19\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.13-het-woord-Andermans-duidelijker-dan-de-rest-300x38.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.13-het-woord-Andermans-duidelijker-dan-de-rest-768x96.png 768w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.13-het-woord-Andermans-duidelijker-dan-de-rest-18x2.png 18w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.13-het-woord-Andermans-duidelijker-dan-de-rest.png 948w\" sizes=\"(max-width: 150px) 100vw, 150px\" \/><\/noscript><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:30px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wat een gek woord eigenlijk.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Iedereen in het huis ligt op \u00e9\u00e9n oor, behalve ik. Ik ben aan een tafel gaan zitten op de zolderkamer waar ik slaap. Met een pen in de hand en bijgeschenen door een kleine Franse bureaulamp, laat ik mijn gedachten de vrije loop.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik zie een weegschaal, de weegschaal van \u2018voor wat hoort wat\u2019 en \u2018voor dit hoort dat\u2019. Ik zie prestaties, diensten en gunsten die de weegschaal tot in de kleinste hoekjes van onze psyche doen kantelen.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.13-5-weegschaaltjes-als-bullets-die-steeds-verder-doorzakken-naar-e\u0301e\u0301n-kant-1.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-8575 lazyload\" width=\"32\" height=\"32\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.13-5-weegschaaltjes-als-bullets-die-steeds-verder-doorzakken-naar-e\u0301e\u0301n-kant-1.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-8575\" width=\"32\" height=\"32\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.13-5-weegschaaltjes-als-bullets-die-steeds-verder-doorzakken-naar-e\u0301e\u0301n-kant-1.png 127w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.13-5-weegschaaltjes-als-bullets-die-steeds-verder-doorzakken-naar-e\u0301e\u0301n-kant-1-12x12.png 12w\" sizes=\"(max-width: 32px) 100vw, 32px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Nu is het mijn beurt om een biertje te halen.\u2019<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.13-5-weegschaaltjes-als-bullets-die-steeds-verder-doorzakken-naar-e\u0301e\u0301n-kant-2.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-8576 lazyload\" width=\"30\" height=\"30\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.13-5-weegschaaltjes-als-bullets-die-steeds-verder-doorzakken-naar-e\u0301e\u0301n-kant-2.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-8576\" width=\"30\" height=\"30\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.13-5-weegschaaltjes-als-bullets-die-steeds-verder-doorzakken-naar-e\u0301e\u0301n-kant-2.png 119w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.13-5-weegschaaltjes-als-bullets-die-steeds-verder-doorzakken-naar-e\u0301e\u0301n-kant-2-12x12.png 12w\" sizes=\"(max-width: 30px) 100vw, 30px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Kan ik nog iets voor je meenemen?\u2019<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.13-5-weegschaaltjes-als-bullets-die-steeds-verder-doorzakken-naar-e\u0301e\u0301n-kant-3.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-8577 lazyload\" width=\"34\" height=\"34\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.13-5-weegschaaltjes-als-bullets-die-steeds-verder-doorzakken-naar-e\u0301e\u0301n-kant-3.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-8577\" width=\"34\" height=\"34\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.13-5-weegschaaltjes-als-bullets-die-steeds-verder-doorzakken-naar-e\u0301e\u0301n-kant-3.png 134w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.13-5-weegschaaltjes-als-bullets-die-steeds-verder-doorzakken-naar-e\u0301e\u0301n-kant-3-12x12.png 12w\" sizes=\"(max-width: 34px) 100vw, 34px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Kom je de volgende keer bij mij eten?\u2019<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-not-stacked-on-mobile is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.13-5-weegschaaltjes-als-bullets-die-steeds-verder-doorzakken-naar-e\u0301e\u0301n-kant-4.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-8578 lazyload\" width=\"32\" height=\"32\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.13-5-weegschaaltjes-als-bullets-die-steeds-verder-doorzakken-naar-e\u0301e\u0301n-kant-4.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-8578\" width=\"32\" height=\"32\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.13-5-weegschaaltjes-als-bullets-die-steeds-verder-doorzakken-naar-e\u0301e\u0301n-kant-4.png 129w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.13-5-weegschaaltjes-als-bullets-die-steeds-verder-doorzakken-naar-e\u0301e\u0301n-kant-4-12x12.png 12w\" sizes=\"(max-width: 32px) 100vw, 32px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018En wat kan ik nu voor jou doen?\u2019<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:30px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wat bepaalt het gewicht dat wij in de weegschaal leggen? Ik geloof niet dat we dit objectief kunnen meten, maar omdat onze maatschappij voornamelijk draait op meetbare transacties, lijken we dit wel te kunnen. En omdat geld ons voornaamste meetinstrument voor waarde is, neigen we ernaar onze bijdrage aan de maatschappij op te hangen aan het geld dat we verdienen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Laat ik het anders verwoorden. Geld dat ik verdien, heb ik verdiend, is van mij en maakt me weegschaal-waardig. Geld dat ik niet verdien, kan ik misschien wel krijgen, maar is eigenlijk niet van mij. Geniet ik bijvoorbeeld van een uitkering, dan ben ik een \u2018steuntrekker\u2019, oftewel iemand die leeft op kosten van de belastingbetaler.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Van \u2018andermans\u2019 geld leven, maakt ons niet minderwaardig; wij maken onszelf en elkaar minderwaardig. Hoeveel mensen voelen zich schoon en waardig bij de uitkering die ze ontvangen, of bij de financi\u00eble steun die ze van hun ouders krijgen, terwijl ze al lang en breed volwassen zijn? Hoeveel mensen voelen zich vrij om over een uitkering of steun te vertellen, zonder zich te verantwoorden, te excuseren of in te dekken? Ik heb er nog maar weinig ontmoet. In onze maatschappij hoor je immers je &#8216;eigen&#8217; loon te verdienen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nu kan ik heus wat van van mijnmans aan jou geven, maar \u2014 en dit doet me denken aan een liedje van Acda en de Munnik \u2014 is <mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-black-color\">voor jou <\/mark>dan ook <mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0);color:#008c59\" class=\"has-inline-color\">van<\/mark><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-black-color\"> jou<\/mark>?<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.14-Acda-en-de-Munnik-1024x640.png\" alt=\"Acda en de Munnik die spelen. Tekstballonnen met: \u2018CD van jou, CD van mijhij, CD van allebeeei, maar gekregen van mijn moeder, van m\u00edjn moeder dus van m\u00edj! Dus van mij, dus van mij, dus van mij!\u2019\" class=\"wp-image-8587 lazyload\" width=\"413\" height=\"258\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.14-Acda-en-de-Munnik-1024x640.png\" alt=\"Acda en de Munnik die spelen. Tekstballonnen met: \u2018CD van jou, CD van mijhij, CD van allebeeei, maar gekregen van mijn moeder, van m\u00edjn moeder dus van m\u00edj! Dus van mij, dus van mij, dus van mij!\u2019\" class=\"wp-image-8587\" width=\"413\" height=\"258\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.14-Acda-en-de-Munnik-1024x640.png 1024w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.14-Acda-en-de-Munnik-300x188.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.14-Acda-en-de-Munnik-768x480.png 768w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.14-Acda-en-de-Munnik-1536x960.png 1536w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.14-Acda-en-de-Munnik-2048x1280.png 2048w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.14-Acda-en-de-Munnik-18x12.png 18w\" sizes=\"(max-width: 413px) 100vw, 413px\" \/><\/noscript><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:30px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">We vinden het normaal om geld aan de ene kant van de weegschaal te leggen en waarde aan de andere, terwijl geld en waarde feitelijk niets met elkaar te maken hebben. Dit betekent niet dat geld geen uitdrukking van waarde kan zijn, maar het roept wel een vraag bij me op: hoe kloppend zijn onze uitdrukkingen van waarde?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik zie een beurshandelaar voor me. Hij drukt op een paar knopjes en trekt in luttele seconden een enorme smak geld van de beurs. Is die smak een uitdrukking van zijn inzet en de waarde die hij ermee heeft toegevoegd? Is die smak hem in dankbaarheid en waardering gegeven? Is die smak nu van hem?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik zie een onbekende kunstenares die jarenlang in de anonimiteit werkt. Opeens wordt ze ontdekt door een vermaard kunstexpert. Opeens is ze de belangrijkste kunstenares van onze tijd. Brengen haar werken nu geld op omdat mensen haar artistieke gaven waarderen, of omdat mensen zich door een expert laten vertellen wat ze mooi moeten vinden? Heeft zij de opbrengsten van haar schilderijen verdiend? Zijn die opbrengsten nu van haar?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik zie een onderneemster voor me. Dit jaar heeft ze meer winst geboekt dan ooit. Knap, want ze is dit jaar ook erg ziek geweest en lag zelfs een tijd op de intensieve zorgafdeling van het ziekenhuis. Daar werd ze zo liefdevol verpleegd dat ze wonderbaarlijk snel genas en in een mum van tijd weer aan het werk kon. Haar verplegers delen niet in de winst die ze heeft geboekt; haar verplegers krijgen aan het eind van het jaar een kerstpakket (mits het ziekenhuisbudget dat nog toelaat).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De schoonmaker die de onderneemster elke ochtend in een brandschoon kantoor verwelkomt, deelt niet in de winst die ze boekt. De bloemist die het kantoor elke week opfleurt, deelt niet in de winst die de onderneemster boekt. De kweker die de bloemen kweekt, de bijen die de bloemen bestuiven en de vuilnisman die geen vuiltje uit de weg gaat om de straat waar de onderneemster kantoor houdt tot de mooiste straat van de stad te maken, delen allemaal niet in de winst die ze boekt. Ook al zorgen ze er samen voor dat de straat en het kantoor zo schoon en kleurrijk zijn dat iedereen die er komt, inclusief de onderneemster, domweg gelukkig wordt van de goede energie die er hangt, verdient alleen de onderneemster de winst die ze boekt.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De wens om je \u2018eigen\u2019 geld te verdienen, is niet verkeerd. Ik zie er zelfs een mooie kern van waarheid in, net als dat ik in concurrentie een mooie kern van waarheid zie. Volgens mij willen we niets liever dan geven en bijdragen. Hoe heerlijk om daar een liefdevolle waardering voor te ontvangen? Hoe mooi om de vruchten van onze inzet te plukken, met hulp van mensen wier levens door onze inzet zijn verrijkt?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hierbij komt dat ontvangen bestaat bij de gratie van geven. Zonder ontvanger, geen gever. Geven en ontvangen zijn \u00e9\u00e9n. In onze maatschappij hebben we geven en ontvangen echter uit elkaar getrokken en een vervelende bijsmaak gegeven. De meesten van ons leren reeds als kind om het succes van wat we geven, af te meten aan wat anderen ons ervoor teruggeven. Dit teruggeven komt eerst in de vorm van complimenten, cijfers en diploma\u2019s en al gauw in de vorm van geld.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Volgens mij is dit de rekensom die velen van ons onbewust maken \u2014 en waar ik mezelf nog steeds van aan het losweken ben:<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7387b849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.15-Vergelijking-1-e1653027114158-1024x376.png\" alt=\"Vergelijking uitgebeeld: aantal uren gegeven keer...\" class=\"wp-image-8597 lazyload\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"376\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.15-Vergelijking-1-e1653027114158-1024x376.png\" alt=\"Vergelijking uitgebeeld: aantal uren gegeven keer...\" class=\"wp-image-8597\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.15-Vergelijking-1-e1653027114158-1024x376.png 1024w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.15-Vergelijking-1-e1653027114158-300x110.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.15-Vergelijking-1-e1653027114158-768x282.png 768w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.15-Vergelijking-1-e1653027114158-18x7.png 18w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.15-Vergelijking-1-e1653027114158.png 1087w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.15-Vergelijking-2-e1653027172527-1024x376.png\" alt=\"... het gemiddelde geldbedrag per uur ontvangen en\/of waardering gekregen...\" class=\"wp-image-8598 lazyload\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"376\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.15-Vergelijking-2-e1653027172527-1024x376.png\" alt=\"... het gemiddelde geldbedrag per uur ontvangen en\/of waardering gekregen...\" class=\"wp-image-8598\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.15-Vergelijking-2-e1653027172527-1024x376.png 1024w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.15-Vergelijking-2-e1653027172527-300x110.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.15-Vergelijking-2-e1653027172527-768x282.png 768w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.15-Vergelijking-2-e1653027172527-18x7.png 18w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.15-Vergelijking-2-e1653027172527.png 1092w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.15-Vergelijking-3-e1653027227269-1024x496.png\" alt=\"... = hoeveelheid \u2018eigenwaarde\u2019.\" class=\"wp-image-8599 lazyload\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"496\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.15-Vergelijking-3-e1653027227269-1024x496.png\" alt=\"... = hoeveelheid \u2018eigenwaarde\u2019.\" class=\"wp-image-8599\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.15-Vergelijking-3-e1653027227269-1024x496.png 1024w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.15-Vergelijking-3-e1653027227269-300x145.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.15-Vergelijking-3-e1653027227269-768x372.png 768w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.15-Vergelijking-3-e1653027227269-18x9.png 18w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.15-Vergelijking-3-e1653027227269.png 1070w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/noscript><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Oftewel:<\/strong> aantal uren gegeven -maal- geldbedrag ontvangen en\/of waardering gekregen -is gelijk aan- hoeveelheid &#8216;eigenwaarde&#8217;.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:30px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De bureaulamp gaat uit. Ik kijk door het open raam van de zolderkamer. De sterren schijnen naar binnen. Er hangt geen wolkje aan de lucht. Ik hoor krekels. Ik denk aan papa, die een verdieping onder me slaapt. De bureaulamp gaat weer aan.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik groei op als zoon van een gouden tabakshandelaar. Papa reist overal naartoe, legt overal contacten, sluit overal deals en verdient bakken met geld voor de internationale bedrijven waar hij voor werkt. Gestaag beklimt hij de bedrijfsladder, tot grote hoogte. Dan, ineens, staat hij buitenspel. Uit het veld geslagen door jonge honden die politieke spelletjes spelen in plaats van samenwerken. Tenminste, als ik papa mag geloven.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Papa\u2019s zogenaamde eigenwaarde loopt een deuk op. Na een korte periode van bezinning besluit hij contact op te nemen met een oud-werkgever in Nederland. Hij kan er meteen aan de slag. Een half jaar na zijn doorstart verhuizen mama, Dedy en ik vanuit Engeland achter hem aan.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Twee jaar houdt papa zijn nieuwe baan vol, tot hij vlak voor de kerst plots in elkaar krimpt van de pijn. Mama bestelt een ambulance en na een spoedoperatie in het ziekenhuis vertelt de chirurg ons: \u2018We vonden een maagzweer die er waarschijnlijk al heel lang zat en nu een gat in zijn maagwand had gevreten. Zijn buik zat vol met maagzuur en dat had geen moment langer moeten duren. Jullie en hij hebben geluk gehad.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Papa ontwaakt uit meer dan de narcose. Hij en mama gaan eindelijk uit elkaar. Hij zegt de tabakshandel vaarwel, stopt met roken en besluit van zijn hobby zijn werk te maken. Ge\u00efnspireerd kijk ik toe hoe papa een overall aantrekt, een werkplaats huurt en gewoon begint. Hij is nooit voor timmerwerk opgeleid, maar deed altijd al veel met zijn handen en nu zie ik hem de meest ingenieuze dingen maken. Ik mag hem regelmatig assisteren, leer een boel en heb voor het eerst een papa die aanwezig is, kleur in zijn gezicht heeft en papa is.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zo enthousiast als ik die eerste periode toekijk, zo schrijnend vind ik het om te zien hoe papa zichzelf al gauw begint te kleineren. Zijn overall tipt gewoon niet aan het zwarte pak dat hij eerder droeg. Het plezier en de voldoening die hij en ik beleven aan samen mooie dingen maken, zijn niet opgewassen tegen de overtuiging dat hij nu minder is dan toen. Ook de waardering en complimenten die klanten rijkelijk over hem uitstrooien, halen het niet bij de status en \u2018verdiensten\u2019 van weleer.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Papa laat zijn timmerbedrijf verslonzen en ik zou bijna zeggen: expres. Maar ik weet dat hij niet degene is die aan het roer van de sabotage staat. Dat is een diep, meestal onbewust geloof mislukt te zijn.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Niet lang voor zijn pensioenleeftijd doekt papa zijn werkplaats op. Hij probeert zich te bezinnen op hoe verder. Dan opent hij zijn kledingkast, pakt een pak en stapt opnieuw de zakenwereld in. hij gaat iets opzetten, neerzetten en achterlaten \u2014tsjakka.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Het mislukt. Of het lukt perfect, want vanbinnen wil papa helemaal niet laten zien dat hij nog steeds meetelt. Ergens weet hij dat hij niet is wat hij aan geld en waardering verdient. Toch blijft het cultuurmonster in zijn hoofd bepalen dat hij dat wel is.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De jeu en daadkracht waar papa ooit van overliep, lekken steeds verder weg, samen met de laatste resten van het geld dat hij overhield na de vechtscheiding met mama. Terwijl zijn pensioen met rasse schreden nadert, weet hij niet wat hij straks maandelijks gaat ontvangen. Hij wil het ook niet weten; de uitkomst staat toch al vast: \u2018Ik ben mislukt\u2019.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wat voor papa geldt, geldt voor velen.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Onze gangbare notie van werk is mijlenver verwijderd van wat werk volgens mij in essentie is: liefdevol, enthousiast en zorgzaam doen waar je je toe geroepen voelt en in het doen vreugde en voldoening vinden, niet pas bij het resultaat of de beloning. Zouden we allemaal via deze weg geld aantrekken, dan zou ik het woord \u2018andermans\u2019 makkelijker kunnen slikken. Hoewel ik dat, geloof ik, nooit helemaal zal kunnen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Alle creatie komt voort uit een geschenk van de natuur, van onze gezamenlijke voorouders en van mensen dichtbij of ver weg. Ook geld. Het kan ons gegeven worden en we kunnen het stelen, maar we verdienen het net zo min als de lucht die we inademen of de grond waarop we staan. Of net zozeer. Zeggen dat ik leef met gebruik van andermans geld, vind ik hetzelfde als zeggen: \u2018Je leeft met gebruik van andermans grond\u2019 of \u2018je ademt met gebruik van andermans lucht\u2019.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Genoeg geschreven.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik sta op uit de houten bureaustoel, loop de trap af en plens buiten wat koud bronwater in mijn gezicht. Weer binnen gaat de badkamerlamp aan en pak ik mijn tandenborstel. Terwijl ik poets rijst nog \u00e9\u00e9n vraag: als wij ons valse gebrek aan eigenwaarde eerlijk durven aankijken, als mens zijnde en als maatschappij, en als genoeg mensen beseffen dat een individu alleen gedijt wanneer het geheel gedijt, hebben we dan nog een weegschaal nodig? Hebben we het woord \u2018eigendom\u2019 dan nog nodig?<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/03\/1.11-Reageerbuis-met-bubbels-132x300.png\" alt=\"Reageerbuis met bubbels die eruit omhoog borrelen\" class=\"wp-image-5677 lazyload\" width=\"66\" height=\"150\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/03\/1.11-Reageerbuis-met-bubbels-132x300.png\" alt=\"Reageerbuis met bubbels die eruit omhoog borrelen\" class=\"wp-image-5677\" width=\"66\" height=\"150\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/03\/1.11-Reageerbuis-met-bubbels-132x300.png 132w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/03\/1.11-Reageerbuis-met-bubbels-5x12.png 5w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/03\/1.11-Reageerbuis-met-bubbels.png 411w\" sizes=\"(max-width: 66px) 100vw, 66px\" \/><\/noscript><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-css-opacity is-style-dots\"\/>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\"><em>16 juli 2016<\/em><\/h5>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Als ik een lijn trek vanaf het huis van Saskia en Cees naar Millo\u2019s land in Portugal, ligt de Spaanse stad Donostia precies in het midden. Ik zou er een korte tussenstop maken, om een vriendin te ontmoeten die ik al jaren niet had gezien, maar kort werd langer, een week. Vandaag reis ik door. Millo verwacht me rond deze dagen en ik heb zin om naar Portugal te gaan.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik sta al een poos aan het eind van een oprit naar de snelweg. Mijn duim wijst omhoog en mijn hoofd denkt wat het vaker denkt:<em> Niet de meest handige plek dit. En man, wat rijden ze hard hier, nauwelijks ruimte om te\u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><\/em>Een lange vrachtwagen dendert voorbij en trapt net niet boven op de rem om tot stilstand te komen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Toch wel de meest handige plek dit<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik ren naar het ronkende gevaarte, zie een Portugees kenteken, trek de passagiersdeur open, klauter de cabine in en ontmoet een kleine, gezette man. Hij heeft kort zwart haar en draagt een wit, mouwloos hemd.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Aondie ekke vaish?\u2019 vraagt hij.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mijn audiocursus Portugees lijkt me in de steek te laten, want ik versta hem nauwelijks. Volgens mij wil hij weten waar ik vandaan kom, of waar ik heen ga. Onbeholpen brabbel ik iets dat lijkt op een mengsel tussen Frans, Spaans en Portugees. Hij steekt zijn hand uit: \u2018Eeuw soo Zjoaqiewm.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">We rijden. Joaquim vertelt dat hij overal in Europa is geweest en van bijna alles wel een woord spreekt. Langzaam begint mijn audiocursus z\u2019n vruchten af te werpen en na een uur is Portugees onze voertaal.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Ik neem altijd lifters mee; mijn collega\u2019s nemen nooit lifters mee. Mijn collega\u2019s doen altijd hun cabine op slot en zijn allemaal al een keer beroofd. Ik doe nooit mijn cabine op slot en ben nog nooit beroofd.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Naast smullen van Joaquims verhalen, doe ik een indruk op van het leven van een vrachtwagenchauffeur. Zo leer ik dat vrachtwagenchauffeurs de tijd nemen om te lunchen, want na vier en een half uur op de weg dienen ze minimaal drie kwartier stil te staan. Joaquim wijst naar een elektronisch kastje boven zijn hoofd. \u2018Dit ding waakt ervoor dat ik me aan de tijd houd.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bij een grote parkeerplaats langs de snelweg nodigt Joaquim me mee uit lunchen bij de achterkant van de vrachtwagen. Daar hangen twee metalen dozen die minutieus volgepakt zijn. Behendig pakt hij wat hij nodig heeft en binnen enkele minuten tovert hij een tafel met daarop een heerlijke salade tevoorschijn. Hij staat erop dat ik op zijn enige kruk ga zitten. Een half uur later is de boel weer minutieus ingepakt en vervolgen we onze weg.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik leer dat vrachtwagenchauffeurs tijd hebben om te slapen, want na een dag van maximaal negen uur op de weg dienen ze minimaal acht uur stil te staan. Joaquim was al vier uur onderweg toen hij me oppikte en nu zit hij bijna aan zijn tax.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Misschien wil iemand je wel overnemen\u2019, zegt hij. Hij doet een belronde en er komt een rits collega-chauffeurs op de luidspreker. Elk gesprek eindigt met dezelfde boodschap: \u2018Nee, ik ga geen lifter meenemen.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Ongelooflijk\u2019, zegt Joaquim. \u2018Mensen zijn zo bang. Ik heb nog nooit een slechte ervaring met lifters gehad.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bij een benzinepomp in de buurt van Salamanca gaat Joaquim de nacht doorbrengen. Hij nodigt me uit voor een biertje. Ik vind dat heel lief, heb geen zin in bier en ben vol van onze ontmoeting, dus ik bedank.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Weet dat je een thuis hebt in Portugal\u2019, zegt hij terwijl we elkaar omhelzen. Ik bedank hem nogmaals. Hij loopt het caf\u00e9 in en ik ga met mijn tas op de grond zitten. <em>Even wachten voordat ik een volgende ontmoeting induik.<\/em><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Een voordeel van liften vanaf benzinepompen, vind ik, is dat mensen me niet kunnen negeren zoals ze dat wel kunnen in het voorbijrijden. Een nadeel van benzinepompen, voor veel mensen die ik aanspreek althans, is dat ze eerlijk moeten zijn. Of moeten liegen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Een week geleden, nadat Cees me bij een benzinepomp in Frankrijk had afgezet, sprak ik bijvoorbeeld als eerste een Frans gezin van drie aan. \u2018Onze auto is te vol\u2019, zei de moeder meteen. Ik bedankte haar en ging verder met mensen benaderen. Vijf minuten later tikte ze me aan: \u2018We hebben overlegd. Kom maar met ons mee.\u2019 Toen ik bij de auto aankwam, zei de vader: \u2018Leg je tas maar achterin, er is ruimte genoeg.\u2019 625 kilometer later, vlak voor de grens met Spanje en een paar kilometer van Donostia, namen we afscheid alsof we een leven met elkaar hadden doorgebracht.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Soms houd ik urenlang pas op de plaats, omdat ik alsmaar dezelfde, best geestige patronen tegenkom. Mensen zeggen \u2018We gaan de andere kant op\u2019 en rijden vervolgens precies de kant op waar ik naartoe wil. Of ze zeggen \u2018onze auto is vol\u2019, om vervolgens met een lege auto langs me heen te rijden. Soms krijg ik een simpele \u2018nee\u2019 zonder uitleg; soms krijg ik alleen een ontwijkende blik. Ik kan er goed mee omgaan en geniet zelfs een beetje van het toneelspel, maar word er ook een beetje droevig van. De bochten waar we ons in wringen om maar niet eerlijk te hoeven zijn\u2026<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Liften betekent dus niet alleen oefenen met niet weten waar ik aan toe ben en bijzondere ontmoetingen meemaken op weg naar een bestemming. Liften is oefenen met gelukkig zijn, wat er ook gebeurt, en met mensen durven aanspreken, wat mijn hoofd ook denkt dat mensen zullen denken of vinden.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De zon staat nog hoog aan de hemel. Vanaf hier is het niet ver meer naar Portugal. Ik sta op, kijk om me heen en laat mijn ogen als eerste vallen op een auto met daarnaast een jong stel en een baby. Mijn hoofd zegt dat hun auto vol zit. Ik loop op ze af.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Richting Guarda?\u2019 vraagt de man. \u2018Natuurlijk, leuk! Wat spreek je goed Portugees trouwens!\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hij opent een portier en maakt ruimte op de achterbank. Hij en zijn vriendin staan erop dat ik voorin ga zitten.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Ik heet Daniel\u2019, zegt hij terwijl hij achter het stuur kruipt. \u2018Dit is Carla en onze baby heet Iris.\u2019<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dit jonge Portugese gezin woont in het Zwitserse Gen\u00e8ve. Als ik vraag waarom, krijg ik een bekend antwoord: \u2018Omdat er in Portugal nul werk is.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">In Zwitserland is er volop werk, vertelt Daniel, net als dat er volop rekeningen zijn. Carla werkt in een Portugees caf\u00e9 en Daniel heeft een voltijdbaan als timmerman. Hij vindt timmeren best leuk, maar zijn passie is clownen. Het liefst treedt hij voor jong en oud op, met hulp van zelfgebouwde uitvindsels. Hij pakt zijn telefoon en laat wat foto\u2019s en video\u2019s zien. Op \u00e9\u00e9n video zie ik Daniel dansen op muziek van <em>The Prodigy<\/em>, samen met een zelfgemaakte Siamese vierling. Via horizontale stokken zijn ze aan Daniel bevestigd, twee links en twee rechts van hem. Ze hebben dweilborstels als hoofden en bootsen elk van zijn bewegingen perfect na.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.17-Daniel-die-danst-met-Siamese-vierling-1024x593.png\" alt=\"Daniel die danst met de Siamese vierling.\" class=\"wp-image-8618 lazyload\" width=\"430\" height=\"249\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.17-Daniel-die-danst-met-Siamese-vierling-1024x593.png\" alt=\"Daniel die danst met de Siamese vierling.\" class=\"wp-image-8618\" width=\"430\" height=\"249\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.17-Daniel-die-danst-met-Siamese-vierling-1024x593.png 1024w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.17-Daniel-die-danst-met-Siamese-vierling-300x174.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.17-Daniel-die-danst-met-Siamese-vierling-768x445.png 768w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.17-Daniel-die-danst-met-Siamese-vierling-1536x890.png 1536w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.17-Daniel-die-danst-met-Siamese-vierling-2048x1187.png 2048w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.17-Daniel-die-danst-met-Siamese-vierling-18x10.png 18w\" sizes=\"(max-width: 430px) 100vw, 430px\" \/><\/noscript><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:30px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik kijk, mijn adem benomen. \u2018Wat is dit gaaf Daniel\u2026 Wat een creativiteit.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018Ja, en weet je wat ik ook heel leuk vind? Boegengs.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Pardon?\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018Boegengs. Je schrijft \u201cBuugeng\u201d maar je zegt Boegeng. Een buugeng is een slangvormige houten voorwerp waarmee je al dansend prachtige vormen kunt maken.\u2019 Daniel tovert een nieuwe serie foto\u2019s en filmpjes tevoorschijn, plus zijn online Buugeng-winkel op Etsy.com.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:30px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.18-Een-buugeng-1024x1011.png\" alt=\"Een buugeng\" class=\"wp-image-8622 lazyload\" width=\"256\" height=\"253\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.18-Een-buugeng-1024x1011.png\" alt=\"Een buugeng\" class=\"wp-image-8622\" width=\"256\" height=\"253\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.18-Een-buugeng-1024x1011.png 1024w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.18-Een-buugeng-300x296.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.18-Een-buugeng-768x758.png 768w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.18-Een-buugeng-12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.18-Een-buugeng.png 1397w\" sizes=\"(max-width: 256px) 100vw, 256px\" \/><\/noscript><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik kraai van enthousiasme. Baby Iris kraait mee.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Overdag werk ik als timmerman,\u2019 vervolgt hij, \u2018dus die buugengs maak ik \u2019s avonds of \u2019s nachts en sowieso in het weekend. Carla helpt vaak mee. Als het even kan treed ik op, maar daar kan ik in Zwitserland niet van rondkomen.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018Hoe is het voor jullie om in Gen\u00e8ve te leven?\u2019 vraag ik.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Wij hebben geen leven. Alleen al aan huur en verplichte ziektekostenverzekering betalen we 2800 euro per maand.\u2019<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.19-Maand-rekening-1024x727.png\" alt=\"Briefje met een maandrekening: Ieniemienie appartement (\u2018en daar hebben we lang naar gezocht\u2019): 1800 euro. Ziektekosten Carla: 420 euro. Ziektekosten Daniel: 420 euro. Ziektekosten Iris: 150 euro. Totaal: 2790 euro \/ maand.\" class=\"wp-image-8625 lazyload\" width=\"481\" height=\"342\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.19-Maand-rekening-1024x727.png\" alt=\"Briefje met een maandrekening: Ieniemienie appartement (\u2018en daar hebben we lang naar gezocht\u2019): 1800 euro. Ziektekosten Carla: 420 euro. Ziektekosten Daniel: 420 euro. Ziektekosten Iris: 150 euro. Totaal: 2790 euro \/ maand.\" class=\"wp-image-8625\" width=\"481\" height=\"342\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.19-Maand-rekening-1024x727.png 1024w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.19-Maand-rekening-300x213.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.19-Maand-rekening-768x545.png 768w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.19-Maand-rekening-1536x1090.png 1536w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.19-Maand-rekening-2048x1454.png 2048w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.19-Maand-rekening-18x12.png 18w\" sizes=\"(max-width: 481px) 100vw, 481px\" \/><\/noscript><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:30px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik vraag of ze Portugal missen. Twee keer hoor ik \u2018ja\u2019. En dat ze moe zijn.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Hoeveel levert de verkoop van Buugengs jullie op?\u2019 vraag ik.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018Op dit moment tussen de achthonderd en drieduizend euro per maand.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Wat denk je nodig te hebben om in Portugal te leven?\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018Waar wij vandaan komen? Zevenhonderd euro per maand aan vaste kosten, plus een beetje voor eten.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Verstomd kijk ik Daniel aan. Ik draai me om en kijk naar Carla en Iris.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Wat doen jullie nog in Gen\u00e8ve?!\u2019 flap ik uit. \u2018Vakantie vieren in Portugal? Man, verh\u00faizen naar Portugal!\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Daniel kijkt naar de weg en lijkt mijn uitflappen te verwerken.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018Ja\u2026 dat beginnen we ons ook te realiseren.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik ben het hier pertinent mee oneens. <em>Vergeet beginnen en realiseren; inpakken die hap!<\/em> roept mijn hoofd. Ik laat de kreet. Wie ben ik om voor hen te vinden wat ze moeten doen?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Voor het eerst sinds ik instapte, zijn we stil. Ik voel me geraakt. De vreugde die van Daniels gezicht afspat terwijl hij over zijn ziel en zaligheid praat\u2026 Man, wat gun ik het hem \u2014 wat gun ik het iedereen, dat die ziel en zaligheid volledig de ruimte krijgen.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">We passeren de grens. Millo\u2019s land is vlakbij nu. Daniel, Carla en Iris zijn sinds gisteravond onderweg, maar besluiten zonder blikken of blozen om me naar mijn bestemming te brengen. De snelweg gaat over in een provinciale weg en kort daarna slaan we een boerenweg in. We doorkruisen een paar kleine dorpen, rijden via een serie kronkels omhoog en ineens is daar de kapel van aartsengel Sao Gabriel.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Weet je zeker dat het hier is?\u2019 vraagt Carla.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018Als ik Millo\u2019s aanwijzingen mag geloven wel.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik stap uit en word omhuld door de hitte die ik van Portugal ken. Nieuw voor mij is de koele bries van de Serra da Estrela (\u2018Het Sterrengebergte\u2019). Die klimt vanaf een uitgestrekte vallei tegen de heuvel op, om ons op weg naar boven te strelen. Heerlijk.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Dat is Viseu,\u2019 zegt Daniel, terwijl hij naar de overkant van de geelgroene vallei wijst. Ik zie een verzameling lage gebouwen tegen de heuvel geplakt. De hitte doet lijken alsof ze trillen. \u2018Onze familie woont er vlakbij. Bel je als je iets nodig hebt? Weet je zeker dat je hier ok\u00e9 bent?\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik voel liefde en verdriet. Wat een ontmoeting, wat een creatieve verlangens en wat een geen-leven in Gen\u00e8ve. We omhelzen elkaar en ik maak een foto. Zonder Iris, want die ligt zachtjes op de achterbank te snurken.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.20-Foto-van-Daniel-en-Carla-die-in-elkaars-armen-naar-de-camera-kijken-1024x655.png\" alt=\"Foto van Daniel en Carla die in elkaars armen naar de camera kijken.\" class=\"wp-image-8630 lazyload\" width=\"512\" height=\"328\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.20-Foto-van-Daniel-en-Carla-die-in-elkaars-armen-naar-de-camera-kijken-1024x655.png\" alt=\"Foto van Daniel en Carla die in elkaars armen naar de camera kijken.\" class=\"wp-image-8630\" width=\"512\" height=\"328\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.20-Foto-van-Daniel-en-Carla-die-in-elkaars-armen-naar-de-camera-kijken-1024x655.png 1024w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.20-Foto-van-Daniel-en-Carla-die-in-elkaars-armen-naar-de-camera-kijken-300x192.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.20-Foto-van-Daniel-en-Carla-die-in-elkaars-armen-naar-de-camera-kijken-768x491.png 768w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.20-Foto-van-Daniel-en-Carla-die-in-elkaars-armen-naar-de-camera-kijken-1536x982.png 1536w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.20-Foto-van-Daniel-en-Carla-die-in-elkaars-armen-naar-de-camera-kijken-2048x1309.png 2048w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.20-Foto-van-Daniel-en-Carla-die-in-elkaars-armen-naar-de-camera-kijken-18x12.png 18w\" sizes=\"(max-width: 512px) 100vw, 512px\" \/><\/noscript><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Drie weken later zal Daniel me een Facebook-bericht sturen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Bom dia Raymundo! Weet je wat? We hebben besloten om volgend jaar terug naar Portugal te gaan.\u2019<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-css-opacity is-style-dots\"\/>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\"><em>17 juli 2016<\/em><\/h5>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Op vijf minuten lopen van de kapel begon Millo\u2019s land. Eerst kwam ik langs een grote ru\u00efne en toen, achter een grote Mimosaboom, zag ik een klein huis. In de deuropening verscheen een korte, robuuste man met een ronde neus en een open gezicht. Millo heette me welkom en leidde me rond. Ik waande me in het paradijs. De bergwind die zachtjes door de bomen ruiste, gaf ook op het land een aangename, frisse rand aan de bloedhete vijfendertig graden. De namiddagzon kleurde het landschap lichtgoud en zomergroen. Soms hoorde ik in de verte een hond, een kettingzaag of een auto, maar het waren vooral de zachte wind en het geluid van de vogels die de boventoon voerden. Met daaronder een haast heilige stilte.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2019s Avonds ontmoette ik Millo\u2019s vriendin Fran. Ik kookte en we aten in de gloed van de ondergaande zon. Even later werden we bijgeschenen door een volle maan. Toen ik me te rusten legde, bleef ik luisteren naar de vogels, totdat de laatste ophield met kwetteren.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik mag een kamer bewonen in het kleine, oude huis dat Millo tot ontmoetingsplaats heeft omgedoopt. Zelf slaapt hij in een oude caravan tegenover het huis. Op mij na zijn er momenteel geen gasten. Douchen deed ik vanochtend op een paar minuten lopen de heuvel af, in een eeuwenoude stenen watertank die langzaam overloopt van het koude bergwater dat erin sijpelt.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mijn eerste volle dag in Portugal wordt geen rustdag. Het is meewerkdag, ik mag meewerken en dat wil ik. Millo en ik maken een korte rit naar Gon\u00e7alo en Rita, een Portugees stel dat sinds anderhalf jaar in de regio woont. Ze zijn onderdeel van de beweging waarover ik las in Millo\u2019s \u2018Reoccupy Portugal\u2019 manifest. De beweging telt inmiddels tientallen mensen en heeft een naam gekregen: <em>Earth Neighbours<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Earth Neighbours<\/em> heeft als doel om stukken van de planeet tot leven te brengen, om elkaar daarin te versterken en om bij te dragen aan een houdbare economie die de waarden van Moeder Natuur respecteert. Op meewerkdagen komt de voltallige groep bij elkaar om \u00e9\u00e9n lid of stel uit de groep bij te staan.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik deel mezelf in bij de ploeg die bramenstruiken gaat ruimen en ben er perfect op gekleed. Na een half uur zitten mijn onderbenen vol met schrammen en bloed. Ik heb er geen last van en vind het zelfs leuk. Dit voelt als vroeger, buiten spelen en ravotten en vol schrammen thuiskomen voor limonade.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Een Nederlander genaamd Rohan begeeft zich in hetzelfde stukje levensgevaarlijke bramenwoud als ik. We bloeden bijna dood, zo gevaarlijk is het, maar we gaan door want ons bloed is voor een groter goed.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rohan vertelt dat hij met zijn vriendin Clara op een stuk grond van twee hectare woont. \u2018We waren op weg om een ander stuk land te bekijken toen we tegen dit stuk aanliepen. Het betoverde ons meteen. We vroegen de eigenaar of we een week mochten kamperen om te proeven. Dat mocht. In die week ontdekten we tussen de woekerende bramenstruiken een stel waterbronnen, olijfbomen en een heleboel mogelijkheden.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018De eigenaar wilde tienduizend euro. We gingen terug naar Nederland, vroegen rond voor een lening en kregen zevenduizend euro bij elkaar. Terug in Portugal vertelden we de eigenaar: \u201cDit is wat we kunnen geven; meer hebben we niet.\u201d Hij ging akkoord.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Dat was vier jaar geleden. De lening hebben we terugbetaald door in Nederland te werken. We zijn nog niet volledig zelfvoorzienend, maar we hebben steeds minder geld nodig om te overleven. Vijfduizend euro geeft ons genoeg voor een jaar. Soms verdienen we dat geld in Nederland, soms hier in Portugal.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Momenteel klussen we aan een huis hier in de buurt. Het is leuk werk, maar we investeren onze tijd liever in het land waar we wonen. Elke keer dat we een paar dagen elders aan het werk zijn geweest, moeten we alles bijtrekken dat even geen aandacht heeft gekregen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Volgende week organiseren we onze eerste meeleefweek. Als we dat vaker kunnen doen en daar inkomsten uit kunnen halen, zitten we gebakken. Dan doen wij wat we leuk vinden, krijgt de grond wat de grond verdient en ontvangen we ook het geld dat we nodig hebben om de grond te blijven geven.\u2019<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Een bel klinkt. Lunchtijd. We worden verrast met een heerlijke, vers gemaakte maaltijd.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2019s Middags rijden Millo en ik terug. Rohans verhaal galmt door me heen, net als dat van Daniel, Carla en Iris.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Wat als Rohan en Clara geld zouden verdienen<\/em>, <em>puur en alleen door wat ze de aarde geven?<\/em><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Wat als Daniel een basisinkomen zou krijgen, puur en alleen voor het uithangen van de clown?&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Wat als geldschepping niet gepaard zou gaan met het cre\u00ebren van schuld, maar met het tot leven brengen van stukken grond, van groen en van menselijk geluk?<\/em><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:30px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-medium is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/03\/1.11-Reageerbuis-met-bubbels-132x300.png\" alt=\"Reageerbuis met bubbels die eruit omhoog borrelen\" class=\"wp-image-5677 lazyload\" width=\"66\" height=\"150\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/03\/1.11-Reageerbuis-met-bubbels-132x300.png\" alt=\"Reageerbuis met bubbels die eruit omhoog borrelen\" class=\"wp-image-5677\" width=\"66\" height=\"150\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/03\/1.11-Reageerbuis-met-bubbels-132x300.png 132w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/03\/1.11-Reageerbuis-met-bubbels-5x12.png 5w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/03\/1.11-Reageerbuis-met-bubbels.png 411w\" sizes=\"(max-width: 66px) 100vw, 66px\" \/><\/noscript><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-css-opacity is-style-dots\"\/>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\"><em>24 juli 2016<\/em><\/h5>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Millo en ik zitten onder de grote Mimosaboom. We hebben net gegeten, samen met een Portugese vriend die op bezoek is. De vriend vertelt over een Portugees gezegde, \u2018O segredo \u00e9 a alma do neg\u00f3cio\u2019, wat vrij vertaald betekent: \u2018Geheimen zijn de ziel van zaken doen.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018\u201c\u00d3cio\u201d,\u2019 legt de vriend uit, \u2018betekent \u201cvrije tijd\u201d of \u201cplezier\u201d. \u201cNeg\u201d komt van \u201cnegar\u201d en betekent \u201contkennen\u201d. \u201cNeg\u00f3cio\u201d, het Portugese woord voor zaken doen, betekent dus letterlijk \u201cplezier ontkennen\u201d.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wanneer de Portugese vriend vertrekt, blijven Millo en ik nog even zitten. Na enige tijd hebben we het gezegde omgedraaid.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.21-5-Mimosaboom-met-spreuk-676x1024.png\" alt=\"Mimosaboom met het omgedraaide gezegde: \u2018A alma \u00e9 o segredo do neg\u00f3cio\u2019 \u2014 &#039;Bezieling is het geheim van zaken doen&#039;.\" class=\"wp-image-8665 lazyload\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"676\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.21-5-Mimosaboom-met-spreuk-676x1024.png\" alt=\"Mimosaboom met het omgedraaide gezegde: \u2018A alma \u00e9 o segredo do neg\u00f3cio\u2019 \u2014 &#039;Bezieling is het geheim van zaken doen&#039;.\" class=\"wp-image-8665\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.21-5-Mimosaboom-met-spreuk-676x1024.png 676w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.21-5-Mimosaboom-met-spreuk-198x300.png 198w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.21-5-Mimosaboom-met-spreuk-768x1164.png 768w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.21-5-Mimosaboom-met-spreuk-1013x1536.png 1013w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.21-5-Mimosaboom-met-spreuk-1351x2048.png 1351w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.21-5-Mimosaboom-met-spreuk-8x12.png 8w\" sizes=\"(max-width: 676px) 100vw, 676px\" \/><\/noscript><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-css-opacity is-style-dots\"\/>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\"><em>29 juli 2016<\/em><\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">In de twee weken dat ik nu bij Millo ben, zijn de namen Ans en Floris meermaals langsgekomen. \u2018Een fantastisch stel uit Belgi\u00eb\u2019, vertelde Millo\u2019s vriendin. \u2018Ik hoop dat je ze kunt ontmoeten terwijl je hier bent.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na een ochtend werken op het hoger gelegen deel van het land, loop ik naar beneden en blijken Ans en Floris er te zijn. We koken samen en eten binnen, waar het op deze windstille dag koeler is dan buiten. Wanneer we klaar zijn, staan Millo en Fran op voor een boodschappenronde.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Ik ga wat schrijfwerk doen\u2019, zeg ik tegen Ans en Floris terwijl ik ook opsta.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018Wat ben je aan het schrijven?\u2019 vraagt Ans.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Het voelt niet als een beleefdheidsvraag. Ik ga weer zitten en vertel over mijn boek en reis. Ans luistert, stelt af en toe een vraag en zegt dan: \u2018Een paar maanden geleden ontmoetten wij iemand die ook zo zonder geld leeft. Heel eerlijk: ik vond dat op een gegeven moment niet tof meer. Hij reisde met ons mee en het voelde alsof we alleen maar aan het geven waren. We konden hem ook niets vragen want het antwoord was steeds: \u201cNee, geen geld.\u201d Allee, bij jou voel ik dat nu niet en ik weet nog niet wat het voorval toen over mij zegt, want ik zie mezelf soms vastzitten in gangbare idee\u00ebn over geven, ontvangen en balans.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018Hoe voelde het bij hem?\u2019 vraag ik.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Niet goed.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Floris luisterde mee terwijl hij stond af te wassen. Nu staat hij in de deuropening tussen de keuken en de woonkamer. \u2018Hoe was het voor jou?\u2019 vraagt Ans hem. Hij lijkt even op woorden te wachten. Dan zegt hij: \u2018Voor mij is geven ook een proces, maar ik weet nu dat geven onvoorwaardelijk is. Elke keer probeer ik het weer vanbinnen te voelen. Als het gevoel zegt \u201cgeef\u201d, dan geef ik. En dan is dat het, ook al snapt mijn hoofd het niet. En dan ben ik niet bezig met wat er wel of niet terugkomt.\u2019<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-css-opacity is-style-dots\"\/>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Nederland?<\/h3>\n\n\n\n<div style=\"height:80px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\"><em>5 augustus 2016<\/em><\/h5>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.22-Bureau-aan-een-raam-531x1024.png\" alt=\"Bureau aan een raam\" class=\"wp-image-8649 lazyload\" width=\"266\" height=\"512\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.22-Bureau-aan-een-raam-531x1024.png\" alt=\"Bureau aan een raam\" class=\"wp-image-8649\" width=\"266\" height=\"512\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.22-Bureau-aan-een-raam-531x1024.png 531w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.22-Bureau-aan-een-raam-156x300.png 156w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.22-Bureau-aan-een-raam-768x1480.png 768w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.22-Bureau-aan-een-raam-797x1536.png 797w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.22-Bureau-aan-een-raam-6x12.png 6w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.22-Bureau-aan-een-raam.png 1046w\" sizes=\"(max-width: 266px) 100vw, 266px\" \/><\/noscript><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:30px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dit is het bureau dat ik vorige week in elkaar timmerde. Vandaag wordt de laatste dag dat ik eraan zit.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gisteravond opende ik mijn computer en stroomde mijn inbox vol met e-mails, allemaal van de afgelopen achtenveertig uur, allemaal over papa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Middenin de nacht in Utrecht gevonden\u2019, las ik. \u2018Dacht dat hij op zakenreis was.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Rugtas en mobiel gevonden en teruggebracht.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Thuis in Amsterdam tegen de wijkverzorger gezegd: \u201cIk wil naar mijn huis in Amsterdam\u201d.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2019Twee keer thuisgebracht door de politie.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Bezocht door politie na burenalarm over een verwarde man.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De lijst ging nog even door.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik schrok. Ik wist dat dit moment eraan zat te komen, maar nu al? Ik klapte de computer dicht, ging naar buiten en liep in het donker naar het hoogste punt van Millo\u2019s land: de ru\u00efne van een duivenhuisje.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.23-Oud-stenen-duivenhuis-zonder-dak-1024x467.png\" alt=\"Oud stenen duivenhuis, zonder dak. Uit het duivenhuis verschijnt een gedachteballon met de tekst (tekst staat al in de tekening): \u2018Ik kan hier niet blijven. Papa\u2019s case manager trekt aan de bel, professionele zorg is overbezet en de hulp die hij heeft, schiet tekort. Als ik niet terugga, zit hij over een paar dagen in een crisisopvang. Ik ga terug naar Nederland.\u2019\" class=\"wp-image-8653 lazyload\" width=\"512\" height=\"234\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.23-Oud-stenen-duivenhuis-zonder-dak-1024x467.png\" alt=\"Oud stenen duivenhuis, zonder dak. Uit het duivenhuis verschijnt een gedachteballon met de tekst (tekst staat al in de tekening): \u2018Ik kan hier niet blijven. Papa\u2019s case manager trekt aan de bel, professionele zorg is overbezet en de hulp die hij heeft, schiet tekort. Als ik niet terugga, zit hij over een paar dagen in een crisisopvang. Ik ga terug naar Nederland.\u2019\" class=\"wp-image-8653\" width=\"512\" height=\"234\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.23-Oud-stenen-duivenhuis-zonder-dak-1024x467.png 1024w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.23-Oud-stenen-duivenhuis-zonder-dak-300x137.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.23-Oud-stenen-duivenhuis-zonder-dak-768x350.png 768w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.23-Oud-stenen-duivenhuis-zonder-dak-1536x701.png 1536w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.23-Oud-stenen-duivenhuis-zonder-dak-2048x934.png 2048w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.23-Oud-stenen-duivenhuis-zonder-dak-18x8.png 18w\" sizes=\"(max-width: 512px) 100vw, 512px\" \/><\/noscript><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:30px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Het was een helder besluit. Er kwamen tranen en ik hoefde niet te weten waarom. Ik huilde gewoon.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Terug in het huis sloeg ik opnieuw mijn computer open. Ik berichtte familie, vrienden en case manager Nine dat ik de volgende ochtend naar Nederland zou vertrekken, liep naar Millo en Fran om hen hetzelfde te vertellen en ging naar bed.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vanochtend werd ik vroeg wakker. Aan de voet van de heuvel gaf ik de planten in de moestuin water en dompelde ik mezelf onder in de koude watertank. Vastberaden liep ik weer omhoog, klaar om mijn tas in te pakken. Ik vond mijn tas en bleef staan. Alsof er een knopje was uitgezet. Het inpakken wilde niet.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik pakte mijn telefoon en zette Millo\u2019s Wifi-kastje aan. WhatsApp stroomde over van de berichten. Weer buren-alarm en weer politie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Ik vertrek helemaal niet deze ochtend<\/em>, dacht ik toen.<em> Ik heb eerst te zorgen dat papa onder de pannen is.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><\/em>Vijf uur en een rits Facetime- en WhatsApp-telefoontjes later heb ik papa gesproken (die kreeg het voor elkaar om op te nemen terwijl hij verdwaald en in paniek door Amsterdam zwierf), heb ik een oude schoolvriend van papa gevraagd of die hem wilde thuisbrengen en zijn twee andere vrienden onderweg uit Friesland om papa op te halen. Paul en Marjan kennen papa al langer dan ik oud ben en toen ik hen belde, boden ze meteen aan om hem te herbergen totdat ik terug ben.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Weer gaat de laptop open. Mijn mail van gisteravond is door behoorlijk wat mensen beantwoord. Een aantal maant me tot terughoudendheid en \u00e9\u00e9n van mijn ooms windt er geen doekjes om: \u2018Neem niet de rol van mantelzorger op je. Als je dat doet, houdt professionele hulp z\u2019n vingers ervan af. Alleen als je je afzijdig houdt, komen ze helpen. Jij hebt je eigen leven te leiden.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Paul stuurt bericht dat ze in Friesland zijn aangekomen. We Skypen. Ik zie wijn en pinda\u2019s op tafel staan.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Ja, met mij gaat alles goed hoor,\u2019 zegt papa. \u2018Hoezo? Zou er iets moeten zijn?\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na een kort praatje neemt Paul zijn iPad mee naar een andere kamer.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Wil je wel nu terugkomen, Mundo?\u2019 vraagt hij wanneer we onder vier ogen zijn.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018Ja, natuurlijk\u2019, zegt mijn automatische piloot.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Denk er anders nog even over na.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">We zeggen elkaar gedag. Pauls vraag beroert me. Opnieuw loop ik naar het duivenhuisje, om mezelf op een grote steen te leggen. Ik kijk omhoog, door de cirkel waar ooit een dak zat. De blauwe hemel kijkt terug.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAIAAAAAAAP\/\/\/yH5BAEAAAAALAAAAAABAAEAAAIBRAA7\" data-src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.24-Beeld-vanaf-liggend-naar-boven-kijkend-1024x994.png\" alt=\"Beeld vanaf liggend naar boven kijkend in het duivenhuisje\" class=\"wp-image-8654 lazyload\" width=\"354\" height=\"344\"><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.24-Beeld-vanaf-liggend-naar-boven-kijkend-1024x994.png\" alt=\"Beeld vanaf liggend naar boven kijkend in het duivenhuisje\" class=\"wp-image-8654\" width=\"354\" height=\"344\" srcset=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.24-Beeld-vanaf-liggend-naar-boven-kijkend-1024x994.png 1024w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.24-Beeld-vanaf-liggend-naar-boven-kijkend-300x291.png 300w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.24-Beeld-vanaf-liggend-naar-boven-kijkend-768x746.png 768w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.24-Beeld-vanaf-liggend-naar-boven-kijkend-12x12.png 12w, https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/04\/5.24-Beeld-vanaf-liggend-naar-boven-kijkend.png 1446w\" sizes=\"(max-width: 354px) 100vw, 354px\" \/><\/noscript><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:10px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\"><em>Ik ga dit niet strategisch aanpakken.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\"><em>Ik ga geen wachtspel spelen tot een gedwongen opname.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\"><em>Ik ga doen wat gedaan wil worden.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\"><em>Maar fuckerdefuck wat is dat?!<\/em><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik ga van liggen naar zitten en probeer mijn adem te volgen in plaats van helderheid te moeten willen hebben.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dan weet ik het.<br><em><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-cyan-bluish-gray-color\">O ja?<\/mark><\/em><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik loop naar Millo en zeg dat ik morgenochtend vertrek. Ik Skype met Paul en zeg dat ik morgenochtend vertrek. Ik voel niet wat ik zeg.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De zon hangt inmiddels vlak boven de horizon en begint een deken van schaduw over de vallei te trekken. Weer twijfel.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Ja, maar net<\/em> <em>in het duivenhuisje was het nog zo helder!<\/em> <em>Portugal was een film die niet meer wilde draaien, afgelopen was, terwijl de beelden van Nederland volop in beweging waren!<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><\/em>Ik kijk naar de ondergaande zon. Portugal speelt en Nederland staat op pauze. <em>Watmoetik-watmoetik-watmoetik-watmoetik DOEN?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ik vraag Millo of hij een moment heeft. We gaan op een boomstam zitten. Het uitzicht is adembenemend. Millo heeft een fenomenaal stuk land gekocht.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Millo, ik dacht er zo zeker van te zijn en nu is er weer twijfel. Moet ik echt nu naar Nederland, of praat ik mezelf dat aan? Wil ik naar Nederland, of wil ik dat de wereld me nodig heeft en dat ik de redder kan zijn?\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Millo laat me uitvragen. De zon begint oranje te kleuren en voorbij de horizon te zakken.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Mag ik een suggestie doen?\u2019 vraagt hij.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018Graag.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Wacht. Het is je nu niet helder. Ik krijg altijd een opgesloten gevoel wanneer ik mezelf tot een keuze dwing die ik nog niet kan maken. Het klinkt alsof je hebt gedaan wat je vandaag moest doen en nu is er ruimte. Neem die ruimte, je hoeft morgen niet terug.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018Ja\u2026 dank je wel Millo\u2026\u2019<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Even blijven we nog in de schemering zitten, dan loop ik terug naar het bureau om Paul te bellen via Skype. Hij en Marjan verschijnen meteen in beeld.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Je vader is in de tuin de heg aan het knippen\u2019, zeggen ze vrolijk.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Neem je tijd, Mundo\u2019, verzekeren ze me. \u2018Als het hier niet gaat, trekken we aan de bel.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2018Ehm\u2026 ok\u00e9. En wat is tijd voor jullie?\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Nou, een half jaar lijkt ons wat veel, maar voor nu vinden we het alleen maar leuk dat je vader er is.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Het gaat er niet zomaar in, papa die ineens twee adoptieouders heeft, maar voorbij gevoelens van bezwaardheid voel ik vooral dankbaarheid. En ruimte. De druk is van de ketel. Ik hoef nu geen beslissing te nemen.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vier dagen later is er geen twijfel meer. Ik voel een stroom die me naar Nederland beweegt en een heldere intentie. Ik wil papa\u2019s proces meemaken. Ik wil het steunen en ervan leren. Niets daarvan hoeft in de weg te staan van \u2018mijn\u2019 leven. Dat voelt sterk. En spannend, want ik weet niet wat me in Nederland te wachten staat. Maar goed, dat weet ik feitelijk nooit.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De volgende ochtend sta ik bij de oprit van een snelweg. Drie dagen later heb ik het langste liftavontuur van mijn leven meegemaakt en sta ik bij papa op de stoep.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-css-opacity is-style-dots\"\/>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Uit het boek Geld Gaat Nooit Over Geld. Dit hoofdstuk gaat over een experiment vol schaamte, confrontatie, bevrijding en liften zonder bestemming.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":19578,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"elementor_theme","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-8394","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-geld-gaat-nooit-over-geld"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.7 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Geld Gaat Nooit Over Geld \u00bb Hoofdstuk 5. Zonder geld<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Over een experiment vol schaamte, confrontatie, bevrijding en liften zonder bestemming. \u00bb Lees online \u00bb Bestel het boek\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-5\/\" \/>\n<link rel=\"next\" href=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-5\/2\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Geld Gaat Nooit Over Geld \u00bb Hoofdstuk 5. Zonder geld\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Over een experiment vol schaamte, confrontatie, bevrijding en liften zonder bestemming. \u00bb Lees online \u00bb Bestel het boek\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-5\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Miracle Project\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-07-28T08:30:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-02-27T11:24:48+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2024\/02\/5.01-Zonder-geld.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"919\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"926\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Raymundo\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschreven door\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Raymundo\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Geschatte leestijd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"131 minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/geld-gaat-nooit-over-geld\\\/hoofdstuk-5\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/geld-gaat-nooit-over-geld\\\/hoofdstuk-5\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Raymundo\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/5435db8618ab3e9adebd86b310290e90\"},\"headline\":\"Hoofdstuk 5. Zonder geld\",\"datePublished\":\"2022-07-28T08:30:00+00:00\",\"dateModified\":\"2024-02-27T11:24:48+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/geld-gaat-nooit-over-geld\\\/hoofdstuk-5\\\/\"},\"wordCount\":25022,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/geld-gaat-nooit-over-geld\\\/hoofdstuk-5\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/3\\\/2024\\\/02\\\/5.01-Zonder-geld.jpg\",\"articleSection\":[\"Boek\"],\"inLanguage\":\"nl-NL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/geld-gaat-nooit-over-geld\\\/hoofdstuk-5\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/geld-gaat-nooit-over-geld\\\/hoofdstuk-5\\\/\",\"name\":\"Geld Gaat Nooit Over Geld \u00bb Hoofdstuk 5. Zonder geld\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/geld-gaat-nooit-over-geld\\\/hoofdstuk-5\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/geld-gaat-nooit-over-geld\\\/hoofdstuk-5\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/3\\\/2024\\\/02\\\/5.01-Zonder-geld.jpg\",\"datePublished\":\"2022-07-28T08:30:00+00:00\",\"dateModified\":\"2024-02-27T11:24:48+00:00\",\"description\":\"Over een experiment vol schaamte, confrontatie, bevrijding en liften zonder bestemming. \u00bb Lees online \u00bb Bestel het boek\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/geld-gaat-nooit-over-geld\\\/hoofdstuk-5\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/geld-gaat-nooit-over-geld\\\/hoofdstuk-5\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/3\\\/2024\\\/02\\\/5.01-Zonder-geld.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/3\\\/2024\\\/02\\\/5.01-Zonder-geld.jpg\",\"width\":919,\"height\":926,\"caption\":\"Beeld van een vogel door een verrekijker, met aan zijn poot een ketting.\"},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/\",\"name\":\"Miracle Project\",\"description\":\"Voor een Nieuwe Aarde\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-NL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/#organization\",\"name\":\"Miracle Project\",\"url\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/3\\\/2026\\\/05\\\/PM-logo-green-380kb.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/3\\\/2026\\\/05\\\/PM-logo-green-380kb.png\",\"width\":1203,\"height\":1011,\"caption\":\"Miracle Project\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/5435db8618ab3e9adebd86b310290e90\",\"name\":\"Raymundo\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/437fa412eea1bca13046d14d57e9629216b0868cf33ab80aa0dab47a38ddff67?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/437fa412eea1bca13046d14d57e9629216b0868cf33ab80aa0dab47a38ddff67?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/437fa412eea1bca13046d14d57e9629216b0868cf33ab80aa0dab47a38ddff67?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Raymundo\"},\"description\":\"I feel called to contribute to a world that works for all of life. I do this mostly by (re)discovering how to be authentic, but also by writing and speaking about this world, and by building a tiny village on a piece of land. A place of learning and inspiration that ripples out into the world that yes, we can build a New Earth.\",\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/Raymundo.earth\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/miracleproject.earth\\\/nl\\\/author\\\/admin\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Geld Gaat Nooit Over Geld \u00bb Hoofdstuk 5. Zonder geld","description":"Over een experiment vol schaamte, confrontatie, bevrijding en liften zonder bestemming. \u00bb Lees online \u00bb Bestel het boek","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-5\/","next":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-5\/2\/","og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"Geld Gaat Nooit Over Geld \u00bb Hoofdstuk 5. Zonder geld","og_description":"Over een experiment vol schaamte, confrontatie, bevrijding en liften zonder bestemming. \u00bb Lees online \u00bb Bestel het boek","og_url":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-5\/","og_site_name":"Miracle Project","article_published_time":"2022-07-28T08:30:00+00:00","article_modified_time":"2024-02-27T11:24:48+00:00","og_image":[{"width":919,"height":926,"url":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2024\/02\/5.01-Zonder-geld.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Raymundo","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Geschreven door":"Raymundo","Geschatte leestijd":"131 minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-5\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-5\/"},"author":{"name":"Raymundo","@id":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/#\/schema\/person\/5435db8618ab3e9adebd86b310290e90"},"headline":"Hoofdstuk 5. Zonder geld","datePublished":"2022-07-28T08:30:00+00:00","dateModified":"2024-02-27T11:24:48+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-5\/"},"wordCount":25022,"publisher":{"@id":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-5\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2024\/02\/5.01-Zonder-geld.jpg","articleSection":["Boek"],"inLanguage":"nl-NL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-5\/","url":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-5\/","name":"Geld Gaat Nooit Over Geld \u00bb Hoofdstuk 5. Zonder geld","isPartOf":{"@id":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-5\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-5\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2024\/02\/5.01-Zonder-geld.jpg","datePublished":"2022-07-28T08:30:00+00:00","dateModified":"2024-02-27T11:24:48+00:00","description":"Over een experiment vol schaamte, confrontatie, bevrijding en liften zonder bestemming. \u00bb Lees online \u00bb Bestel het boek","inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-5\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/geld-gaat-nooit-over-geld\/hoofdstuk-5\/#primaryimage","url":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2024\/02\/5.01-Zonder-geld.jpg","contentUrl":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2024\/02\/5.01-Zonder-geld.jpg","width":919,"height":926,"caption":"Beeld van een vogel door een verrekijker, met aan zijn poot een ketting."},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/#website","url":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/","name":"Miracle Project","description":"Voor een Nieuwe Aarde","publisher":{"@id":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-NL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/#organization","name":"Miracle Project","url":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2026\/05\/PM-logo-green-380kb.png","contentUrl":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2026\/05\/PM-logo-green-380kb.png","width":1203,"height":1011,"caption":"Miracle Project"},"image":{"@id":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/#\/schema\/person\/5435db8618ab3e9adebd86b310290e90","name":"Raymundo","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/437fa412eea1bca13046d14d57e9629216b0868cf33ab80aa0dab47a38ddff67?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/437fa412eea1bca13046d14d57e9629216b0868cf33ab80aa0dab47a38ddff67?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/437fa412eea1bca13046d14d57e9629216b0868cf33ab80aa0dab47a38ddff67?s=96&d=mm&r=g","caption":"Raymundo"},"description":"I feel called to contribute to a world that works for all of life. I do this mostly by (re)discovering how to be authentic, but also by writing and speaking about this world, and by building a tiny village on a piece of land. A place of learning and inspiration that ripples out into the world that yes, we can build a New Earth.","sameAs":["http:\/\/Raymundo.earth"],"url":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8394","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8394"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8394\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19578"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8394"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8394"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/miracleproject.earth\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8394"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}