Authenticiteit

Ik heb nu twee pijlers van synergie besproken: zelforganisatie en totale verantwoordelijkheid. Beide vragen dat we diep luisteren centraal stellen in ons denken en doen, zodat authentieke ambitie het kan winnen van ego-ambitie. Hetzelfde geldt voor deze derde pijler: wij, die onszelf volledig durven inbrengen.

Voor mij is dit geen makkelijke. Ik ben kind van een zwaar disfunctioneel gezin en onderwijssysteem — en ik weet inmiddels dat dit voor velen min of meer het geval is. Onze aangeboren genialiteit werd vaak niet herkend als een geschenk, onze spontaniteit werd eerder ingeperkt dan verwelkomd, en om onszelf klein te maken, hadden we al gauw geen ouder of leraar meer nodig.

Bagage, geschiedenissen en schaduwkanten zijn in veel van onze huidige organisaties en samenwerkingen niet welkom. Dus spelen ze des te harder op. Politieke spelletjes, passieve agressie, dubbele agenda’s en manipulatie zijn zo alomtegenwoordig dat ze voor heel veel mensen de normaalste zaak van de wereld zijn. Zelfs bij gemeenschappen waar ik kort of lang meedraaide, allemaal initiatieven met een bewuste intentie om werk en leven naar een nieuw plan te brengen, leek onderhuids conflict een onvermijdelijke, onoplosbare medespeler te zijn. Slijk dat we te slikken hebben.

Ook hier weet ik nu dat het niet zo hoeft te zijn.

Een andere realiteit vraagt alleen wel iets van ons. Mijn meest wezenlijke contacten zijn bijvoorbeeld ook de meest confronterende. Alles komt aan het licht: onze kwaliteiten, creativiteit, liefde en diepere, authentieke ambities, plus de onbewuste drang om aardig gevonden te worden, perfect te zijn, bekwaam en intelligent over te komen, gezien te worden, ons te verstoppen, anderen te domineren, gedomineerd te worden, et cetera. En zoals ik op elk vlak heb ontdekt, is echt samenwerken én én. Het is én samen dromen, samen enthousiast worden, samen doen en samen vieren, én het is alles durven aankijken dat we samen tegenkomen, ook wanneer dat ‘ongezellig’ is.

Ik herken me in de uitspraak van Buurtzorger Jos de Blok: ‘Als je open bent, ontvangen mensen je op warmere manieren.’ Wanneer ik durf te staan en alle kaarten op tafel leg (dus ook de minder toffe kaarten), dan is de kans groot dat jij dat ook doet. En dan begint onze werking te werken. Dit betekent niet dat we elke scheet met elkaar hoeven te delen, maar als we relevante zaken achterhouden, omdat we bang zijn in onze menselijkheid gezien te worden, blokkeren we de kracht waarmee we elkaar zo kunnen aanvullen en versterken.

Voor Edward Snowden was open kaart spelen niet de meest vruchtbare weg. In samenlevingen waar eerlijkheid met harde hand wordt bestraft, is open kaart spelen meestal niet de meest vruchtbare weg. Soms moeten we heimelijk te werk gaan om waarheid te eren. Maar in verreweg de meeste situaties is transparantie voor alle partijen een poort naar bevrijding. Jos maakt dit mee, ik maak dit mee en ik geloof dat iedereen die het weleens probeert dit meemaakt. Openheid van de één opent anderen.

Net als diep luisteren en zelforganisatie, kunnen we openheid structureel in onze samenwerkingen weven. Stel bijvoorbeeld dat iedereen in het bedrijf waar jij en ik werken, vanaf morgen weet wat elke collega aan salaris ontvangt. Hoe lang houden scheve verhoudingen, onderhuidse spanning en politieke spelletjes dan nog stand? Hoeveel ruimte ontstaat er voor zaken die werkelijk bijdragen? Welke stress en mentale rotzooi brengen we niet meer ons gezinsleven in? Hoe is dat voor onze kinderen? Hoe gaan zij morgen de deur uit? Hoe ontmoeten zij hun vrienden?

Het is geen hypothese. Er zijn bedrijven waar mensen de hemel op hun knieën danken dat loon en salaris, samen met de rest van het bedrijf, voor iedereen open en bloot op tafel liggen. Er is meer vertrouwen, meer begeestering en meer betrokkenheid. Zaken die niet kloppen of door de beugel kunnen, worden geadresseerd en rechtgezet voordat ze kunnen escaleren en ontploffen. Politiek verdwijnt, mensen kunnen zich beter richten op de inhoud van hun werk en er is meer plezier.¹Zie bijvoorbeeld: Louise Ridley, ‘Meet The Companies That Make Their Salaries Public —And Say They Are Happier For It’, HuffPost, 6 maart 2016, Huffingtonpost.co.uk; Samantha McLaren, ‘Why These 3 Companies Are Sharing How Much Their Employees Make’, LinkedIn Talent Blog, 19 februari 2019, LinkedIn.com; Ritika Puri, ‘See What Happened When These Companies Made Their Employee Salaries Public’, LinkedIn Talent Blog, 30 maart 2015, LinkedIn.com.

Dan de bedding die we onszelf kunnen geven. Hoe bevrijdend is het om geen geheime agenda meer te voeren, maar je agenda in vol ornaat op tafel te leggen? Om niets van een ander te willen of moeten, maar oprecht geïnteresseerd te zijn en te vertrouwen dat als iemand iets van ons heeft te kopen of te krijgen, onze ontmoeting dit vanzelf zal uitwijzen? Anders gevraagd: hoeveel meer mens zijn we, wanneer we overal en bij iedereen volledig onszelf durven zijn?

Dit doet me denken aan de Pollocks, de Schotse boerenfamilie waar ik tijdens mijn reis zonder geld onaangekondigd aanklopte.²Zie mijn ontmoeting met de Pollocks aan het eind van een dag liften zonder bestemming, op deze pagina in deel I. Nadat ik ze had uitgehoord over de ommezwaai in hun werk en leven, vroeg ik: ‘Hebben jullie een leidraad om trouw te blijven aan jullie koers?’ Dochter Claire gaf een onsterfelijk antwoord. Toen ze haar vader een keer had gevraagd of ze iets nu wel of niet moest doen, stelde hij een wedervraag: ‘Als er een cameraploeg zou komen om je te filmen, zou je dit dan doen?’

Claire hoeft nooit meer na te denken over goed of fout, wel of niet door de beugel, juist of praktisch. Ze hoeft alleen maar authentiek te zijn.

_

• 1
  Zie bijvoorbeeld: Louise Ridley, ‘Meet The Companies That Make Their Salaries Public —And Say They Are Happier For It’, HuffPost, 6 maart 2016, Huffingtonpost.co.uk; Samantha McLaren, ‘Why These 3 Companies Are Sharing How Much Their Employees Make’, LinkedIn Talent Blog, 19 februari 2019, LinkedIn.com; Ritika Puri, ‘See What Happened When These Companies Made Their Employee Salaries Public’, LinkedIn Talent Blog, 30 maart 2015, LinkedIn.com. ↩︎
• 2
  Zie mijn ontmoeting met de Pollocks aan het eind van een dag liften zonder bestemming, op deze pagina in deel I. ↩︎