6 maart 2017

Papa werd een week geleden met spoed in het ziekenhuis opgenomen. Diagnose: een bacteriële infectie, waarschijnlijk door teveel neusgepeuter. Best een grappige reden, vind ik, hij is er alleen letterlijk doodziek van.

Nadat hij eergisteren aan de beterende hand leek, kwam gisteren het nieuws dat zijn nieren ermee op lijken te houden. Nu zit ik met Dedy en Ilona om papa’s bed, te wachten op papa’s behandelend arts. Wanneer die met twee co-assistenten de kamer inloopt, waan ik me aan het begin van een huiskamerconcert. De ster van de show is behoorlijk in pijn, maar lijkt het ook gezellig te vinden, zes mensen in een halve kring rond zijn bed. Zelfs wanneer papa’s arts vertelt dat zijn nieren inmiddels volledig zijn uitgevallen, blijft hij vrolijk kijken.

We praten over de mogelijkheden. Na een paar minuten pak ik papa’s hand om te vragen of hij begrijpt waar we het over hebben. Hij zegt van wel, maar ik weet inmiddels dat sommige stukken sociaal-wenselijk gedrag immuun zijn tegen Alzheimer. Ik herhaal rustig wat we tot nu toe hebben besproken. Dan stel ik de hamvraag: ‘Wat zou je willen pap, dat we doorgaan met behandelen of dat we stoppen?’

Papa’s net nog kinderlijke blik neemt bedompte vormen aan.

‘Ja,’ mompelt hij, ‘slechte zaak. Ik… laten we dat maar doen.’
—‘Laten we wat doen?’
‘Stoppen.’
—‘Ook als dit betekent dat je binnenkort komt te overlijden?’

Ik houd het niet droog. Papa ziet mijn tranen en lijkt zich ineens te realiseren waar dit over gaat. De bom slaat in, op een onwerkelijk bijzondere manier. Ik zie weerstand, verdriet en acceptatie, allemaal tegelijk.

Ik vraag papa’s arts of zij hem de vraag wil stellen, zodat ze mede kan bepalen, voor zover mogelijk, of papa’s antwoord ook echt zijn antwoord is. We ruilen van plek en twee minuten later is het beklonken. Papa’s antwoord voelt helder, ook voor Dedy en Ilona.

De artsen laten ons en ik ga weer naast papa zitten. Hij is aan de rand van het bed op zijn zij gaan liggen. Mijn hand pakt de zijne en ik buig me naar hem toe. Onze voorhoofden raken elkaar en we huilen. Papa, Dedy, Ilona en ik.

Twintig minuten later zet Dedy muziek op van John Lee Hooker en dansen we door de kleine kamer. Papa danst mee vanuit zijn bed.

De volgende ochtend, terwijl Ilona onderweg is naar het ziekenhuis en Dedy en ik op het punt staan ook die kant op te gaan, gaat de huistelefoon. Papa is overleden. Precies op de dag dat hij zou verhuizen naar die prachtige, kleinschalige woonvoorziening voor mensen met dementie.