30 November 2016 — met geld

Zonder geld heeft mijn creativiteit aangewakkerd.

Zonder geld is confronterend, klote, lachwekkend, bevrijdend en fantastisch geweest.

Zonder geld daagde me uit om gevoelens van schuld, schaamte en onwaardigheid te voelen en te doorleven in plaats van te ontvluchten.

Zonder geld nodigde me uit om contact te maken.

Zonder geld stimuleerde me om wegen te vinden die ik eerder geblokkeerd zou hebben met ‘ja, maar’.

Zonder geld deed me ervaren hoe weinig ik nodig heb om vervuld te zijn.

Meer dan ooit maakte ik dit jaar mee dat wanneer wij echt geven en echt ontvangen, zowel gever als ontvanger rijker worden — op manieren die niet te meten of te wegen zijn.

Besluit ik mijn experiment voort te zetten, dan wachten mij en anderen vast nog een boel moois. Maar ik voel ‘m niet meer.

Als ik zonder geld tot een voorwaarde maak voor authentiek en rijk leven, doe ik wat ik eerder mét geld deed: geld een macht geven die het van zichzelf niet heeft. Met alles wat ik ongetwijfeld nog te ontdekken heb, weet ik nu dat het niet gaat om met geld of zonder geld, maar om mijn verhouding tot geld. Hoeveel of hoe weinig ik er ook van heb.

Elke handeling met geld, elke gedachte over geld en alles wat ik zeg over geld, is een spiegel. Hoe eerlijker ik naar die spiegel durf te kijken, hoe duidelijker de spiegel me laat zien wanneer ik ‘ja’ zeg tegen angst en wanneer ik ‘ja’ zeg tegen liefde.

Dat is één reden dat ik de beweging voel om weer mét geld te gaan oefenen. Een tweede reden is dat ik er zin in heb. Als ik zonder geld geen problemen hoef te hebben met geld, kan ik ook mét geld geen problemen hebben met geld. En ik heb zin om mooie, waardevolle dingen te creëren. Ik heb zin om geld een positieve, opbouwende kracht te laten zijn. Ik heb zin om van geld het prachtige idee te maken dat het in essentie is. Een creatieve herinnering aan een diepe, nu nog vaak ondergesneeuwde wens die we volgens mij allemaal in ons dragen: onszelf, elkaar en de aarde waardering, dankbaarheid en liefde geven.

De praktische omschakeling naar het nieuwe oefenen liet kort op zich wachten. Naast anderen bleek namelijk ook ik te mogen delen in papa’s persoonsgebonden budget. Sinds elf dagen ontvang ik een financiële blijk van waardering voor mijn rol als mantelzorger. En dat is precies hoe het voelt: als een blijk van waardering, vanuit een systeem dat niet alleen maar kapot is, plus vanuit mezelf, omdat ik het mezelf waard vind de waardering te ontvangen.

En naast een letterlijke omschakeling is er ook zoiets als een rituele overgang, een manier om een wens of intentie kracht bij te zetten. Ook hier hoefde ik niet over na te denken: vandaag was daar opeens mijn eerste tientje.

Sinds ik uit Portugal terugkwam, geef ik elke week Qigong-les bij Rembo, het grote, groene standbeeld bij ons in het Rembrandtpark. Papa doet altijd mee, meestal tot het einde van de les en soms tot eerder, omdat hij de eenden in het water bijvoorbeeld opeens interessanter vindt dan Qigong. Tot nu toe zette ik elke week een evenement op Facebook, steeds gebruikmakend van een tekst die over een prijs niet rept. Wanneer mensen me na een les vragen wat ik van ze krijg, zeg ik: ‘Niets’. Wat natuurlijk niet waar is, want ik krijg wel degelijk. De innerlijke rust en fysieke ontspanning waar deelnemers me na afloop voor bedanken (en die het lesgeven ook mij geeft), is het eerste geschenk. Soms brengen mensen daarnaast iets lekkers, of een cadeautje, of een knuffel. Altijd is het goed.

Met het besluit weer mét geld te gaan oefenen nog vers op schoot, kopieerde ik het Facebook-evenement van vorige week, paste ik de data aan en hoefde ik alleen nog op ‘Publiceren’ te klikken. Er kwam geen klik. Ik realiseerde me dat de tekst niet meer klopte. Ik wachtte, benieuwd. Ineens typte mijn handen: ‘Jouw gift: €10. Of meer. Of minder. Wat voor jou het meest liefdevol voelt.’

Ik haalde mijn handen van het toetsenbord en keek verheugd naar een leuke, heldere uitnodiging tot geven. Het gevoel dat veel mensen hebben bij het uitgeven van geld, is namelijk een gevoel dat ik ken. Alsof we een stuk van onszelf wegsnijden — meer voor jou is minder voor mij. De uitnodiging die ik nu zag staan, kwam op me over als een creatief medicijn. Hoe leuk, dacht ik, om geld uitgeven tot een plezier te maken?

Ik beleefde een eureka. Niet zo’n aardverschuivende eureka waar ik direct een bijeenkomst voor moest organiseren en een lang Facebook-verhaal omheen moest bouwen, maar een zachte, een glundering die simpelweg gevoeld mocht worden.

Ik klikte op ‘Publiceren’ en liet verdere toeters en bellen achterwege.

‘Ook bij lelijk weer is het mooi weer’, is mijn disclaimer voor de les. Niet iedereen is het daar altijd mee eens, en vandaag is het zo guur dat ik zelfs papa niet meekrijg. Ik ga toch. Zorgen voor papa betekent soms — nee, wacht: best vaak — loslaten. En tot nu toe beleeft hij bijna altijd iets leuks wanneer hij zelf aan de wandel gaat, dus laat ik ons allebei een plezier doen door te gaan.

Eén iemand is het vandaag met me eens: Nicole. Nicole woont aan de andere kant van het Rembrandtpark en toonde zich de afgelopen maanden enorm betrokken en behulpzaam. Eén keer kwam ze zelfs op papa passen, zodat ik een avond alleen de deur uit kon.

Anderhalf uur lang slaan de wind en regen Nicole, Rembo en mij om de oren. Anderhalf uur lang denk ik er geen één keer aan om wel of niet aan geld te denken. Dan, wanneer we klaar zijn, tovert Nicole met een glimlach haar gift tevoorschijn.

Mijn mond valt open.

‘WAAAAAAAAT! LEUK! NICOLE!’

Nicole lacht. ‘Ja, ik keek vlak voor de les nog even op je evenement. Ik zag het nieuwe zinnetje en dacht: “Wat leuk!” En dat vind ik het. Zo leuk om op deze manier te mogen geven!’

Glunderend en stuiterend neem ik het tientje aan. We omhelzen elkaar en gaan ieder onze weg. Ik voel me als een jongetje dat niet kan wachten om zijn papa te vertellen wat hij vandaag heeft meegemaakt. Triomfantelijk loop ik ons appartement binnen. Papa zit waar hij twee uur geleden ook zat: op de bank. Geen haar op zijn hoofd dat eraan dacht om in dit weer naar buiten te gaan.